عەبدوڵڵا ئیسماعیل ئەحمەد، ناسراو بە عەبدوڵڵا مەلا ئیسماعیل، مەلا عەولا حاجی سمایل و مەلا ماتوور، ساڵی ١٩٢٧ لە شاری هەولێر لەدایکبووە، ڕۆژی شەممە ٢٢ی نیسانی ٢٠٠٠ لە شاری هەولێر کۆچی دوایی کردووە، شارەزای هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی بووە.
لاپەڕەکانی خەباتساڵی ١٩٤٩ پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردووە، ساڵی ١٩٥٠ کرێکاری بەڕێوەبەرایەتی شەمەندەفەر بووە، ساڵی ١٩٥٠ بووەتە کادر لە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ساڵی ١٩٥٤ بەرپرسیارێتی کۆمیتەی ناوچەی هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقی وەرگرتووە، ساڵی ١٩٥٤ بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن دەسەڵاتدارانی پاشایەتی عێراقەوە دەستگیرکراوە، ساڵی ١٩٥٥ بەرپرسیارێتی کۆمیتەی ناوچەی هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقی وەرگرتووە، ساڵی ١٩٥٤ لە دامەزرێنەرانی سەندیکای کرێکارانی شەمەندەفەر و سەندیکای بیناسازی بووە، ساڵی ١٩٥٦ سەرپەرشتی ڕێکخستنەکانی موسڵی پارتی دیموکراتی کوردستانی کردووە، ڕۆژی ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٦ بە یاوەری نوێنەری حیزبی شیوعی عێراق سەردانی باڵیۆزخانەی کۆماری میسری کردووە و یاداشتێکی ناڕەزایەتی جەماوەری هەولێریان دژی دەستدرێژی سێقۆڵی شانشینی بەریتانیا و کۆماری فەرەنسا و دەوڵەتی ئیسرائیل بۆ سەر کۆماری میسر پێشکەش کردووە، ساڵی ١٩٥٦ لەناو تیمی دووەمدا بەرپرسی لقی یەکی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق بووە، بەهۆی چالاکییە کوردایەتییەکانییەوە دەستگیرکراوە و ڕەوانەی زیندانی کەرکووک کراوە و ئەشکەنجەدراوە، سەرەڕای ئەوەی ٢٠٠ دیناریان وەک کەفالەت بۆ ئازادکردنی پێشکەش کردووە، بەڵام ئازاد نەکراوە و تا سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ لە زیندان ماوەتەوە، ساڵی ١٩٥٩ بە جێگری بەرپرسی لقی سێی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق دەستنیشانکراوە، ساڵی ١٩٥٩ عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی ئامادەکاری کۆنگرەی چوارمی حیزب بووە لە شاری به‌غدا، ساڵی ١٩٥٩ دوای یاخیبوونی شێخ ڕەشیدی لۆلان لە ناوچەی سیدەکانی پارێزگای هەولێر، سەرکردایەتی بەشێک لە خۆبەخشانی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق کە سەر بە ڕێکخستنەکانی هەولێر بوون کردووە و بەشداری لە شەڕەکاندا کردووە، لە ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٥٩ نامەیەکی لە کۆنفرانسی دووەمی - به‌غدا-ی پارتی دیموکراتی کوردستانی یەکگرتوو گەیاندووەتە باڵی پارێزەر حەمزە عەبدوڵڵا عومەر (١٩١٥-١٩٩٨) سەبارەت بە سڕکردنیان لە ڕیزەکانی حیزبدا.
ساڵی ١٩٥٩ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی چوارمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقەوە بە عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی هەڵبژێردراوە، لە شاری هەولێر لە کۆبوونەوەی جەماوەری بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی کرێکاران وتاری پارتی دیموکراتی کوردستانی یەکگرتووی خوێندووەتەوە، ساڵی ١٩٥٩ لە کاتی ئاڵۆزییەکانی شاری کەرکووک بە پشتیوانی کۆنسوڵخانەی شانشینی بەریتانیا و لایەنگرانی تورانییەکان، بەرپرسی کۆمیتەی لقی سێی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق بووە و دژی هەر جۆرە پێکدادانێک لەناو شارەکەدا وەستاوەتەوە، ڕۆژی شەممە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠ عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان بووە بۆ قۆناغی ئاشکرا، ساڵی ١٩٦٠ عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی کۆنفرانسەکان بووە کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ بەشێک لە ناوچەی گەرمیان، لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان ساڵی ١٩٦٠ هەڵبژێردراوە، لە مانگی تشرینی دووەمی ١٩٦٠ عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی ڕێکخستنە شۆڕشگێڕییەکان و بەرپرسی بادینانی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە، ساڵی ١٩٦١ لەگەڵ هەڵگیرسانی شۆڕش دژی ڕژێمی سەرۆک وەزیرانی عێراق فەریق ڕوکن عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤-١٩٦٣) سەرپەرشتیکردنی ڕێکخستنەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی لە پارێزگای موسڵ پێ سپێردراوە.
ساڵی ١٩٦١ سەرپەرشتی تیرۆرکردنی سدیق میران خۆشناوی لە قەزای شەقڵاوەی پارێزگای هەولێر کردووە کە یەکێک بووە لە دۆست و لایەنگرانی سەرکردە ڕوکن عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤-١٩٦٣)، ساڵی ١٩٦١ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمه‌رگه کردووە، لەلایەن مەكته‌بی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە وەک یەکەم فەرماندەی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ ناوچەی بادینانی پارێزگای موسڵ نێردراوە و هێزی پێشمه‌رگه‌ی بەسەر سێ لقدا دابەش کردووە، لە ٢٠ی ئابی ١٩٦١ بە هاوکاری شەمسەدین محەمەد عوسمان (١٩٣٣-٢٠١٢) ناسراو بە شەمسەدین موفتی و بە فەوجێک لە پێشمه‌رگه هێرشیان کردووەتە سەر جاشەکانی گوندی ئەسپینداری پارێزگای هەولێر و توانیویانە سەرکەوتن بەدەستبهێنن و دەست بەسەر بڕێکی زۆر چەک و تەقەمەنیدا بگرن.
لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٦١ سەرکردایەتی هێرشێکی بۆ سەر هێزەکانی سوپاى عێراق لە بالیسانی پارێزگای هەولێر کردووە، ساڵی ١٩٦١ بەشداری لە کۆبوونەوەی بەرفراوانی عەوداڵان کردووە و لەگەڵ بەرگری و شۆڕشدا بووە و وەک فەرماندەی کەرتی ناوچەی دەشتی هەولێر دەستنیشانکراوە، لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢ لەلایەن مەكته‌بی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە وەک فەرماندەی هێزەکانی لقی یەک - هەولێر دەستنیشانکراوە،
لە ١٨-٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١ لە کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی عەوداڵان (سلێمانی) بەشداری کردووە و دەنگی بۆ بەردەوامیدان بە شۆڕشی ئەیلوول داوە، لە مانگی ئایاری ١٩٦٢ لە شەڕی چیای بالیسانی پارێزگای سلێمانی دژی هێزەکانی سوپاى عێراق بەشداری کردووە، ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە بۆ سنووری ناوچەی کۆمیتەی لقی دووەمی پارتی دیموکراتی کوردستان نێردراوە بە مەبەستی دابەشکردنی هاوکاری بەسەر پێشمه‌رگه و ڕێکخستنەکانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان، ساڵی ١٩٦٤ لە کۆبوونەوەی بەرفراوانی ماوەت بەشداری کردووە و دژی سەرکردە مستەفا بارزانی قسەی کردووە، له ڕیزه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان ساڵی ١٩٦٤ ده‌ركرا به‌هۆی پشتیوانیكردنی له باڵی مكتب سیاسی له کۆنگرەی شەشەم-ی پارتی دیموكراتی كوردستان. له شاری هه‌ولێر خۆی حه‌شاردا له‌و كاته‌ی هاوڕێكانی په‌نایان بۆ هه‌مه‌دان له میرنشینی ئێران برد، له ٢٨ی ئابی ١٩٦٦ به‌شداری له یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی گرووپی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د - جه‌لال تاڵه‌بانی له ناوچه‌ی تیمار (گه‌رمیان) كرد، له ٢٢ی ئایاری ١٩٦٧ له گوندی كه‌لار له پارێزگای كه‌ركووك به عضو کمیته‌ی ناوه‌ندی له‌نێوان گرووپی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د - جه‌لال تاڵه‌بانی هه‌ڵبژێردرا، له ١٤ی كانوونی دووه‌می ١٩٦٧ له نزیك نه‌خۆشخانه‌ی كۆماری له شاری هه‌ولێر له‌لایه‌ن پێشمه‌رگه-ی پارتی دیموكراتی كوردستانه‌وه له كمین-ێكدا ته‌قه‌ی لێكرا به‌ڵام له كمین-ه‌كه ڕزگاری بوو، له ٢٧ی كانوونی یه‌كه‌می ١٩٧٠ ئاماده نه‌بوو بگه‌ڕێته‌وه ڕیزه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان، كاتێك بڕیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گرووپی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د - جه‌لال تاڵه‌بانی و گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ ڕیزه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان درا، دوای ڕێككه‌وتننامه‌ی ١١ی ئاداری ساڵی ١٩٧٠ سه‌رپه‌رشتی چه‌ككردنی هێزه‌كانی گرووپی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د - جه‌لال تاڵه‌بانی له كه‌لار كرد، له سه‌ره‌تای مانگی كانوونی دووه‌می ساڵی ١٩٧٣ ئه‌ندامی لیژنه‌ی ئاماده‌كاری حزبی شۆڕشی كوردستان بوو كه سه‌ر به حزبی به‌عس بوو، له ٣٠ی تشرینی یه‌كه‌می ١٩٧٣ به‌شداری له كۆبوونه‌وه‌ی به‌شێك له كادیرانی حزبی شۆڕشی كوردستانی هه‌ڵوه‌شاوه له شاری به‌غدا كرد و له‌لایه‌ن ئاماده‌بووانه‌وه له كۆبوونه‌وه‌كه ده‌ركرا به‌هۆی دژایه‌تیكردنی بۆ په‌له‌كردن له ڕێكخستنی كۆبوونه‌وه‌كه، ده‌ستی به ده‌ركردنه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ی النور-ی عه‌ره‌بی (خولی دووه‌م) كرد كه زمانحاڵی گرووپی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د - جه‌لال تاڵه‌بانی بوو له شاری به‌غدا، ساڵی ١٩٧٤ له‌گه‌ڵ پاراستنی هێزه حكوومییه‌كانی عراق بۆ كۆنتڕۆڵكردنی شاره‌كه نیشته‌جێ كرا، له ١٩٧٤-١٩٨٨ مناصبی وەزیر-ی ده‌وڵه‌تی (عراق)ی به‌ڕێوه‌برد، له ١٢ی شوباتی ١٩٧٧ به فه‌رمانێكی كۆماری به وه‌زیری گواستنه‌وه به وه‌كاله‌ت ده‌ستنیشان كرا، له ٧ی ئایاری ١٩٧٧ به فه‌رمانێكی كۆماری له ساڵی ١٩٧٧ به وه‌زیری ئاودێری به وه‌كاله‌ت ده‌ستنیشان كرا، ساڵی ١٩٧٧ ناوی له لیستی تیرۆری ڕێكخراوی ده‌می شەهید (هه‌لوی سوور)ی سه‌ر به كۆمه‌ڵه‌ی ماركسی لینینی هات. ساڵی ١٩٨١ له‌لایه‌ن سه‌رۆك كۆماری مالییه‌وه مێدالیای ئه‌فسه‌رانی پێ به‌خشرا، ساڵی ١٩٨٩ له حكوومه‌تی عراق خانه‌نشین كرا.
له به‌رهه‌مه‌كانی:
١- سه‌ربرده‌ی ژیانی سیاسیم ـ به‌رگی یه‌كه‌م ـ ١٩٩٠.
سه‌رچاوه‌كان١. ئـ.د.ئـ، فایلی ژماره AJ-٥٤، مێژووی لێژنه‌ی لقی یه‌كی پارتی دیموكراتی كوردستان، ل ١.
٢. كریس كوچرا، جنبش ملی كرد، وه‌رگێڕانی ئیبراهیم یوونسی، چاپی دووه‌م، (تاران ـ موسسه انتشارات نگاه ـ ١٣٧٧ھ . ش)، ل ٣٧٦.
٣. شوان محه‌مه‌دئه‌مین ته‌ها خۆشناو، هه‌ولێر له نێوان ساڵانی (١٩٥٨ ـ ١٩٦٣) لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كه له بارودۆخی سیاسی، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٨٩ ـ ٩٠، ٩٤ ـ ٩٥، ١٠٠، ١٦٠، ١٧٣، ١٧٦، ٢٠٣، ٢٥١، ٢٥٨، ٢٦٢، ٢٦٨، ٢٧٧.
٤. شوان محه‌مه‌دئه‌مین ته‌ها خۆشناو، هه‌ولێر له نێوان ساڵانی ١٩٦٣ ـ ١٩٧٠ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی مێژووییه له بارودۆخی سیاسی، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین ـ ٢٠١٦ز)، ل ل ٣٢ ـ ٣٣، ٣٧، ٢٥٠ ـ ٢٥١.
٥. عبدالفتاح علي البوتاني، دراسات ومباحث في تاریخ الكورد والعراق المعاصر، (أربیل ـ دار سپرێز للطباعة والنشر ـ مطبعة حجي هاشم ـ ٢٠٠٧م)، ل ٣٨٢.
٦. تۆفیقی مه‌لا سدیق، بیره‌وه‌ریه‌كانی ڕۆژانی حیزبایه‌تی و پێشمه‌رگایه‌تی و دوور خرانه‌وه‌م، چاپی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی شه‌هاب ـ ١٩٩٦ز)، ل ل ٢٧، ١٠٤.
٧. ئه‌حمه‌د دڵزار، بیره‌وه‌ری ڕۆژانی ژیانم، (هه‌ولێر ـ وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری و لاوان ـ چاپخانه‌ی شه‌هاب ـ ٢٠١٩ز)، ل ٢٢١.
٨. بوار نووره‌دین، كورد و كوردستان بیبلیۆگرافیا و پێڕستیان له كتێبی كوردیدا، به‌رگی دووه‌م، (تاران ـ چاپخانه‌ی تاران ـ ٢٠١٦ز)، ل ١٣٢.
٩. تاڵیب مۆریاسی، گه‌ڕان به‌دوای راستیدا، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ ٢٠٠٤ز)، ل ل ١١٦، ١٣٢.
١٠. حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م)، ل ل ٦١، ٦٨، ٩١.
١١. خورشید شێره، خه‌بات و خوێن بیره‌وه‌رییه‌كانی ساڵانی خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تی، چاپی سێیه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی حاجی هاشم ـ ٢٠١٥ز)، ل ١٢٠.
١٢. مسعود البارزاني، البارزاني و الحركة التحرریة الكردیة، المجلد الثالث، (أربیل ـ مطبعة وزارة التربیة ـ ٢٠٠٢م)، ل ١٤٤.
١٣. نوري شاویس، من مذكراتي، (بدون مكان ـ منشورات حزب الشعب الدیمقراطي الكردستاني ـ ١٩٨٥م)، ل ٨٢.