اسماعیل عبدالله، در سال ١٩١٧ در روستای پندر از توابع ناحیه شیروان مزن در شهرستان مرگسور استان اربیل به دنیا آمد. پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی متأهل بود و نام همسرش حلیمه فقو ظاهر بود و تنها یک پسر به نام تحسین داشتند. وی در سال ١٩٨٥ در سیدکان از توابع استان اربیل درگذشت.
مبارزاتدر ٢٣ مه ١٩٤٧ یاور ژنرال مصطفی بارزانی بوده و به سوی اتحاد جماهیر شوروی حرکت کرد و در جنگ گلی قطور و جنگ پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد مانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی، بین مناطق آغدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان توزیع شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آن‌ها داده شد و تحت سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرینات نظامی انجام می‌دادند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، درس‌های آموزش زبان کردی به آن‌ها داده می‌شد.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به اردوگاه چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به تمرینات نظامی ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته‌ها و گروه‌ها با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بعد سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.
پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی از دردهای همراهانش می‌گوید و او بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر می‌کند و در نهایت تصمیم کمیته بر این می‌شود که همه آن‌ها در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و بر اساس مواد سوم و هفتم و بند (أ) از ماده دهم و اجرای ماده (١١) با استناد به قانون اصلاح شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، وی و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. وی در سال ١٩٨٥ در سیدکان درگذشت.
منابع:-
آرشیو هیئت دائره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.
- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - 2004).
- در یادداشت فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، 62 روز با بارزانی، سفر بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - 1997).
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد 1931 - 1958، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - 1998).
- متن تصمیم کمیته عفو عمومی برای اعاده حیثیت شهدا انقلاب بارزان، مجله رزگاری، شماره ٣،٢، مطبعه رابطه، بغداد، ١ آوریل 1959.
- آرشیو هیئت دائره‌المعارف، فرم اسماعیل عبدالله همیره محمد، به تاریخ ١ نوامبر ٢٠١٨ - پیرمام.