نبرد زوکه، رویدادی محوری در جریان انقلاب گولان، در آوریل 15، 1983 در منطقه بادینان رقم خورد و اثری ماندگار بر مقاومت کردها علیه رژیم عراق بر جای گذاشت. ارتش عراق با هدف برقراری مجدد اقتدار خود بر منطقه، یک حمله غافلگیرکننده گسترده را به روستای زوکه که در منطقه منگشکی واقع شده است، آغاز کرد.
در این دوران، جنگ داخلی سال 1983 بخش عمده‌ای از تمرکز سیاسی و نظامی کردستان را به سمت منطقه قندیل کشانده بود و نیروهای پیشمرگه محدودی را در بادینان باقی گذاشته بود. این واحدهای باقی‌مانده مشغول احیای شبکه‌های انقلابی و انجام عملیات‌های محلی بودند. دولت عراق با درک این وضعیت به عنوان یک فرصت، کوشید تا کنترل خود را با زور تثبیت کند. در ساعات اولیه آوریل 15، یک نیروی نظامی قابل توجه عراقی تحت پوشش تاریکی، روستای زوکه را محاصره کرد. با دمیدن سپیده، آن‌ها وارد خیابان‌ها شدند و به بازرسی‌های تهاجمی خانه به خانه پرداختند.
برخی از ساکنان که بخشی از دفاع غیرنظامی بودند، تلاش کردند از روستا فرار کنند اما توسط نیروهای دولتی متوقف شده و هدف تیراندازی قرار گرفتند که منجر به درگیری‌های شدیدی شد. در آن لحظه، یک گشتی پیشمرگه تحت فرماندهی محمد مراد، متشکل از تنها 15 مبارز و مسلح به یک آرپی‌جی و یک توپ 75 میلی‌متری، در مجاورت آنجا مستقر بود. با شنیدن صدای تیراندازی، پیشمرگه‌ها به سرعت بسیج شده و به سمت منطقه محاصره‌شده حرکت کردند.
پیشمرگه‌ها پس از رسیدن به کوکگل با اعضای دفاع غیرنظامی مواجه شدند که آن‌ها را از فعالیت‌های ارتش عراق در زوکه آگاه کردند. پیشمرگه‌ها با عزم راسخ و هماهنگی استراتژیک، خود را به واحدهای کوچک‌تری تقسیم کردند تا با نیروهای به‌شدت مسلح عراقی که در امتداد جاده از زوکه به منگشکی مستقر بودند، درگیر شوند. با وجود اینکه از نظر تعداد و تسلیحات به طور قابل توجهی کمتر از دشمن بودند، پیشمرگه‌ها مجموعه‌ای از حملات جسورانه و بی‌امان را آغاز کردند که نیروهای دولتی را غافلگیر کرد.
این رویارویی شدید از ساعات اولیه صبح تا ساعت 9 صبح ادامه یافت. حملات بی‌وقفه و عزم تزلزل‌ناپذیر پیشمرگه‌ها تلفات سنگینی به ارتش عراق وارد کرد و آن‌ها را به عقب‌نشینی آشفته به سمت جاده منگشکی وادار کرد. پیشمرگه‌ها با فریاد شعارهایی همچون «زنده باد انقلاب» و «زنده باد نیروهای پیشمرگه»، ترس و وحشت را در میان صفوف سربازان در حال عقب‌نشینی ایجاد کردند. در پی این نبرد، نیروهای عراقی ده‌ها تلفات شامل سربازان کشته و اسیر شده و تجهیزات نظامی قابل توجهی را در میدان نبرد بر جای گذاشتند. از جمله غنائم، سه دستگاه ارتباطی راکال، سه توپ 60 میلی‌متری، بیش از 15 کلاشنیکف، یک کلت و ذخایر بزرگی از مهمات بود. یک کاپیتان و 15 سرباز مسلح نیز به اسارت درآمدند.
دولت عراق در واکنشی ناامیدانه به شکست خود، شش هلیکوپتر را برای بمباران منطقه در طول شب اعزام کرد. این حملات هوایی کور، مزارع، باغ‌ها و اموال غیرنظامیان را نابود کرد؛ تاکتیکی که نمادی از رویکرد بی‌رحمانه رژیم برای سرکوب مقاومت بود. اگرچه این بمباران خسارات مادی قابل توجهی به بار آورد، اما نتوانست روحیه پیشمرگه‌ها یا مردم محلی را درهم بشکند.
پیامدهای شکست ارتش عراق عمیق بود. این پیروزی نه تنها روحیه پیشمرگه‌ها را تقویت کرد، بلکه ایمان شهروندان به شجاعت و پایداری آن‌ها را تحکیم بخشید. همچنین پیام روشنی به رژیم عراق فرستاد: با وجود منابع برتر آن‌ها، از جمله تانک‌ها، توپخانه و هواپیماها، آن‌ها نتوانستند اراده پیشمرگه‌ها را درهم بشکنند. این نبرد به عنوان یکی از مهم‌ترین شکست‌های ارتش عراق در منطقه تحت حوزه استحفاظی شاخه اول حزب دموکرات کردستان (پارتی) به رسمیت شناخته شد.
ابعاد این پیروزی از نظرها دور نماند. مسعود بارزانی، رئیس حزب، در نامه‌ای به دفتر سیاسی، مراتب قدردانی خود را از سازمان رنجبران ابراز داشت و این خبر از صدای کردستان عراق پخش شد. انتشار این اخبار، پیشرفت‌های حاصل‌شده توسط بخش رسانه‌ای انقلابی را که عملیات خود را گسترش داده و در این دوره بحرانی به عنوان صدایی تأثیرگذار تثبیت شده بود، برجسته کرد.
نبرد زوکه به عنوان گواهی بر عزم و دلیری نیروهای پیشمرگه باقی می‌ماند که مقاومت تزلزل‌ناپذیرشان در برابر نابرابری‌های عظیم، به منبع الهام و لحظه‌ای تعیین‌کننده در مبارزه کردها برای آزادی تبدیل شد.
منبع:آرشیو دانشنامه 1.kdp.