Subay ve siyasetçi Mistefa Mistefa Mistefa, (Mistefa Xoşnaw) adıyla tanınır, Hîwa Partisi üyesi, 1936 yılında Irak Ordusu saflarındaki Kürt subaylardan biriydi. Özgürlük Komitesi üyesi ve Kürt Demokrat Partisi'nin kurucu heyeti üyesiydi. 1947 yılında Irak Hükümeti tarafından Bağdat'ta idam edildi.

Yaşam Öyküsü

Mistefa Xoşnaw 1912 yılında Bêtwate bölgesinde dünyaya geldi. İlköğrenimini Koye şehrinde, ortaöğrenimini ise Erbil şehrinde tamamladı. 1931 yılında Bağdat Öğretmen Okulu'na kabul edildi ve eğitimini bitirdikten sonra Halepçe şehrinde öğretmenlik yaptı. 1934 yılında Bağdat Askeri Koleji'ne katıldı ve 1936 yılının Haziran ayının 3 gününde teğmen rütbesiyle askeri koleji bitirdi. 1939 yılında Zekîye Ferec ile evlendi ve üç kız bir erkek çocukları oldu.

Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, 1947 yılında Irak'a döndü ve Bağdat merkez cezaevinde tutuklandı. Hamile eşi hapishanede kendisini ziyaret ettiğinde, Mistefa Xoşnaw ondan, eğer çocukları erkek olursa adını Azad koymasını istedi. İdamından bir buçuk ay sonra, 1947 yılının Ağustos ayının 2 gününde Azad dünyaya geldi.

Çalışmaları

Mistefa Xoşnaw, Irak Hükümeti'nin 1944 yılı Ocak ayının 25 gününde hükümet ile İkinci Barzani Devrimi (1943 - 1945) arasında irtibat subayı olarak atadığı Kürt subaylardan biriydi. Aynı zamanda, gizlice Hîwa Partisi tarafından parti ile devrim arasındaki irtibat ve koordinasyon görevi kendisine verilmişti. Daha sonra devrim saflarına katıldı. Müzakerelerin başarısız olması, Nûrî Seîd kabinesinin değişmesi ve yerine Hemdî Paçeçî'nin göreve gelmesiyle hükümet, subayların ordu saflarına dönmesi kararını aldı. Bu çerçevede, devrim liderliğinin onayıyla Barzan'dan Irak ordusuna döndü. İki ay sonra izin alarak Kürdistan'a döndü. Hükümet, bu izin sürecinde onun Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'ne gitmiş olabileceğinden şüphelendi. Kendisi, hükümetin gözünün üzerinde olduğunu biliyordu, bu yüzden Barzan'da kalmaya karar verdi.

Bu dönemde hükümet, Mîrhac Ehmed aracılığıyla Mistefa Xoşnaw'dan orduya dönmesini ister. Dönüşünden sonra, iki ay geçmeden Irak ordusu saflarından ihraç edildi ve Irak Savunma Bakanlığı tarafından hakkında tutuklama emri çıkarıldı. Hîwa Partisi onu bu emirden haberdar etti ve bu sayede Bağdat'tan ayrılarak kendini kurtarabildi ve daha sonra tekrar Barzan'daki devrim saflarına katıldı.

1945 yılı Ocak ayının 15 günü, Mistefa Barzanî'nin önerisiyle Özgürlük Komitesi kuruldu ve Mistefa Xoşnaw kurucu heyet üyelerinden biriydi. Hükümetle barış görüşmelerinin durdurulması ve düşman saldırılarının başlama ihtimalinin ortaya çıkmasından sonra, 1945 yılı Şubat ayının 10 gününde Özgürlük Komitesi toplantısında ve devrim silahlı kuvvetleri genel komutanı Mistefa Barzanî'nin kararıyla, kendisi Mêrgesor - Rewandiz savunma cephesi komutanı olarak atandı. Askeri çatışmaları önlemek için ve Mistefa Barzanî'nin emri üzerine, 1945 yılı Mart ayının 4 gününde Mistefa Xoşnaw, Irak ordusu general komutanı Refîq Arif'e şu içerikle bir uyarı mektubu yazdı: "Saygılarımızı sunduktan sonra, tarafımızca haber alınmıştır ki yarın, 1945 yılı Mart ayının 5 günü, operasyonlar adı altında bize saldırmak istiyorsunuz. Sizi bilgilendiriyoruz! Şimdiden söylüyoruz: Bu konuda her ne olay yaşanırsa, günah bizim üzerimizde değildir ve biz günahkar değiliz. İmza, Mistefa Xoşnaw."

Böylece, 1945 yılı Haziran ayının 10 gününe kadar savaşın önü alındı. O zamana kadar Weli Beg, Mêrgesor karakolunun avlusunda şehit edildi ve savaş yeniden alevlendi. 1945 yılı Ekim ayının 11 gününde ve İkinci Barzani Devrimi'nin sona ermesinden sonra, kendisi Mistefa Barzanî ile birlikte Kürdistan Cumhuriyeti'ne gitti. Cumhuriyet'te Yüzbaşı Mistefa Xoşnaw, üç taburdan oluşan Barzan Gücü'nün İkinci Taburu'nun komutanı olarak atandı. Daha sonra liderliğin emriyle rütbesi binbaşılığa yükseltildi.

1946 yılında Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin savunma savaşlarının çoğuna katıldı. Cumhuriyet'in yıkılışı ve 1947 yılı Nisan ayının 10 gününde İran ve Irak sınırına dönüşten sonra, hükümete teslim olan subaylardan biriydi. İlk başta Erbil'e götürüldü ve daha sonra Bağdat merkez cezaevine nakledildi ve diğer arkadaşlarıyla birlikte tutuklandılar. İdam edilmemeleri kararlaştırılmıştı ancak sahte bir mahkemede gizlice haklarında idam kararı verildi. Kendisi ve üç arkadaşının idamından önce, halka vatanın özgürlüğü için duruşlarını yineleyen bir vasiyetname yazdılar. Ertesi gün, halkın katılımının kısıtlanmasına rağmen, Süleymaniye şehrindeki Girê Seywan Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynaklar :

1 - Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.

2 - Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi, Kongre ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti, Birinci Cilt, (Erbil - Roksana Matbaası - 2021).

3 - Hebîb Mihemed Kerîm, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi - Irak (temel aşamalarda) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

4 - Mesûd Barzanî, Barzanî ve Kürt Özgürlük Hareketi, Birinci Cilt 1931 - 1958, (Erbil - 2012).

5 - Me’rûf Qeredaxî, Barzan ve Onun Sırları ve Gizemleri, (Bağdat - Me’arîf Matbaası - 1959).