Goreze Dağı, Soran şehrinin batısında ve Rewanduz şehrinin kuzeyinde yer alır; Ali Beg Boğazı'nı, Hamilton yolunun içinden geçtiği Korek Dağı'ndan ayırır. Eylül Devrimi döneminde, hakimiyetini sağlayan her güç için özel bir öneme sahipti. Irak hükümetinin savaşı yeniden başlattığı 1974 yılında, Goreze üzerinden saldırarak Diana ovasını ele geçirmeyi, oradan da Zozik, Hasan Beg, Sertiz dağlarına ve Bişe geçidine saldırmayı hedefliyordu.
Belirtildiği üzere, güçleri yılın başında Goreze, Korek ve Xelifan'a çekilmişti. Bu nedenle devrim liderliği, Goreze dağ silsilesini kontrol altına almaya, Irak ordusu güçlerini bu bölgeden çıkarmaya ve bu noktada ilerlemelerine engel olmaya karar verdi. 1974 yılının Nisan ayının 18 günü Peşmerge güçleri Diana'da hazırlıklarını tamamladı. Gece araçlarla Goreze Dağı'nın kuzey eteğindeki Balekiyan köyüne nakledildiler. Aynı gece Peşmerge liderleri saldırı planını hazırlamak için toplandı. Daha önce bu köyde bir Irak ordusu askeri tugayının karargahı bulunuyordu ancak o dönemde Xelifan kasabasının batısındaki Spilik bölgesine taşınmıştı.
Saldırı planına göre, ertesi gün Goreze Dağı üzerindeki nöbetçi kulübeleri (rabayalar), Topçu komutanı Hali'nin komutasındaki devrim topçuları tarafından bombalandı. Bombardımanın ardından Peşmergeler, Irak ordusunun askeri noktalarına yaklaştılar ancak nöbetçi kulübelerinin çevresinin mayınlı olması nedeniyle başlangıçta saldırı gerçekleştiremediler. Bunun yerine, hedeflerine ulaşmak için mayınlı bölgede bir yol açmayı düşündüler. Bu amaçla, devrim tarafından bu alanda eğitim almış, mayın ve patlayıcıları kaldırma ve etkisiz hale getirme konusunda uzman bir Peşmerge ve başka bir Peşmergenin yardımıyla bu engeli aşmayı ve yolu açmayı başardılar. Ardından, Tabur komutanı Heci Beroxi komutasındaki Peşmerge gücü, Irak ordusunun nöbetçi kulübelerine saldırı başlattı. Sıcak bir çatışmanın ardından, sadece bir tanesi hariç tüm nöbetçi kulübelerini ele geçirdiler. Peşmergenin bu saldırısında üç şehit ve 13 yaralı vardı.
Yaklaşık bir ay sonra devrim liderliği, o nöbetçi kulübesinin de ele geçirilmesi gerektiğine karar verdi. Öncelikle devrim topçusu nöbetçi kulübesini yoğun bir şekilde top ateşine tuttu. Aynı gece Peşmergeler, Heci Beroxi, Cadir Guwêzî ve Ezizxan Muhacir komutasında uygun bir savaş planı ve taktiğiyle nöbetçi kulübesine saldırı gerçekleştirdi. Kısa sürede içeri girerek burayı ele geçirdiler. Nöbetçi kulübesindeki askerlerin çoğu öldürüldü, diğerleri ise kaçtı. Bu saldırıda Peşmergeler hiçbir kayıp vermedi ancak Irak ordusu büyük bir kayıpla karşılaştı ve yaklaşık 40 ölü askerinin cesedi savaş meydanında kaldı.
Peşmerge güçleri tarafından Goreze Dağı'ndaki nöbetçi kulübelerinin ele geçirilmesinden on dokuz gün sonra, Irak hükümeti bu nöbetçi kulübelerini geri almak için paralı askerlerle (caşlar) bir saldırı düzenledi. Sıcak bir çatışmanın ardından Peşmergeler bazı nöbetçi kulübelerinde geri çekildi ancak destek güçlerinin yardıma gelmesiyle savaşın durumu değişti ve Peşmerge lehine sonuçlandı; caşların saldırısı püskürtüldü ve savaş meydanında birçok ceset bıraktılar.
Peşmerge güçleri, siperleri güçlendirmek ve Peşmergelerin can güvenliğini sağlamak için dağ silsilesinin tamamında, üzerlerini ağaç, çatı malzemeleri, dal ve taşla kapladıkları hendekler ve sığınaklar kazdılar. Peşmerge güçlerinin bu taktiği, korunmalarında büyük bir etkiye sahipti.
Bir süre sonra Irak ordusu, bir gece büyük bir güçle Goreze'ye tekrar büyük bir saldırı düzenledi; amacı dağı geri almak ve oradan ilerleyişini sürdürmekti. Irak ordusunun Peşmerge siperlerine yönelik harekatı çok yoğun bir şekilde başladı. Peşmerge savunmaya devam etti ancak devrim topçusu, Peşmergeyi desteklemede ve Irak ordusunu yormada etkili bir rol oynadı ve savaş sabaha kadar devam etti. Sonuç olarak, Irak ordusunun saldırısı bu kez de püskürtüldü ve başarılı olamadı; yaklaşık 100 ile 120 arası ölüleri savaş meydanında kaldı. Bu durum, Irak ordusunun Goreze Dağı'ndan ilerleyerek Diana ovasına ulaşmak için defalarca deneme yaptığını doğrulamaktadır.
1974 yılının Eylül ayının 8 günü Irak ordusu, Goreze ve Korek dağlarına yönelik iki koldan geniş çaplı bir saldırı daha başlattı ancak başarılı olamadı, püskürtüldü, geri çekildi ve 400'ten fazla ölü vererek ağır kayıplar yaşadı; cesetleri savaş meydanında kaldı. Artık Peşmerge güçleri, Irak ordusunun 19 Eylül'de tank desteğiyle başarılı bir askeri planla Korek Dağı'nın zirvesinde gerçekleştirdiği ve Korek'in etekleri ile Rewanduz'u ele geçirdiği saldırıya kadar Goreze Dağı'nda kaldı. Peşmerge, Goreze Dağı'nı terk etti ve yeni bir savunma hattı kurmak için Diana'nın arkasına çekildi.
Kaynaklar:1- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, İkinci Bölüm, Birinci Baskı, Erbil 2004.
2- Gazi Adil Gerdî, Barzani Hizmetinde Bir Peşmerge... Heci Bêroxi, Birinci Cilt, İkinci Baskı, 2020.
3- Senger İbrahim Xoşnav, Eylül Devrimi'nin Askeri Olayları 1970-1975, Birinci Baskı, Erbil, 2022.
4- Röportaj: Kadir Hasan Sitkani, Eylül Devrimi Peşmergesi 31/12/2022.
5- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.