شەڕی زێوکێ، ڕووداوێکی گرنگ بوو لە کاتی شۆڕشی گوڵان، لە ١٥ی نیسانی ١٩٨٣ لە ناوچەی بادینان ڕوویدا، کە شوێنەوارێکی نەبڕاوەی لە بەرگریی کورد دژی ڕژێمی عراق بەجێهێشت. بە ئامانجی سەپاندنەوەی دەسەڵاتی خۆی بەسەر ناوچەکەدا، سوپای عراق هێرشێکی بەرفراوانی لەناکاو بۆ سەر گوندی زێوکێ، کە دەکەوێتە ناوچەی مێگەسۆر، دەستپێکرد.
لەو ماوەیەدا، شەڕی ناوخۆی ١٩٨٣ زۆربەی سەرنجی سیاسی و سەربازی کوردستانی بەرەو ناوچەی قەندیل ڕاکێشابوو، ئەمەش هێزی پێشمه‌رگهی کەمی لە بادینان بەجێهێشت. ئەو یەکانەی مابوونەوە سەرقاڵی زیندووکردنەوەی تۆڕە شۆڕشگێڕییەکان و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی ناوخۆیی بوون. حکومەتی عراق، بە بینینی ئەم دۆخە وەک دەرفەتێک، هەوڵیدا کۆنترۆڵی خۆی بە هێز بسەپێنێت. لە کاتەکانی سەرەتای ١٥ی نیسان، هێزێکی گەورەی سەربازی عراق بە پەردەی تاریکی گوندی زێوکێیان گەمارۆدا. کاتێک بەرەبەیان داهات، چوونە ناو شەقامەکان و دەستیان کرد بە پشکنینی ماڵ بە ماڵ.
هەندێک لە دانیشتووان، کە بەشێک بوون لە بەرگریی شارستانی، هەوڵیاندا لە گوندەکە هەڵبێن بەڵام لەلایەن هێزەکانی حکومەتەوە ڕێگرییان لێکرا و تەقەیان لێکرا، ئەمەش بووە هۆی پێکدادانی توند. لەو ساتەدا، پاترۆڵێکی پێشمه‌رگه بە فەرماندەیی محەمەد موراد، کە تەنها لە ١٥ پێشمەرگە پێکهاتبوو و بە ئاڕ پی جی و تۆپێکی ٧٥ ملم چەکدار بوون، لە نزیک ئەو ناوچەیە جێگیر بوون. بە بیستنی دەنگی تەقە، پێشمه‌رگه بە خێرایی خۆیان ڕێکخست و بەرەو ناوچەی گەمارۆدراو جوڵان.
دوای گەیشتن بە کەوەکەگال، پێشمه‌رگه تووشی ئەندامانی بەرگریی شارستانی بوون، کە ئەوانیش ئاگاداریان کردنەوە لە چالاکییەکانی سوپای عراق لە زێوکێ. بە بڕیار و هەماهەنگی ستراتیژی، پێشمه‌رگه دابەش بوون بۆ یەکەی بچووکتر بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هێزە چەکدارە قورسەکانی عراق، کە لەسەر ڕێگای زێوکێ بۆ مێگەسۆر جێگیر ببوون. سەرەڕای ئەوەی ژمارەیان زۆر کەمتر بوو و چەکی کەمتر لەبەردەست بوو، پێشمه‌رگه زنجیرەیەک هێرشی بوێرانە و بەردەوامیان ئەنجامدا کە هێزەکانی حکومەتی تووشی شۆک کرد.
پێکدادانە توندەکە لە کاتەکانی سەرەتای بەیانییەوە تا کاتژمێر ٩ی بەیانی بەردەوام بوو. هێرشە بەردەوامەکانی پێشمه‌رگه و بڕوای نەگۆڕیان زیانی زۆریان بە سوپای عراق گەیاند و ناچاریان کردن بە پاشەکشەیەکی پشێوانە بەرەو ڕێگای مێگەسۆر. بە هاوارکردنی دروشمەکانی وەک "بژی شۆڕش" و "بژی هێزی پێشمه‌رگه"، پێشمه‌رگه ترس و دڵەڕاوکێیان خستە ڕیزەکانی سەربازە پاشەکشەکەرەکان. لە دوای شەڕەکە، هێزەکانی عراق دەیان قوربانییان لە گۆڕەپانی شەڕەکە بەجێهێشت، لەوانە سەربازی کوژراو و دیلکراو، و کەرەستەی سەربازی گرنگ. لە نێو دەستکەوتەکاندا سێ ئامێری پەیوەندی ڕاکاڵ، سێ تۆپی ٦٠ ملم، زیاتر لە ١٥ کڵاشینکۆف، دەمانچەیەک، و بڕێکی زۆر تەقەمەنی هەبوون. هەروەها کاپتنێک و ١٥ سەربازی چەکدار بە دیل گیران.
لە وەڵامێکی بێهیوایانە بۆ شکستەکەیان، حکومەتی عراق شەش هەلیکۆپتەری نارد بۆ بۆردومانکردنی ناوچەکە بە درێژایی ئێوارەکە. ئەم بۆردومانە هەڕەمەکییانە کێڵگە، باخ و موڵکی مەدەنییەکانیان وێران کرد، تاکتیکێک کە نیشانەی ڕێبازی دڕندانەی ڕژێم بوو بۆ سەرکوتکردنی بەرگری. هەرچەندە بۆردومانەکە زیانی ماددی زۆری لێکەوتەوە، بەڵام نەیتوانی ورەی پێشمه‌رگه یان خەڵکی ناوچەکە بشکێنێت.
دەرەنجامەکانی شکستی سوپای عراق قووڵ بوون. سەرکەوتنەکە نەک تەنها ورەی پێشمه‌رگهی بەرزکردەوە، بەڵکو متمانەی هاووڵاتیانیشی بە ئازایەتی و خۆڕاگرییان بەهێزتر کرد. هەروەها پەیامێکی ڕوونی بۆ ڕژێمی عراق نارد: سەرەڕای سەرچاوە باڵاکانیان، لەوانە تانک، تۆپخانە و فڕۆکە، نەیانتوانی ورەی پێشمه‌رگه بشکێنن. ئەم شەڕە وەک یەکێک لە گرنگترین شکستەکانی سوپای عراق لە ناوچەکەدا ناسرا کە لە ژێر دەسەڵاتی لقی یەکی پارتی دیموكراتی كوردستان (پەدەکە).
قەبارەی ئەم سەرکەوتنە بێدەنگ نەکرا. سەرۆک مەسعود بارزانی، لە نامەیەکدا بۆ مكتب سیاسی، سوپاسگوزاری خۆی بۆ ڕێکخراوی ڕەنجدەران دەربڕی، و هەواڵەکە لە ڕادیۆی دەنگی کوردستانی عراق پەخشکرا. ئەم بڵاوکردنەوەی هەواڵە پێشکەوتنەکانی بەشی ڕاگەیاندنی شۆڕشگێڕیی نیشان دا، کە چالاکییەکانی فراوان کردبوو و خۆی وەک دەنگێکی کاریگەر لەم قۆناغە هەستیارەدا سەلماندبوو.
شەڕی زێوکێ وەک بەڵگەیەک بۆ بڕیار و ئازایەتی هێزی پێشمه‌رگه دەمێنێتەوە، کە بەرگری نەگۆڕیان دژی ئاستەنگە گەورەکان بووە سەرچاوەی ئیلهام و ساتێکی دیاریکەر لە خەباتی کورد بۆ ئازادی.
سەرچاوە:١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان.