این نبرد میان نیروهای پیشمرگ و دولت عراق در منطقه بادینان روی داد. نیروهای پیشمرگ در شب 11-12 دسامبر 1988 در محدوده شعبه یکم حزب دموکرات کردستان، حمله‌ای گسترده به نهادهای نظامی و مسلح دولت عراق در دیرلوک و شیلادزی انجام دادند و در مدت کوتاهی توانستند تمامی ربیه‌ها (پایگاه‌های کوچک)، مواضع نظامی و تبهکاران (جاش‌ها) را به تصرف درآورند. سپس بر تمامی مقرهای حزبی، دولتی و نظامی مسلط شدند و ضربات سنگین جانی و مالی به نیروهای دولتی وارد کردند. آن‌ها تا 13 ماه در دیرلوک ماندند و پس از آن با یک طرح نظامی عقب‌نشینی کردند.
در آغاز دسامبر سال 1988، در شعبه یکم حزب دموکرات کردستان (PDK) در منطقه بادینان، جلسه‌ای با نظارت مسئول شعبه، رمزی شعبان، با حضور مسئولان کمیته‌های مناطق آمیدی، شیخین، زاخو، گولان، دهوک و آکره برای برگزاری یک عملیات تشکیل شد. در این هنگام، رئیس مسعود بارزانی رهبر انقلاب، در محدوده شعبه یکم حضور داشت. در این جلسه، دیدگاه‌ها پیرامون تعیین محل عملیات مورد بحث قرار گرفت. بر اساس نظر اکثریت، دیرلوک و شیلادزی به عنوان اهداف حمله تعیین شدند. شایان ذکر است که در زمان انقلاب گولان نیروهای پیشمرگ در درون شعبه‌ها، مناطق و سازمان‌ها سازماندهی شده بودند.
طرح عملیات بدین صورت بود که نیروهای پیشمرگ هر 6 منطقه و نیرویی وابسته به شعبه، از دو جبهه حمله کنند. در جبهه اول، به دیرلوک حمله کنند که دو گردان از تبهکاران (جاش) در آنجا مستقر بودند؛ همچنین به ربیه‌های سارِ آمیدی حمله کرده و جاده اصلی دیرلوک را قطع کنند. جبهه دوم، حمله به ربیه نزار دیرلوک و دشت زِ در منطقه آکره بود تا از آن‌ها محافظت شود و جامعه شیلادزی که پایگاه تبهکاران بود، گلوله‌باران شود تا آن‌ها مشغول شوند. جبهه اول توسط رمزی شعبان، شکری نیرویی و تمر کوچر فرماندهی شد که نیروهای مناطق آمیدی، گولان و زاخو و نیرویی از مرکز شعبه مأمور به آن شدند. جبهه دوم تحت مسئولیت شمال زیباری بود که مسئول منطقه و سازمان‌ها بود و به نیروهای شیخین، آکره و دهوک سپرده شده بود.
نیروهای پیشمرگ کردستان طبق طرح، ساعت 09:30 شب 11-12 دسامبر 1988 در هر دو جبهه تعیین‌شده، حمله‌ای بزرگ و گسترده را علیه سنگرها، ربیه‌ها، پایگاه‌ها و
مقر ارتش و نهادهای رژیم بعث و تبهکاران آن‌ها انجام دادند. در این حمله، نیروهای پیشمرگ به پیروزی بزرگی دست یافتند و 112 نقطه و مقر دولتی را در نزاری، سارِ قُلکه، کانه، دیرلوک و شیلادزی تصرف کردند و همچنین خسارت زیادی به نیروهای عراقی وارد کردند.
پس از تصرف مواضع اطراف، نیروهای پیشمرگ به سمت مرکز شهر دیرلوک پیشروی کرده و آن شهر را تصرف کردند. تمامی دستگاه‌های شهر به دست پیشمرگ‌ها افتاد، از جمله مقر گردان محمد کلّه رِکانی و علی ابو (مسئولان تبهکاران)، همچنین مقر حزب بعث، سازمان امنیت و اطلاعات، پایگاه پلیس و دفتر منطقه؛ با وجود اینکه برخی از تبهکاران اطلاعاتی مقاومت کردند، اما نتوانستند زمان زیادی دوام بیاورند.
با وجود زمستان سرد، درگیری تا روز 13 ادامه یافت. در این روزها نیروهای پیشمرگ توانستند دیرلوک را کاملاً کنترل کنند؛ به این معنی که تمامی نهادهای دولتی تحت کنترل نیروهای پیشمرگ درآمدند. همچنین نیروهای پیشمرگ هر دو پل میان آمیدی و دیرلوک-شیلادزی را نیز تحت کنترل خود درآوردند.
در 14 دسامبر 1988، به دلیل بارش برف و ایجاد موانع، و همچنین از آنجا که حمله پیشمرگ‌ها به هدف خود کاملاً رسیده بود، تصمیم گرفته شد که با یک طرح نظامی مناسب عقب‌نشینی کنند تا در برابر هرگونه پیش‌بینی انتقام‌جویی آماده باشند، بنابراین در زمان عقب‌نشینی، مکان‌های مهم و استراتژیک را تصرف کردند.
نتیجه نبرد:تصرف 4 گردان ارتش عراق و مرکز گردان‌های علی ابو، محمد کلّه رِکانی و کاظم عمرخان، اسارت بیش از 550 فرد مسلح دولتی، کشته شدن بیش از 200 سرباز و شمار زیادی از تبهکاران، کشته شدن 53 عضو امنیت و اطلاعات رژیم بعث در داخل دیرلوک، به آتش کشیده شدن 17 خودروی نظامی مختلف. بیش از 5 حمله نیروهای دولتی دفع شد. در این نبرد نیروهای پیشمرگ 12 شهید و 27 مجروح دادند.
دستاوردهای انقلاب:
دستاوردهای انقلاب در این حماسه عبارت بود از تصرف 2 خودروی زرهی و 3 تیربار 14,5 میلی‌متری و 12,5 میلی‌متری و بیش از 1000 کلاشنیکف و 47 قبضه سلاح برنو، 10 (پی‌کی‌سی)، 20 (آرپی‌جی)، 9 (آر‌بی‌کا) و تعداد زیادی خمپاره 60 میلی‌متری و 120 میلی‌متری و شمار زیادی گلوله خمپاره، 3 دستگاه بی‌سیم به همراه تجهیزات نظامی بزرگ.
واکنش دولت:
پس از حمله، دولت خشم خود را بر سر منطقه خالی کرد و برای انتقام‌جویی، تهیه مواد غذایی در روستاها را ممنوع کرد و علاوه بر آن، به‌طور مداوم با توپ‌های دوربرد و هواپیماها منطقه را گلوله‌باران می‌کرد.
منابع:-
شمال زیباری، چند واقعیت پنهان در انقلاب گولان ، چاپ 1، انتشارات روژهلات، اربیل – 2015.
-
غازی عادل گردی، پیشمرگی در خدمت راه بارزانی، حجی بروخی، جلد 2، چاپ دوم، ترکیه-2021.
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد، جلد 4، 1975-1990 انقلاب گولان، بخش 2، چاپ اول، انتشارات روکسانا، 2021.