Koşullar ve nedenler

Devrimci liderlik ile Irak hükümeti arasındaki Haziran 29, 1966 anlaşmasının uygulanması, yetkili bazı subaylar tarafından engellendi. Bu subaylar, Bağdat'a yerleşen eski PDK Siyasi Büro grubunu, takipçilerini silahlandırarak ve devrimci Peşmerge güçlerinin bulunduğu bazı bölgelerde karargahlar kurarak Kürt devrimine karşı kullandılar. Ayrıca Abdurrahman Bazzaz'ı başbakanlık görevinden aldılar ve Tahir Yahya'yı yeni başbakan olarak atadılar. Tahir Yahya, Ağustos 1967 sonlarında bir hükümet heyetiyle Başkan Mustafa Barzani'yi ziyaret etti. Başkan Barzani'ye, Haziran 29 bildirisinin uygulanması ve Caşların (Irak hükümeti yanlısı Kürtler), özellikle de eski Siyasi Büro grubu takipçilerinin silahsızlandırılması konusunda bazı sözler verdi.

Bir süre sonra hükümetin Caşları silahsızlandırma niyetinde olmadığı anlaşıldı. Aksine, başbakanın rızası olmaksızın yetkili subaylar tarafından destekleniyorlardı. Caşlar ile Peşmergeler arasında yeniden çatışmalar patlak verdi. Bu durum, 1968 başlarında devrimci liderlik ile hükümet arasındaki ilişkilerin zayıflamasına ve daha sonra Nisan 15,1968 tarihinde savaşın patlak vermesine yol açtı. 

Temmuz 17, 1968 tarihinde Baas Partisi bir darbe gerçekleştirdi ve Ahmed Hasan Bekir devlet başkanı oldu. Rejim, Kürtlerle doğrudan savaşı azalttı ve Kürt devrimine karşı Caşları teşvik edip silahlandırmaya başladı. İşte o zaman Caşlarla savaş şiddetlendi. Birkaç çatışmadan sonra, hükümet Caşları nihayet Ekim 18, 1968 tarihinde yenilgiye uğratıldı ve Kerkük'teki hükümet üslerine sığındılar.

Yenilgilerin ardından, Eylül 1969 ayında hükümet devrimci liderlikle bir anlaşmaya varmak için inisiyatif aldı ve Nawprdan'a bir heyet gönderdi. Bağdat ve Nawprdan'daki birkaç toplantıdan ve Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Saddam Hüseyin'in Başkan Mustafa Barzani'yi görmek için yaptığı Mart 11, 1970 tarihli ziyaretinden sonra, Irak Baas hükümeti ile Kürt devrimci liderliği arasında bir anlaşma imzalandı. Sonuç, Kürtlerin devrimi başlatma amaçları olan Güney Kürdistan'daki Kürt halkının siyasi ve ulusal haklarının tanınması oldu.

Kongrenin düzenlenmesi

Mart 11 anlaşmasından sonra kongre, Temmuz 1 ile 6, 1970 tarihleri arasında, 488 delegenin katılımıyla Nawprdan köyünde gerçekleştirildi. Elverişli ve barışçıl ortam nedeniyle bu kongre, Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) açık olarak yapılan üçüncü kongresi olarak kabul edilir. Toplantıya farklı Irak partilerinden çeşitli heyetler katıldı: Baas Arap Sosyal Partisi heyeti, Demokratik Yurt Komünist Partisi heyeti, Arap Sosyal Hareketi heyeti, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) heyeti, komşu ülkelerden Kürt partileri heyeti, Lübnan'daki Kürdistan Demokrat Partisi heyeti ve Avrupa ile Birleşmiş Milletler'deki Kürt Öğrenciler Derneği heyeti. Kamran Bedirhan gibi bazı ünlü şahsiyetler de kongrede hazır bulundu.

Kongre, Başkan Mustafa Barzani'nin konuşmasıyla başladı, ardından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Bürosu'nun siyasi raporu KDP Sekreteri Habib Muhammed Kerim tarafından Arapça olarak okundu. Ardından, Sekizinci Kongre'nin sonunda, Temmuz 10, 1970 tarihinde, Merkez Komite medyaya ve temsilcilerine nihai bir bildiri yayınlayarak çalışmalarını tamamladı.

Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) sekizinci kongrenin iç tüzüğüne dayanan yapısı şu şekildeydi: Şube, Örgütlenme Komitesi, İç Komite, Şube Komitesi, Merkez Komite, Siyasi Büro, Merkez Komite Sekreteri, Başkan. Merkez Denetleme Komitesi de bir Siyasi Büro üyesi ve iki Merkez Komite üyesinden oluşuyordu.

Kongre delegeleri programı ve iç tüzüğü onayladı, oybirliğiyle Başkan Mustafa Barzani'yi yeniden partinin lideri seçti ve PDK için yeni bir merkez komiteyi şu şekilde seçti.

1- Habib Muhammed Kerim, Sekreter

2- Dr. Mahmud Osman

3- İdris Barzani

4- Mesud Barzani

5- Salih Yusfi

6- Ali Abdullah

7- Nuri Şaveys

8- Sami Abdurrahman

9- Haşim Hasan Akreyi

10- İsmail Molla Aziz

11- Teğmen Aziz Akreyi

12- Fakir Mergasuri

13- Fars Bawa

14- Reşid Sindi

15- Şakib Akreyi

16- Abdulvahap Atroşi

17- Ali Kasım Sincar

18- Dara Tofik

19- Abdulkarani

20- Sadık Efendi

21- Zekiye İsmail Hakkı

Merkez Komite Yedek Üyeleri:

1- Reşid Arif Abdurrahman

2- Ali Hejar

3- Numan İsa

4- Şeyh Rıza Gulani

5- Cercis Fethullah Şamas

6- Muhammed Molla Kadir

7- Şaban Said Muhammed

8- Hamid Barwari

9- Kadir Cebari.

Siyasi Büro şunlardan oluşuyordu:

1- Habib Muhammed Kerim, Merkez Komite Sekreteri

2- Dr. Mahmud Osman, Dış İlişkiler Komitesi Başkanı

3- Aziz Akreyi

4- Sami Abdurrahman

5- Salih Yusfi, Kitle Örgütleri Bürosu Başkanı

6- Ali Abdullah

7- Nuri Sadık Şaveys.

 

Bu arada, hala PDK adı altında çalışan eski Siyasi Büro grubu, yedinci kongresini Bağdat'ta düzenledi. Kongrede kendilerini feshetme ve PDK'ya katılma konusunu konuştular ve çoğunluk oyuyla kendilerini feshetmeye karar verdiler. PDK'nın dördüncü şubesi aracılığıyla Mesud Barzani ile temasa geçtiler ve taleplerini Başkan Mustafa Barzani'ye iletmesini istediler. Başkan Barzani taleplerinden haberdar olduktan sonra bir af çıkardı. Ağustos 7, 1970 tarihinde Celal Talabani Hacı Omran'a vardı ve Başkan Barzani ile görüştü. Birkaç toplantıdan sonra, aynı yılın Ekim 1 tarihinde, oybirliğiyle genel af çıkarıldı ve KDP'ye geri döndüler. 

Kaynaklar:

 

ئه‌رشیڤی ده‌سته‌ی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان