1974 yılında Kürdistan'a savaşı dayatan Irak hükümeti, devrim bölgelerine karşı tüm gücüyle saldırılarına başladı. Yüz binlerce askerden oluşan devasa bir ordu, yüzlerce modern tank, uçakların yanı sıra çeşitli uçaksavar silahları kullandı; bunun amacı devrimi sona erdirmek ve bastırmaktı.

Yüksek dağların tüm devrimlerde ve ayaklanmalarda her zaman direniş ve savunma mevzileri olduğu, Peşmerge güçlerinin bunlara güvendiği anlaşılmaktadır. Irak Ordusu, Peşmerge'nin Kiyoreş, Makuk ve Karoh gibi savunma hatlarını kırmak ve böylece ovaların ve düzlüklerin alçak bölgelerini kolayca kontrol edebilmek için her şeyden önce bu tepeleri ele geçirmek istedi. Irak rejimi, kış ve soğuk mevsimi gelmeden önce stratejik bölgeleri kontrol edebilmek için devrim bölgelerine saldırılar düzenlemek amacıyla savaş planlarında Ağustos ve Eylül aylarını temel alıyordu.

Irak Ordusu, Peşmerge mevzilerine yönelik saldırılarında büyük kayıplar vermesine rağmen, hava kuvvetlerinin, Sovyetler Birliği'nden askeri uzmanların ve paralı askerlerin (Cahş) desteğiyle saldırılarını sürdürdü. Ordu, Kiyoreş Dağı'na doğru ilerleyip onu ele geçirmeyi başardığında, 1. Piyade Tugayı ve (12) Zırhlı Tugay, (3) Tank Taburu'nun desteğiyle, Asos Dağı'nın sağ tarafının önünde ve Kiyoreş Dağı'nın sol tarafının önünde yer alan ve Ranya-Kaladize yolunun içinden geçtiği Geli Sengeser'e doğru ilerleyişine başladı.

Irak Ordusu'nun Kaladize şehrini işgal etmek için ilerleyen bu devasa güçleri karşısında, Kave Gücü alayı ve Asos alayı, Geli Sengeser'de mevzilenmiş ve hazır bekliyordu. Burası, Peşmerge'nin direnebileceği ve ordunun Kaladize'ye ulaşmaması için ilerleyişinin önünde engeller oluşturabileceği tek yerdi. Tank ve personel karşıtı mayınlar döşeyerek, yolları tahrip ederek ve üzerlerine büyük kayalar koyarak bunu yaptılar. Ordu saldırısına devam etti ve durmadı; Peşmerge direniş halindeydi. İki taraf arasında şiddetli çatışmalar ve çarpışmalar yaşandı ve on gün sürdü. Irak Ordusu can ve mal kaybı açısından büyük kayıplar vermesine rağmen Kaladize şehrine ulaşmakta ısrar ediyordu. Peşmerge saflarında da şehitler ve yaralılar oldu. Nihayet Irak Ordusu, 19 Ağustos 1974 tarihinde Kaladize şehrine girip kontrolü ele geçirmeyi başardı.

Görünüşe göre Irak Ordusu tarafından Kaladize'nin işgal edilmesiyle Peşmerge pes etmedi, aksine askeri faaliyetlerini sürdürdü. 3 Eylül tarihinde Ranya-Kaladize yolu üzerinde bulunan Tosuran'daki Irak Ordusu'na ait bir kampa saldırı düzenlediler. Saldırıya kampı top ateşine tutarak başladılar, ardından askeri mevzilere ve üslere baskın düzenlediler ve ordu güçlerine ağır kayıplar verdirmeyi başardılar. Peşmerge kampı tamamen kontrol altına almak üzereydi ancak Peşmerge komutanı İzzeddin Kara Muhammed'in şehit düşmesi nedeniyle planlarından geri çekildiler. 

   

   

Kaynaklar:  

  1.   Mesut Barzani: Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Cilt 3, Bölüm 2, Eylül Devrimi 1961-1975, Birinci Baskı – Erbil, 2004.

  2. Senger İbrahim Hoşnav: Eylül Devrimi'nin Askeri Olayları 1970-1975, Birinci Baskı, Erbil, 2022.

  3. Karvan Cevher Muhammed: İdris Barzani 1944- 1987 Hayatı ve Kürt Özgürlük Hareketindeki Siyasi ve Askeri Rolü, Hêvî Matbaası, Erbil, 2019.

  4. Teğmen Hıdır Abdullah Debbağ: Anılarım ve Büyük Eylül Devrimi Topçusu, Roşenbiri Matbaası, Üçüncü Baskı, Erbil – 2020.

  5. İbrahim Celal: Güney Kürdistan ve Eylül Devrimi, İnşa ve Yıkım, 1961-1975. Dördüncü Baskı, 2021.