هنگامی که دولت عراق جنگ خود را علیه انقلاب کردستان در سال ١٩٧٤ اعلام کرد، حملهای بزرگ و همهجانبه را به کردستان آغاز کرد و برای این حمله ارتشی بزرگ متشکل از بیش از یک چهارم میلیون سرباز مجهز به تمامی تسلیحات پیشرفته و سنگین شامل صدها تانک مدرن و تسلیحات هوایی در کنار هواپیماها تشکیل داد که هدف آن نابودی انقلاب ایلول. در سایه معاهده دوستی و همکاری بین عراق و اتحاد جماهیر شوروی.
منطقه گرمیان نیز همانند سایر مناطق کردستان در معرض حملات اشغال نظامی قرار گرفت، بهطوری که ارتش از سه جهت شمال، جنوب و غرب به آن حمله کرد و ارتش نیروهای خود را از سلیمانیه، حلبچه و کرکوک برای کنترل کامل اراضی گرمیان اعزام کرد. هر یک از تیمسار ستاد عبدالجبار شنشل و تیمسار سعید حمو فرمانده منطقه شمال، دلیل تصرف گرمیان را به چندین عامل نسبت دادند، از جمله: اینکه منطقهای وسیع است که شهرهای بزرگی مانند (خورمال، حلبچه، سیروان، عربت، سید صادق، دربندیخان، سنگاو، قرداغ) را در بر میگیرد، و کوههای بلند در تمام دورهها و زمانها تکیهگاه انقلاب بودند و این امر خطری برای دولت محسوب میشد، همچنین تنگتر کردن مناطق تحت کنترل انقلاب برای مسدود کردن راه نفوذ پیشمرگهها به شهرها و وارد کردن ضربات به ارتش عراق.
ارتش عراق تعدادی از یگانهای نظامی را برای آغاز این حمله تعیین کرد، از جمله: تیپ چهاردهم لشکر اول به فرماندهی سرهنگ ستاد عبدالجبار الصافی، گردان تانک به فرماندهی ستوان یکم رعد الحمدانی، نیروی هوایی و شبهنظامیان مزدور (جاشها). یگانهای تعیینشده در ارتش عراق در ١ ژوئن ١٩٧٤ تدارکات خود را برای حمله در منطقه قلیاسان در جنوب سلیمانیه آغاز کردند و این تدارکات سه روز به طول انجامید. پس از آن ارتش در صبح ژوئن ١٩٧٤ حرکت خود را آغاز کرد. نیروهای پیشمرگه در روستای فرجاوه در برابر این حمله ایستادگی کردند و مانع پیشروی ارتش شدند. پیشمرگهها توانستند خسارات سنگینی به صفوف نیروهای ارتش عراق وارد کنند. نبرد تا ظهر همان روز ادامه یافت و منجر به کشته شدن تعداد زیادی از سربازان و مزدوران شد و نیروهای پیشمرگه موفق شدند حدود (٢٠) سرباز و مزدور را اسیر کنند. اما از جانب پیشمرگه، سه نفر به شهادت رسیدند و تعدادی دیگر زخمی شدند و پس از آنکه ارتش متحمل شکست شد، به گلولهباران روستاها، مناطق روستایی، خاکریزها و مواضع پیشمرگه در منطقه پرداخت.
ارتش در روز بعد حمله خود را با پشتیبانی هواپیماهای جنگی و با کمک مزدوران (جاشها) ادامه داد، بهطوری که توانستند عربت را کنترل کرده و به پیشروی به سوی دربندیخان ادامه دهند. پیش از رسیدن به اهدافشان، نیروهای پیشمرگه بار دیگر در نزدیکی پل تانجرو در زرایین با آنها درگیر شدند. نبرد سختی میان دو طرف درگرفت و با وجود اینکه نیروهای پیشمرگه توانستند در حین پیشروی ارتش در منطقه به آن خسارات وارد کنند، اما تعداد افراد پیشمرگه در مقایسه با این حجم عظیم از سربازان کم بود، چرا که نیروهای ارتش شامل (١٦) خودروی زرهی به فرماندهی سرهنگ ستاد محمود وهیب بود که از جلولا به حرکت درآمده بودند، لذا پیشمرگهها نتوانستند مقاومت کنند و عقبنشینی کردند و بدین ترتیب ارتش توانست وارد دربندیخان شود.
پس از گذشت چند روز و دقیقاً در ٩ ژوئن ١٩٧٤، نیرویی از پیشمرگهها به ارتش عراق در منطقه قرداغ حمله کرد که هدف آن وارد کردن ضربه و تحمیل خسارت به یگانهای ارتش بود. در ١١ ژوئن نیروهای پیشمرگه حملهای را به تیپ احتیاط (٩٠) که مسئولیت محافظت از زرایین را بر عهده داشت، انجام دادند. این عملیات در چارچوب جنگ چریکی بود و هدف از این حمله ارسال پیامی به ارتش بود که نیروهای پیشمرگه در کمین آنها هستند و در هر مکانی با آنها مقابله میکنند، و اگر هم موفق به اشغال منطقهای شدند، تصور نکنند که نیروهای پیشمرگه دست روی دست گذاشته و کاری نمیکنند.
منابع:-
شوکت ملا اسماعیل حسن: روزهایی در تاریخ انقلاب ایلول، ١٩٦١-١٩٧٥، انتشارات وزارت آموزش، اربیل – ٢٠٠٧.
-
کاروان جوهر محمد: ادریس بارزانی ١٩٤٤- ١٩٨٧ زندگی و نقش سیاسی و نظامی در جنبش آزادیخواهی کرد، انتشارات هیوی، اربیل، ٢٠١٩.
-
- مسعود بارزانی: بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد، جلد سوم، بخش دوم، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ اول – اربیل، ٢٠٠٤.
-
سنگر ابراهیم خوشناو: رویدادهای نظامی انقلاب ایلول ١٩7٠-١٩7٥، انتشارات دانشفر، چاپ اول، اربیل، ٢٠٢٢.


