کانیلنجا یکی از روستاهای منطقه بارزان است که در شرق شیروان مزن واقع شده و ٢ کیلومتر از جاده اصلی مرگه‌سور – شیروان مزن فاصله دارد. این روستا با روستاهای هلانیه و بیروخی در شمال کردستان هم‌مرز است و از نظر اداری تابع ناحیه گورتو در شهرستان مرگه‌سور می‌باشد.([1])، این روستا نیز مانند تمامی روستاهای کردستان در سال ١٩٧٩ توسط حکومت بعث ویران شد و ساکنان آن به مجتمع‌های اجباری دیانا، حریر، بحرکه و قوش‌تپه کوچانده شدند. از نظر مبارزه و مقاومت، ساکنان این روستا مشارکت فعالی در انقلاب‌های پی‌درپی کردستان داشته و انقلابیون نامداری از آن برخاسته‌اند مانند احمد مسته و صالح علی محمد معروف به ساکو کانی‌لنجی و بسیاری دیگر([2]).
پس از آغاز انقلاب گولان و برگزاری نهمین کنگره حزب دموکرات کردستان در ١٠ نوامبر ١٩٧٩ در شرق کردستان([3])، یکی از مصوبات نهمین کنگره حزب دموکرات کردستان، بازگرداندن نیروی پیشمرگ به کردستان برای آغاز کارهای تشکیلاتی و انجام فعالیت‌های پیشمرگانه‌ای در مناطق مختلف بود. منطقه بارزان نیز یکی از مناطقی بود که زیر نظر شاخه راست شعبه ٢ حزب دموکرات کردستان قرار داشت، چرا که مرزهای شعبه ٢ به دو شاخه اصلی راست و چپ تقسیم شده بود. شاخه راست وظیفه فعالیت در محدوده منطقه بارزان و اطراف آن را بر عهده داشت که سرپرستی آن به دکتر سعید بارزانی با همکاری گروهی متشکل از حاجی میرخان دوله‌مری، ملا عمر، ملازم نهاد و طارق مولود سپرده شده بود. این نیروی پیشمرگ در ابتدای ورود خود به منطقه، در کوه برادوست در یک غار پایگاهی تشکیل داده و مقداری آذوقه و تدارکات ذخیره کردند. ابتدا شروع به جمع‌آوری اطلاعات درباره پادگان‌ها، دژها (ربایه) و نقاط نظامی منطقه کردند که به صورت زیگزاگ برای محافظت از جاده‌های اصلی سازماندهی شده و با سیم‌خاردار و مین‌گذاری تقویت شده بودند([4]).
یکی از سلسله فعالیت‌های پیشمرگه‌های نیروی بارزان، حمله‌ای به دژها و پایگاه‌های نظامی حکومت در کانیلنجا بود. پس از طراحی نقشه و برنامه برای ضربه زدن به پایگاه‌های نظامی آن محل، در ٢١ نوامبر ١٩٨٣ عملیات اجرا شد. پس از اینکه پیشمرگه‌ها در زمان مقرر به پایگاه‌ها و مقرهای آنان یورش بردند، در مدت کوتاهی توانستند آنها را تصرف کرده و خسارات سنگینی به آنان وارد کنند. علاوه بر اینکه نیروهای حکومت متحمل خسارت شدند، ترس و اضطراب نیز در آنها ایجاد شد که پیشمرگه در منطقه حضور دارد و در زدن پادگان‌ها، دژها، پایگاه‌ها و مقرهای بعث مستمر است و این فعالیت‌ها در منطقه بازتاب داشت. اگرچه در این داستان، نیروی پیشمرگه نیز تلفاتی داشت که ٣ پیشمرگه در آن شهید شدند به نام‌های صالح عمر، انور خردنی، زبیر حارس مامیستی ([5]).
منابع:- هاشم شیروانی، منطقه بارزان، جغرافیا – تاریخ – فرهنگ، چاپ اول، چاپخانه وزارت فرهنگ، اربیل – ٢٠٠٨.
- حاجی میرخان دوله‌مری، جستجوی عدالت، جلد دوم، چاپ دوم، کردستان – ٢٠٢١.
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد، جلد چهارم، ١٩٧٥-١٩٩٠ انقلاب گولان، بخش دوم، چاپ اول، چاپخانه روکسانا، ٢٠٢١.
- هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان، تاریخ حزب دموکرات کردستان – کنگره و کنفرانس‌ها (برنامه و اساسنامه) جلد اول، چاپ اول، چاپخانه روژهلات، ٢٠٢١.
[1] - هاشم شیروانی، منطقه بارزان، جغرافیا – تاریخ – فرهنگ، چاپ اول، چاپخانه وزارت فرهنگ، اربیل – ٢٠٠٨، ص٢٦.
[2] - هاشم شیروانی، همان منبع، ص٢٤٦.
[3] - هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان، تاریخ حزب دموکرات کردستان – کنگره و کنفرانس‌ها (برنامه و اساسنامه) جلد اول، چاپ اول، چاپخانه روژهلات، ٢٠٢١، ص٣٦٩.
[4] - حاجی میرخان دوله‌مری، جستجوی عدالت، جلد دوم، چاپ دوم، کردستان – ٢٠٢١، ص٢٥٢.
[5] - مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد، جلد چهارم، ١٩٧٥-١٩٩٠ انقلاب گولان، بخش دوم، چاپ اول، چاپخانه روکسانا، ٢٠٢١، ص٦١.