Kanyelenja, Barzan bölgesindeki köylerden biri olup Şirwan Mezin'in doğusunda yer almaktadır. Mergesor – Şirwan Mezin ana yoluna 2 km mesafededir. Kuzey Kürdistan'ın Helaniye ve Bêroxî köyleriyle sınır komşusudur. İdari açıdan Mergesor ilçesine bağlı Goretu nahiyesine bağlıdır.([1]), bu köy de Kürdistan'ın tüm köyleri gibi 1979 yılında Baas hükümeti tarafından yıkılmış ve sakinleri Diana, Harir, Behrike ve Quştepe'deki zorunlu kamplara göç ettirilmiştir. Devrim ve direniş açısından ise köyün sakinleri, Kürdistan'daki ardı ardına gelen devrimlere aktif olarak katılmış ve şu isimler gibi ünlü devrimciler yetiştirmiştir: Ehmed Mistê ve Sako Kanyelenji olarak bilinen Salih Ali Muhammed ve diğerleri([2]).

 başladıktan sonra Gulan Devrimi ve Kürdistan Demokrat Partisi'nin 10 Kasım 1979 tarihinde Doğu Kürdistan'da gerçekleşen 9. Kongresi'nin düzenlenmesinden sonra([3]), Kürdistan Demokrat Partisi'nin 9. Kongresi'nin kararlarından biri, farklı bölgelerde örgütsel çalışmalara başlamak ve Peşmerge faaliyetleri yürütmek üzere Peşmerge güçlerinin Kürdistan'a geri gönderilmesiydi. Barzan bölgesi de, KDP'nin 2 nolu kolunun sağ kanadına bağlı olan bölgelerden biriydi. 2 nolu kolun sınırları, sağ ve sol olmak üzere iki ana kanada bölünmüştü. Sağ kanadın görevi Barzan bölgesi ve çevresindeydi; yönetimi, Hacı Mirxan Dolemeri, Mela Ömer, Mülazım Nihad ve Tarık Mevlud'dan oluşan bir heyetin yardımıyla Dr. Said Barzani'ye emanet edilmişti. Bu Peşmerge gücünün bölgeye ilk geldikleri dönemde Bradost dağında bir mağarada karargah kurdular ve bir miktar erzak ve ihtiyaç malzemesi depoladılar. İlk olarak, ana yolları korumak için zikzak şeklinde düzenlenmiş, tel örgülü ve mayınlı bölgedeki askeri üsler, karakollar ve askeri noktalar hakkında bilgi toplamaya başladılar.([4]).

Barzan güçleri Peşmergelerinin faaliyetlerinden biri, Kanyelenja'daki hükümetin karakol ve askeri üslerine yönelik bir saldırıydı. Bölgedeki askeri üsleri vurmak için harita ve plan hazırlandıktan sonra 21 Kasım 1983 tarihinde plan uygulandı. Peşmergeler belirlenen zamanda üs ve karargahlara saldırdıktan sonra kısa sürede kontrolü ele geçirdiler ve onlara büyük kayıplar verdirdiler. Hükümet güçlerinin kayıplara uğramasının yanı sıra, Peşmergelerin bölgede var olduğu ve Baas'ın askeri üslerine, karakollarına, merkezlerine ve karargahlarına vurmaya devam ettikleri konusunda korku ve endişe duydular ve bölgedeki faaliyetler yankı uyandırdı. Her ne kadar bu destanda Peşmerge gücü de kayıp vermiş olsa da, Salih Ömer, Enver Xerdeni, Zübeyr Haris Mamiski adlarında 3 Peşmerge şehit düştü. ([5]).

Kaynaklar:
  1. Haşim Şirwani, Devera Barzan, Coğrafya – Tarih – Kültür, Birinci Baskı, Kültür Bakanlığı Matbaası, Erbil – 2008.
  2. Hacı Mirxan Dolemeri, Adalet Arayışı, İkinci Cilt, İkinci Baskı, Kürdistan – 2021.
  3. Mesud Barzani, Barzani ve Kürdistan Özgürlük Hareketi, Dördüncü Cilt, 1975-1990 Gulan Devrimi, İkinci Bölüm, Birinci Baskı, Roksana Matbaası, 2021.
  4. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi – Kongre ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Birinci Cilt, Birinci Baskı, Rojhilat Matbaası, 2021.

[1] - Haşim Şirwani, Devera Barzan, Coğrafya – Tarih – Kültür, Birinci Baskı, Kültür Bakanlığı Matbaası, Erbil – 2008, s. 26.

[2] - Haşim Şirwani, Aynı kaynak, s. 246.

[3] - Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi – Kongre ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Birinci Cilt, Birinci Baskı, Rojhilat Matbaası, 2021, s. 369. 

[4] - Hacı Mirxan Dolemeri, Adalet Arayışı, İkinci Cilt, İkinci Baskı, Kürdistan – 2021, s. 252.

[5] - Mesud Barzani, Barzani ve Kürdistan Özgürlük Hareketi, Dördüncü Cilt, 1975-1990 Gulan Devrimi, İkinci Bölüm, Birinci Baskı, Roksana Matbaası, 2021, s. 61.