Çiyayê Korek yek ji çiyayên herî girîng û stratejîk ên herêmê ye. Eger hêzeke leşkerî li ser tevahiya çiyê serwer bûya, bajarê Rewandizê û deşta Diyanan a derdora wê, ku jê re Hewza Soran tê gotin, diketin bin êrîşên artêşê û hêza din zehmetî dikişand ku li herêmê bimîne. Artêşa Iraqê berê hêzên xwe ji Hemiyeya Rewandizê û gundê Balek paşve kişandibû; herwiha ji herêma Spîlkê li rojavayê bajarokê Xelîfan, lê lûtkeya Çiyayê Korek nehatibû valakirin.
Di destpêka şerê 1974an de hêzên Pêşmerge gelek êrîş kirin, lê nikarîn serkeftinê bi dest bixin. Artêşa Iraqê, ku bi çekên hêztir çekdar bû, karî herêmê biparêze.
Cihê erdnîgariya Çiyayê Korek wekî sînorê navbera Geliyê Elî Beg û Çiyayê Gorazê ye. Di Nîsana 1974an de Pêşmerge di êrîşa li ser Gorazê de bi ser ketin û çeperên artêşa Iraqê girtin. Tevî gelek hewlên artêşa Iraqê ji bo vegirtina wê û berfirehkirina pêşketina xwe ber bi deşta Diyanan û herêma Balekayetî ve, ew bi ser neketin.
Artêşa Iraqê plan kir ku ji baskê Geliyê Elî Beg, bi rêya Hamilton re pêş bikeve. Lê Pêşmerge dixwestin xeta şerê xwe biparêzin û bi mayînkirina rêyan û amadekirina hilweşandina piran pêşî li êrîşa artêşa Iraqê bigirin. Bi vî awayî tank û wesayîtên zirxî yên artêşa Iraqê nikaribûn derbas bibin.
Di dema êrîşê de Pêşmerge gelek pirên li ser rê hilweşandin. Leşkeran dixebitîn ku piran çêkin, di heman demê de beşa endezyariya mayîn û teqemeniyan a artêşê mayîn paqij dikir û rê vedikir. Di vê navberê de artêşa Iraqê ji aliyê topxaneya hêzên şoreşger ve, ji bilindahiyên çiyayên Balekiyan û Bapeştiyan, hate topbarankirin. Tevî têkçûna vê êrîşê, fermandarên artêşê bi rêberiya şêwirmendên Rûs planeke nû ji bo domandina êrîşê danîn.
Di meha Nîsanê de artêşa Iraqê êrîşî çeperên Pêşmerge li qûntarên Korekê, li jor şelaleya Bêxalê û Serê Çiya kir. Bi alîkariya balafirên şer, çekên giran û hejmareke mezin a leşkeran, karîn hin herêm, di nav de Derqesp û Gor Nok, bigirin û di herdu aliyan de qurbanî çêbûn. Tevî vê yekê, Pêşmerge li cihê xwe man û bi serkeftî artêşa Iraqê ji wan cihan derxistin. Di 19ê Nîsana 1974an de êrîşeke berevajî kirin û dîsa kontrola çeperên xwe girtin.
Di 8ê Tebaxa 1974an de, Ferîq Îsmaîl Tayê Nuaymî fermandariya artêşa Iraqê di êrîşeke berfireh de li dijî çiyayên Korek û Goraz kir. Armanc ew bû ku bi şikandina çeperên Pêşmerge Rewandiz û Deşta Diyana bigirin. Ji ber erdnîgariya dijwar, artêşa Iraqê nikaribû xwe bispêre tank û wesayîtên zirxî. Hêzên Pêşmerge berxwedaneke bihêz kirin û êrîşa berevajî dan destpêkirin; di encamê de artêşa Iraqê têk çû û paşve kişiya. Li qada şer 400 cenazeyên leşkerên Iraqê man, lê şeş Pêşmerge di şer de şehîd bûn. Divê bê gotin ku topxaneya şoreşê di bin fermandariya Elî Dolemêrî de roleke bingehîn di têkbirina êrîşa artêşa Iraqê de lîst.
Artêşa Iraqê piştî vê têkçûnê dev ji hewlên xwe berneda, lê stratejiya xwe guherand. Artêşê planek kir ku ji xeyala Pêşmerge dûr bû: di bin fermandariya Qaymeqam Ebdulwehhab de, artêşa Iraqê di tariya şevê de rêyek ji lûtkeya Çiyayê Korek çêkir. Li navbera Korek û Bêxalê, buldozerên giran kevirên mezin rakirin û rê ji tankên zirxî re vekirin.
Di saetên destpêkê yên 18ê Tebaxa 1974an de, artêşa Iraqê Piyadeya Çiyayî ya 5an a Tûgaya 4an û Tabûra Tankan a 2yan a Hêza Zirxî ya 8an, ku bi tankên Sovyetî T55 û wesayîtên zirxî yên Amerîkî M113 çekdar bûn, ji bo êrîşê şandin. Ew ji çiyê daketin û ber bi rêya Bêxalê ve pêş ketin.
Artêşa Iraqê desthilat bi dest xist û Pêşmerge neçar bûn paşve bikişin û çeperên xwe vala bikin. Topxaneya artêşa Iraqê paşê ket bajarê Rewandizê. Herwiha artêşa Iraqê ber bi mitralyoza giran a li binê Çiyayê Bapeştê, ku ser Geliyê Elî Beg ve bû, çû. Armanca wê piştgirîkirina hêzên Pêşmerge yên li Çiyayê Goraz, Geliyê Elî Beg û Girê Korek bû. Lê li Geliyê Elî Beg mitralyoza giran ji bo leşkerên artêşa Iraqê bû astengiyeke mezin û ew nikarîn ji KANÎ MARAN a nav gelî derkevin. Mixabin, sê Pêşmerge ku ji rewşê nehaydar bûn, ketin dîl dema ku çekên artêşa Iraqê gihîştin wan.
Artêşa Iraqê pênc mehan şer kir da ku herêmên Rewandiz û Diyana dîsa bigire. Hêzên Pêşmerge neçar bûn ji Çiyayê Goraz paşve bikişin û di dawiyê de vegerin pişt Diana. Hêzên Pêşmerge ji qûntarên Çiyayê Korek li Bêxalê jî paşve kişiyan ber bi Benekol û Berzîwe ve û li Geliyê Akoyan, Hîndrîn, Zozik û Tengiya Omer Axa xeta berevaniyê ava kirin.
Çavkanî:- ( ) Hevpeyvîn bi Qadir Hesen Sîtkanî, Pêşmergeyê Şoreşa Îlonê, 31/12/2022.
- Xazî Adil Gerdî, Pêşmergeyek di Xizmeta Barzanî de... Hecî Bêroxî, bergê yekem, çap 2, 2020, r.446-448.
- Senger Îbrahîm Xoşnaw, Bûyerên Leşkerî yên Şoreşa Îlonê 1970-1975, çap 1, Hewlêr, 2022, r.201.
- Hevpeyvîn bi Nûrî Hemedemîn Hesen, Pêşmergeyê Şoreşa Îlonê, Arşîva Ensîklopediyayê.
- Mesûd Barzanî, Barzanî û Tevgera Rizgariya Kurd, bergê sêyem, beşa duyem, çap 1, Hewlêr 2004, r.157.
- Hevpeyvîn: Mihemed Ezîz Omer, Pêşmergeyê Şoreşa Îlonê, 18/1/2023.