فەرماندەی کاریگەر لە شۆڕش ئیدریس بارزانی لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٧ کۆچی دوایی کرد، و ماڵئاوایی لە شۆڕش و خەباتی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کوردستان کرد، بەم شێوەیە خەم و پەژارە باڵی بەسەر سەرکردایەتی شۆڕش و هێزەکانی پێشمەرگەدا کێشا، ڕژێمی بەعس ئەم بارودۆخەی قۆستەوە و هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر ئەو ناوچانەی لەژێر کۆنترۆڵی شۆڕشدا بوون دەستپێکرد، کاتێک سەرکردایەتی شۆڕش ئەمەی زانی، بڕیاریدا ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگە بەهێز بکات و چالاکییەکانیان فراوان بکات بۆ پووچەڵکردنەوەی پلانی دوژمن.

لەبەر ڕۆشنایی بڕیارەکەی سەرکردایەتی شۆڕش، هێزێکی پێشمەرگە بە سەرکردایەتی محەمەد مراد پلانێکی تۆکمەیان دانا بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنێک لە ناوچەی ژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتی حکومەتدا، بۆ ئەوەی نیشان بدەن کە لەدەستدانی هەر فەرماندەیەکی شۆڕشگێڕ چالاکییەکانی پێشمەرگە ڕاناگرێت، بەڵکو فراوانتری دەکات. بۆ ئەم مەبەستە، ئەو هێزانە بەرەو دەوروبەری گوندی دەشتەمری چوون و ڕەبایەیەکی سەربازییان دیاریکرد کە بەسەر گوندەکەدا دەڕوانێت لە ناحیەی ئیبراهیم خەلیل (رزگاری) سەر بە ناوچەی بادینان بۆ ئەوەی لە ئۆپەراسیۆنەکەدا بیکەنە ئامانج.

لە شەوی ٨/٩ی شوباتی ١٩٨٧، هێزەکانی پێشمەرگە جوڵان و گەیشتنە ئامانجی مەبەست، بەڵام ڕووبەڕووی کێشەیەکی گەورە بوونەوە کە جێبەجێکردنی پلانیان بە ئاسانی لێ ئەستەم دەکرد، ئەویش بوونی مین بوو کە لە دەوروبەری ئامانجەکە چێنرابوون، بۆیە دەبوو سەرەتا کاری لابردنی مینەکان بکەن، ئەم کارەش لەلایەن ژمارەیەک پێشمەرگەی شارەزا لە لابردنی مین ئەنجامدرا.

دوای لابردنی دوو ڕیز مین لە دەوروبەری ڕەبایەکە، پێشمەرگەکان بەیانی گەڕانەوە بۆ بارەگاکەیان. هەرچەندە ئەو شەوە باران بەخوڕ دەباری، بەڵام پێشمەرگەکان گوێیان نەدایێ و کارەکەیان بە سەرکەوتوویی ئەنجامدا و ئەنجامی ئۆپەراسیۆنەکەیان بە سەرکردایەتییەکەیان ڕاگەیاند (مراد، ٢٠٠٧، ١٣٨).

دوای تاوتوێکردنی پلانی هێرشەکە لەگەڵ لێژنەی ناوخۆیی زاخۆ، پێیان وابوو کە چالاکییەکی گرنگە و دەبێت بە خێرایی جێبەجێ بکرێت. بۆیە لە شەوی دواتر، ٩/١٠ی شوباتی ١٩٨٧ و لە کاتژمێر ١٠:٠٠ی ئێوارە، هێزەکانی پێشمەرگە لە ڕەبایەکە نزیک بوونەوە. بەدوای یەکدا و لە یەک کاتدا ئامانجەکەیان بە بارانێک لە ئاگر و بە هەموو چەکێک لە قذائف ئار.بی.جی و تفەنگ بۆ ماوەی پازدە خولەک بۆردومان کرد، و ئاگریان لە سەربازانی ناو ڕەبایەکە بەردا و زوو توانییان بەربەستە دڕکاوییەکان ببڕن و بە دیواری قەڵاکان و بەربەستەکاندا سەربکەون و بچنە ناو ئامانجەکە. لەو کاتەدا، ڕەبایەکانی دەوروبەر و فیرقەی ٣٨ی سەربازی بە هێرشەکە زانی، و بە چەکی قورس و سووک لە هەموو لایەکەوە فشاریان خستە سەر هێزەکانی پێشمەرگە. لە ئەنجامی ئەم ئۆپەراسیۆنە قارەمانانەیەدا، دوو پێشمەرگەی لێژنەی ناوخۆیی زاخۆ شەهید بوون کە ئەمانەن: ئیسماعیل سەیفو و خەلیل شینۆ، و چوار کەسی دیکەش بریندار بوون.

دوای ئەوەی پێشمەرگەکان لە بەدیهێنانی ئامانجەکەیان و گەیاندنی پەیامی بەردەوامی شۆڕش بە دوژمنان سەرکەوتوو بوون، کشانەوە و بەیانی گەیشتنە گوندی چەم باهیڤی، تەرمی هەردوو شەهیدەکەش گواسترانەوە بۆ گوندی بیرکاو، لەوێ بە خاک سپێردران.

دوای چەند ڕۆژێک، سوپاى عێراق هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر ناوچەکە دەستپێکرد کە بە چەکی قورس وەک تۆپخانەی مەودا دوور و فڕۆکەی جەنگی پشتیوانی دەکرا، بەڵام هێزەکانی پێشمەرگە ڕێگرییان لێکردن و بەهێزی بەرگرییان لێکردن، و دوای بەرگرییەکی توند ڕووبەڕوویان بوونەوە و هێرشی دوژمنیان پووچەڵ کردەوە.

سەرچاوەکان:

١- مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی چوارەم، ١٩٧٥- ١٩٩٠ شۆڕشی گوڵان، بەشی دووەم، چاپی یەکەم، (چاپخانەی ڕوکسانا- ٢٠٢١).

٢- محەمەد مراد، خەباتا چیا، بیرهاتن و سەرهاتیێن شۆڕەشا گولانێ دناڤبەرا ساڵین (١٧٦-١٩٨٩) دا، (چاپخانا کوردستانێ – زاخۆ- ٢٠٠٧).

٣- کاروان جەوهەر محەمەد، ئیدریس بارزانی (١٩٤٤-١٩٨٧) ژیان و ڕۆڵی سیاسی و سەربازی لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورددا، (چاپخانەی هیڤی- هەولێر- ٢٠١٩).

٤- شیمال زێباری، هندەک ڕاستیێن ڤەشارتى د شۆڕشا گولانێدا، چاپی یەکەم، (چاپخانەی ڕۆژهەڵات- هەولێر – ٢٠١٥).