اسعد خوشه‌وی ئاودیش سال ١٩١٨ در روستای سیلکی وابسته به بخش شیروان مزن از توابع شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل به دنیا آمد، به دلیل بدی وضعیت منطقه و نبود مدرسه، تحصیلات خود را به پایان نرساند، سال ١٩٣٢ در چارچوب انقلاب اول بارزان (١٩٣٢-١٩٣٣) به همراه خانواده‌اش توسط دولت وقت عراق به شهرهای تلعفر در نزدیکی شهر موصل، فلوجه، هیت، رمادی منتقل شدند، سال ١٩٣٢ حکم اعدام برایش صادر شد اما به دلیل اینکه سن او زیر هجده سال بود، حکم اجرا نشد، سال ١٩٣٦ پس از آنکه دو برادرش به نام‌های خلیل خوشه‌وی و سلیم خوشه‌وی شهید شدند، از زندان موصل آزاد شد و به همراه خانواده‌اش به روستای سیلکی بازگشت. پس از مدتی برای بار دوم به آکره در روستای بیره‌که‌پرا تبعید شدند، بنا بر توصیه شیخ احمد و ملا مصطفی به نزد شوکت آقای بیره‌که‌پری رفت تا وظیفه‌ای دولتی بگیرد و به پیشنهاد شوکت آقا مسئول پلیس بیره‌که‌پرا شد. دو بار ازدواج کرد، بار اول با اسما نبی که یک پسر و دو دختر به نام‌های سلیم، که‌عبه‌ت، معته‌به‌ر داشتند و بار دوم با آسیا بهرام نوری بگ که پسری به نام محمد داشتند.
کارنامه مبارزاتیسال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان (١٩٤٣-١٩٤٥) پیوست، در ١٥ اکتبر ١٩٤٣ در تصرف پاسگاه پلیس بیره‌که‌پرا شرکت کرد و در تصرف پاسگاه‌های پلیس منطقه بارزان مشارکت داشت. سال ١٩٤٥ مسئول محاصره پادگان بله و تأمین تدارکات جبهه آکره بود.
به دلیل شرکت در انقلاب دوم بارزان در ١٩ اوت ١٩٤٥ به فرمان دادگاه عرفی نظامی عراق، تمام اموال منقول و غیرمنقول وی مصادره شد.
١١ اکتبر ١٩٤٥ پس از شکست انقلاب دوم بارزان، به شرق کردستان روی آورد و در منطقه ترگه‌ور ساکن شد، بنا بر تصمیم شورای عرفی نظامی در اربیل به شماره ٩٨ که در ١ دسامبر ١٩٤٥ صادر شده بود، با استناد به ماده ١١ شماره ١٨ سال ١٩٣٥ حکم اعدام و ضبط اموال عمومی برایش صادر شد، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در صفوف نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان خدمت پیشمرگه‌گی کرد و در جنگ‌های جبهه سقز در شرق کردستان شرکت داشت، سال ١٩٤٦ از سوی ژنرال مصطفی بارزانی درجه سرهنگی به وی اعطا شد، پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در سال ١٩٤٧ مسئول جبهه دفاعی مرگه‌ور بود، در ١٥ آوریل ١٩٤٧ پس از تصمیم بازگشت به همراه نیروی ژنرال مصطفی بارزانی از رودخانه گادر عبور کرد و به کردستان عراق بازگشت و در آن زمان نیرو به پنج بخش تقسیم شد و نامبرده مسئول یکی از آن بخش‌ها شد، در ٦ مه ١٩٤٧ در جلسه روستای ارگوشی شرکت کرد.
در ٢٣ مه ١٩٤٧ یاور بارزانی به سوی اتحاد جماهیر شوروی بود، در ٢٨ مه ١٩٤٧ به درخواست میرحاج احمد در جلسه طراحی برنامه مسیر در روستای جیرمه شرکت کرد، در ٩-١١ ژوئن ١٩٤٧ در جنگ‌های دره قطور و پل ماکو در شرق کردستان شرکت کرد، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز بین‌المللی ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است به سوی اتحاد جماهیر شوروی عبور کرد. در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجموعه‌ای فضای باز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و رفت و آمد همانند اسیر جنگی با آن‌ها رفتار می‌شد. سپس بنا بر تصمیم اتحاد جماهیر شوروی میان مناطق آغدام، لاچین و ایولاخ در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند.
در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به اردوگاه باکو در جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٢ دسامبر ١٩٤٧ فرمانده فوج شد و در ٢٣ همان سال لباس نظامی به آن‌ها داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی می‌دیدند. روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان به آن‌ها زبان کردی آموزش داده می‌شد.
در ٢٩ اوت ١٩٤٨ به همراه تمامی همراهانش از جمهوری آذربایجان به مجموعه چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شدند و در آنجا نیز آموزش نظامی را ادامه دادند، ماه مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت گروه و دسته با هواپیما به جزیره مونیاک در وسط دریاچه آرال منتقل شد و در داخل کارخانه ماهی روزانه هشت ساعت کار کرد. ماه نوامبر ١٩٥١ نامبرده به فریویسکی بازمی‌گردد، سال ١٩٥٤ به همراه ملا مصطفی بارزانی در تاشکند به مسکو برای درمان بیماری‌اش رفت.
در ٢١ اوت ١٩٥٨ یاور مصطفی بارزانی بود به رومانی، چکسلواکی و سپس قاهره پایتخت مصر و در ٦ اکتبر ١٩٥٨ در فرودگاه نظامی مثنی به بغداد رسیدند، سپس به فرمان مصطفی بارزانی به اتحاد جماهیر شوروی بازگشت تا همراهان مصطفی بارزانی را مطلع کند که به کردستان عراق بازگردند، در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از راه بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان عراق بازگشت، پس از بازگشت از اتحاد جماهیر شوروی توسط مقامات جمهوری عراق مورد عفو عمومی قرار گرفت و با استناد به ماده دهم بند ١ موضوع ٧٣ که توسط شورای وزیران با استناد به قانون اصلاح شده شماره ١٩ سال ١٩٥٩ در تاریخ ٢٥ فوریه ١٩٥٩ برای خود و همراهانش صادر شد.
در ١١ سپتامبر ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرد، در ٢١ اکتبر ١٩٦١ دستیار شخصی مصطفی بارزانی در منطقه نیروه بود، سپس به عنوان محافظ ویژه ملا مصطفی بارزانی تعیین شد، در ١٢ فوریه ١٩٦٢ بنا بر تصمیم ملا مصطفی بارزانی به فرمانده لشکر بادینان منصوب می‌شود، سال ١٩٦٢ پایگاه بیسیمی در منطقه «برواری بالا» تحت فرمان او بود، در ١٦ مه ١٩٦٣ در نشست کویه به ریاست ملا مصطفی بارزانی که در خصوص چگونگی توافق بر سر حقوق ملت کرد بود، شرکت کرد. سال ١٩٦٣ به فرماندهی منطقه آمیدی (دهوک) منصوب شد، سال ١٩٦٤ فرمانده لشکر یک بادینان بود، در ١٣ مارس ١٩٧٤ به فرماندهی لشکر یک منصوب شد که قرارگاهش در زیوه بود و در نبرد «گروی عمر آغا» شرکت کرد.
سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر به عنوان پناهنده راهی کشور ایران شد و در شهر کرج ساکن گردید، سال ١٩٧٦ به دستور ملا مصطفی بارزانی به ادریس بارزانی و مسعود بارزانی کمک کرد تا برای سازماندهی مجدد یگان‌های پیشمرگه جهت آغاز انقلاب گولان اقدام نمایند و چندین یگان پیشمرگه را در میان پناهندگان آواره تشکیل داد که با یاری کردهای شرق، شمال و غرب به جنوب کردستان اعزام شدند، در ٣١ مه ١٩٧٧ به دلیل بیماری در یکی از بیمارستان‌های شهر تهران درگذشت و در ١ ژوئن ١٩٧٧ در گورستان شهر اشنویه در شرق کردستان به خاک سپرده شد.
منابع:
١- گفتگوی مجله متین، همرزم بارزانی نامدار عزیز قاضی خاطرات خود را بازگو می‌کند، بخش اول، مجله متین، شاخه یک حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ٤٧، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، دسامبر ١٩٩٥.
٢- گفتگوی مجله متین، همرزم بارزانی نامدار عزیز قاضی خاطرات خود را بازگو می‌کند، بخش دوم، مجله متین، شاخه یک حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ٤٨، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، ژانویه ١٩٩٦.
٣- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان افتخار، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
٤- دانا آدامز اشمیت، سفری به میان مردان دلیر کردستان، ترجمه ابوبکر صالح اسماعیل، (دهوک - موسسه پژوهش و نشر مکریانی - چاپخانه خانی - ٢٠٠٨م).
٥- زرار سلیمان بگ درگلی، خاطراتم در سال‌های ١٩٤٣-١٩٧٧، (سلیمانیه - چاپخانه رهند - ٢٠٠٢).
٦- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣).
٧- شفیق حسین شتونی، گفتگویی با پیشمرگه انقلاب سپتامبر بزرگ (محمد یحیی حسن برواری)، مجله «دنگی پیشمرگه»، ارگان دفتر کل تشکیلات پیشمرگه، شماره ١٤٢، اربیل، چاپخانه آراس، ژانویه ٢٠١٠.
٨- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢).
٩- علی طاهر خورکی پیرامون سالگرد ٣٢ سالگی انقلاب ٢٦ گولان ملی و ترقی‌خواه، مجله «دنگی پیشمرگه»، ارگان دفتر کل فرهنگ و رسانه پیشمرگه، شماره ١٢٢، پیرمام، چاپخانه روشنبیر، مه ٢٠٠٨.
١٠ علی کمال کریم برزی، شخصیت‌های نامدار کرد قرن بیستم، جلد اول، (اربیل - انتشارات پروژه برزی - چاپخانه دانشگاه - ١٩٩٩).
١١- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.