Biyografi

1896 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Birekepra köyünde doğmuş, 1963 yılında (Erbil'in) Blê köyünde vefat etmiştir.

Mücadele Hayatı

Reşîd Ezîz, 1947 yılının Mayıs ayının 23'inde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Qetur halk savaşı ve Mako köprüsü savaşına katılmış, büyük zorluk ve yorgunlukların ardından 1947 yılının Haziran ayının 18'sinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler'e geçiş yapmıştır.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19'unda tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar ve gıda, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23'ünde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından kendilerine günlük dört saatlik Kürtçe dil dersleri verilmiştir.

Cafer Bagırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, 1948 yılının Ağustos ayının 29'ünde askeri kampın Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kooperatif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra bir kısmını hükümete verdiği arazilerde) çalışmışlardır.

General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen çok sayıda mektup ve büyük çabaların ardından, en sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulmasına karar vermiştir. Komitenin nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur; bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'in Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'ta 1958 yılının Temmuz ayındaki 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşüyle birlikte, 1959 yılının Şubat ayının 25'sinde, hem üçüncü hem yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) bendi ve 11 maddenin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, kendisi 1959 yılının Nisan ayının 16'sında yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür. 

Kaynaklar:
  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi.

  2. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
  3. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt İki, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013).
  4. Ömer Faruki, Serdar Dana: Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
  5. Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001.
  6. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
  7. Şehit Komutan Heso Mirxan Cajoki'nin Hatıralarından, Barzanilerle Birlikte 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Kültür Matbaası - 1997).
  8. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zubeydi, Irak'ta 1958 Temmuz 14 Devrimi, (Bağdat - Daru'l-Raşid Neşriyat - 1979).
  9. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
  10. Necef Gulu Pesiyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübile - 1996).
  11.