سیاسەتە دژبەرەکانی حکومەتی عێراق بەرامبەر کوردستان بە ڕوونی لە کردەوەکانی هێزە سەربازییەکان و جاشەکانیدا ڕەنگی دابووەوە، کە بەردەوام هەڵمەتیان بۆ لەناوبردنی گەلی کورد و وێرانکردنی گوندەکانیان ئەنجام دەدا. سەرەڕای ئەم تاکتیکە سەرکوتکەرانە، هێزی پێشمه‌رگه بەردەوام ئەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییانەیان تێکدەشکاند و خۆڕاگری و ورەی بەرزیان نیشان دەدا. ئەم دۆخە بە تایبەتی لە ساڵی ١٩٨٧دا دیار بوو، کاتێک چالاکییەکانی پێشمەرگە لە ناوچەی بادینان بۆ قۆناغێکی فراوانتر و چڕتر پەرەی سەند. بێزارکردنی بەردەوامی هێزەکانی حکومەت دۆخێکی نەبڕاوەی ململانێی دروست کردبوو.
لە بەیانی ٥ی ئایاری ١٩٨٧، هێرشێکی گەورەی پێشمەرگە بۆ سەر بارەگای فەوجی ١١١ی خەفیفە لە دێرەلۆک، کە ناحیەیەکە لە ئامێدی، ئەنجامدرا. لە ئۆپەراسیۆنەکەدا یەکەکانی پێشمەرگەی لێژنە ناوچەی ئامێدی، سێ گرووپ لە لێژنە ناوچەی شۆڕشی گوڵان، دوو گرووپ لە لقی یەک، و هێزێکی نیشتمانی بە فەرماندەیی دکتۆر ڕۆژ نوری شاوێس، عەقید عەلی و سەید ساڵح بەشدار بوون. ڕاوێژکاری فەوجەکە، شێخ نوری بارزنجی، لە کاتی شەڕەکەدا ئامادە بوو.
دوای ڕووبەڕووبوونەوەیەکی توند و خوێناوی، پێشمەرگە سەرکەوتوو بوو لە کۆنترۆڵکردنی بارەگای فەوجەکە، هەروەها ٨١ سەنگەری ستراتیژی دەوروبەری. ئەم ئۆپەراسیۆنە گورزێکی گەورەی لە سوپای عێراق وەشاند و پێگەی ستراتیژی پێشمەرگەی لە ناوچەکەدا زیاتر بەهێز کرد ([٣]).
لە ڕەوتی ئەم ئۆپەراسیۆنەدا، هێزی پێشمه‌رگه زیانی گیانی بەرچاویان بەرکەوت، ٣٨ پێشمەرگە شەهید بوون و زیاتر لە ٤٠ کەسیش بە دیل گیران. لەنێو ئەوانەی لەلایەن پێشمەرگەوە بە دیل گیران، نەقیب عەبدولحەمید خەتاب عەبدوڵڵا، فەرماندەی فەوجەکە، سێ سەرباز، ئەفسەرێکی یاریدەدەر و سی جاش هەبوون. هەروەها شانزە جاشی دیکە بە ویستی خۆیان خۆیان ڕادەستی هێزی پێشمه‌رگه کرد.
هێزەکانی حکومەت زیانی زۆریان لە شەڕەکەدا بەرکەوت. پێشمەرگە ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆش و نۆ ئۆتۆمبێلی سەربازییان تێکشکاند و دەستیان بەسەر کۆگایەکی گەورەی چەک و کەرەستەدا گرت. ئەمەش بریتی بوو لە ٢٠٠ کڵاشینکۆف، ئاڕ پی جی، هاوەنی ٨٢ ملم، دژە فڕۆکەی ٥.١٤ ملم، مەشین گەنی گرنۆف، چواردە ئامێری پەیوەندی بێتەل، و بڕێکی زۆر تەقەمەنی بۆ تۆپخانە و ئاڕ پی جی. ئەم سەرچاوانە بە شێوەیەکی بەرچاو چەکەمەنی پێشمەرگەیان بەهێز کرد و سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوە بوو دژی سوپای عێراق.
دوای کۆتاییهاتنی هێرشی پێشمەرگە لە کاتژمێر ١ی پاشنیوەڕۆی ئەو ڕۆژە، فڕۆکە جەنگییەکانی عێراق هەڵمەتێکی بۆردومانی تۆڵەسەندنەوەیان دەستپێکرد و ناوچەکەیان، لەوانە بنکە و بارەگاکانی پێشمەرگە، کردە ئامانج. لە ناو بۆردومانەکەدا، هێزی بەرگری ئاسمانی پێشمەرگە بە سەرکەوتوویی هەلیکۆپتەرێکیان بە موشەکی سان-٧ خستە خوارەوە. حەوت سەربازی ناو هەلیکۆپتەرەکە لەلایەن پێشمەرگەوە بە دیل گیران، لەوانە عەقیدێکی فڕۆکەوان بە ناوی حەمید سەعید و فڕۆکەوانی سەرەکی، ئەفسەری یەکەم نیزار عەدنان. ئەم دەستکەوتە گەورەیە ورەی هێزی پێشمه‌رگه ی بەرزکردەوە.
هێرشەکە، بەڵام بێ زیان نەبوو. پێشمەرگە قوربانییان دا، یەک پێشمەرگە شەهید بوو و سێ پێشمەرگەی دیکەش بریندار بوون.
جێگەی باسە تۆپخانەی شۆڕش ڕۆڵێکی گرنگی لە ئۆپەراسیۆنەکەدا بینی، لە کاتی شەڕەکەدا بنکە و بارەگاکانی سوپای عێراق و هێزەکانی حکومەتیان تۆپباران کرد. هەروەها، دەرەنجامی هێرشەکە ورە و یەکڕیزی هێزی پێشمه‌رگه ی دەرخست. لە ٦ی ئایاری ١٩٨٧، یەک ڕۆژ دوای هێرشی سەرکەوتووی پێشمەرگە بۆ سەر هێزەکانی عێراق، سەرۆک مەسعود بارزانی، ڕێبەری شۆڕشی کوردستان، بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی بێتەلەوە پەیوەندی بە بەرپرسانی پێشمەرگە کرد کە لە چیای گارە جێگیر بوون. پیرۆزبایی سەرکەوتنە گەورەکەی لێ کردن.
سەرچاوەکان:[١] - https://ckb.wikipedia.org
[٢] - هۆژین مەسعود سەرنى، شورەشا ئیلونێ ل دەڤەرا بەهدینان ١٠٦١- ١٩٧٥، چاپى یەکەم، ٢٠١٨.
[٣] - مه‌سعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وە‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چوارە‌م، ١٩٧٥-١٩٩٠ شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووە‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، ٢٠٢١.