Abdullah Mele İsmail, Mele Ewla Hacı İsmail ve Mele Matur olarak tanınan Abdullah İsmail Ahmed, 1927 yılında Erbil şehrinde doğdu ve 2000 yılının Nisan ayının 22 Cumartesi günü Erbil şehrinde hayatını kaybetti, Kürtçe ve Arapça dillerini biliyordu.
Mücadele Sayfaları1949 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'ne katıldı, 1950 yılında Tren Müdürlüğü'nde çalışıyordu, 1950 yılında Kürdistan Demokrat Partisi saflarında kadro oldu, 1954 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Erbil Yerel Komitesi sorumluluğunu üstlendi, 1954 yılında Irak Kraliyet otoriteleri tarafından kısa bir süreliğine tutuklandı, 1955 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Erbil Yerel Komitesi sorumluluğunu üstlendi, 1954 yılında Demiryolu İşçileri Sendikası ve İnşaat Sendikası kurucularındandı, 1956 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin Musul teşkilatlarını denetledi, 15 yılının Ekim ayının 1956 günü Irak Komünist Partisi temsilcisi ile birlikte Mısır Cumhuriyeti Büyükelçiliği'ni ziyaret etti ve Büyük Britanya Krallığı, Fransa Cumhuriyeti ve İsrail Devleti'nin Mısır Cumhuriyeti'ne yönelik üçlü saldırısına karşı Erbil halkının protesto metnini sundular, 1956 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Birinci Şube sorumlusu olarak ikinci ekipte yer aldı, Kürdaiti faaliyetleri nedeniyle tutuklanıp Kerkük cezaevine atıldı ve işkence gördü, serbest bırakılması için 200 dinar kefalet verilmesine rağmen serbest bırakılmadı ve 1958 yılının başına kadar cezaevinde kaldı, 1959 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Üçüncü Şube sorumlusu yardımcılığına atandı, 1959 yılında Bağdat'taki partinin dördüncü kongresi için hazırlık komitesi üyesiydi, 1959 yılında Şeyh Reşid Lolan'ın Erbil ilinin Sidakan bölgesindeki isyanı üzerine Kürdistan Demokrat Partisi - Irak'ın Erbil teşkilatlarına bağlı bir kısım gönüllü grubunun komutasını üstlendi ve savaşlara katıldı, 1959 yılının Haziran ayının 30 günü, Birleşik Kürdistan Demokrat Partisi'nin Bağdat'taki ikinci konferansından, avukat Hamze Abdullah Ömer'in (1915-1998) kanadına, parti saflarındaki dondurulmaları hakkında bir mesaj iletti.
1959 yılında dördüncü kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Merkez Komitesi üyeliğine seçildi, Erbil şehrinde düzenlenen 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamalarında Birleşik Kürdistan Demokrat Partisi'nin konuşmasını yaptı, 1959 yılında, Britanya Krallığı konsolosluğu ve Turancı sempatizanların desteğiyle Kerkük şehrindeki karışıklıklar sırasında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Üçüncü Şube Komitesi sorumlusuydu ve şehir içindeki tüm çatışmalara karşı durdu, 1960 yılının Ocak ayının 8 Cumartesi günü kamuya açık aşama için Kürdistan Demokrat Partisi kurucu heyeti üyesiydi, 1960 yılında konferanslar heyeti üyesiydi Kürdistan Demokrat Partisi Beşinci Kongresi Germiyan bölgesinin bir kısmı için, delegeler tarafından merkez komite üyeliğine seçildi Kürdistan Demokrat Partisi Beşinci Kongresi 1960 yılında, 1960 yılının Kasım ayında Kürdistan Demokrat Partisi'nin Devrimci Teşkilatlar Komitesi üyesi ve Behdinan sorumlusuydu, 1961 yılında, Irak Başbakanı Korgeneral Abdülkerim Kasım'a (1914-1963) karşı devrimin patlak vermesiyle Musul ilindeki Kürdistan Demokrat Partisi teşkilatlarının denetimi ona verildi.
1961 yılında, Lider Korgeneral Abdülkerim Kasım'ın (1914-1963) arkadaşı ve destekçisi olan Sıddık Miran Xoşnav'ın Erbil ilinin Şaklava ilçesinde suikastla öldürülmesini denetledi, 1961 yılında Peşmerge güçleri saflarına katıldı ve Kürdistan Demokrat Partisi Politbürosu tarafından Musul ilinin Badinan bölgesine Kürdistan Demokrat Partisi'nin ilk komutanı olarak gönderildi ve Peşmerge güçlerini üç şubeye ayırdı, 1961 yılının Ağustos ayının 20 tarihinde, Şemseddin Müftü olarak bilinen Şemseddin Muhammed Osman (1933-2012) ile işbirliği içinde ve bir Peşmerge birliği ile Erbil ilinin İspindara köyündeki 'cahşlara' (işbirlikçilere) saldırdı, zafer kazandılar ve büyük miktarda silah ve mühimmat ele geçirdiler.
1961 yılının Kasım ayının 1 günü, Erbil ilinin Balisan bölgesinde Irak kara kuvvetlerine yönelik bir saldırıya öncülük etti, 1961 yılında Owdalan'daki genişletilmiş toplantıya katıldı, direniş ve devrimle birlikte hareket etti ve Erbil ovası bölgesinde bölük komutanı olarak atandı, 1962 yılının Ocak ayının 1 günü Kürdistan Demokrat Partisi Politbürosu tarafından Birinci Şube - Erbil kuvvetleri komutanı olarak atandı,
1961 yılının Aralık ayının 18-23 günlerinde Süleymaniye'nin Owdalan köyünde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi toplantısına katıldı ve devamı yönünde oy kullandı Eylül Devrimi ve 1962 yılının Mayıs ayında Süleymaniye ilindeki Balisan Dağı savaşında Irak ordusuna karşı savaştı, 1963 yılında Kürdistan Demokrat Partisi liderliği tarafından, Peşmergelere yardım dağıtmak ve Kürdistan Peşmerge güçlerinin teşkilatlanması amacıyla Kürdistan Demokrat Partisi İkinci Şube Komitesi bölgesinin sınırlarına gönderildi, 1964 yılında Mawolet'teki genişletilmiş toplantıya katıldı ve Lider Mustafa Barzani1964 yılında Kürdistan Demokrat Partisi’nin 6. Kongresinde siyasi büro kanadına destek verdiği gerekçesiyle KDP saflarından uzaklaştırıldı. Arkadaşları İran Krallığı'ndaki Hemedan'a sığındığı sırada Erbil şehrinde saklandı. İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubunun 28 Ağustos 1966 tarihindeki Timar (Germiyan) bölgesindeki ilk toplantısına katıldı. 22 Mayıs 1967 tarihinde Kerkük vilayetinin Kelar köyünde İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubu arasında Merkez Komite üyeliğine seçildi. 14 Ocak 1967 tarihinde Erbil şehrindeki Cumhuriyet Hastanesi yakınlarında Kürdistan Demokrat Partisi peşmergeleri tarafından kurulan bir pusuda ateş altına alındı ancak pusudan sağ kurtuldu. 27 Aralık 1970 tarihinde İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubunun feshedilip Kürdistan Demokrat Partisi saflarına dönmesine karar verildiğinde KDP saflarına dönmeyi kabul etmedi. 11 Mart 1970 anlaşmasından sonra Kelar'da İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubu güçlerinin silahlarının bırakılmasına nezaret etti. 1973 yılı Ocak ayı başlarında Baas Partisi yanlısı Kürdistan Devrimci Partisi'nin hazırlık komitesi üyesiydi. 30 Ekim 1973 tarihinde Bağdat şehrinde feshedilen Kürdistan Devrimci Partisi kadrolarının bir bölümünün toplantısına katıldı ve toplantıyı düzenlemede acele edilmesine karşı çıktığı için katılımcılar tarafından toplantıdan kovuldu. Bağdat şehrinde İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubunun yayın organı olan Arapça El-Nur gazetesini (ikinci dönem) yeniden çıkarmaya başladı. Şehrin kontrolünü sağlamak amacıyla Irak hükümet güçlerinin koruması altında 1974 yılında yerleştirildi. 1974-1988 yılları arasında Devlet Bakanı (Irak) görevini yürüttü. 12 Şubat 1977 tarihinde cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile vekaleten Ulaştırma Bakanı olarak atandı. 7 Mayıs 1977 tarihinde 1977 yılında cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile vekaleten Sulama Bakanı olarak atandı. 1977 yılında Marksist-Leninist Derneğe bağlı Şehit Kanı (Heloyê Sor) örgütünün suikast listesinde adı geçti. 1981 yılında Mali Cumhurbaşkanı tarafından kendisine subay nişanı verildi ve 1989 yılında Irak hükümetinde emekliye sevk edildi.
Eserlerinden bazıları:
1- Seyerdeyê Jiyanî Siyasîm - Bergî Yekem - 1990.
Kaynakça1. E.D.E, Dosya No AJ-54, Partî Dîmukratî Kurdistan Lîjneyî Liqî Yekî Mêjûyî, s. 1.
2. Chris Kutschera, Kürt Ulusal Hareketi, çev. İbrahim Yunus, 2. baskı, (Tahran - İntişarat-ı Nigah Müessesesi - 1377 Ş.H.), s. 376.
3. Şiwan Mihemedemîn Teha Xoşnaw, Hewlêr le Nêwan Salanî (1958 - 1963) Lêkolîneyek le Barudoxî Siyasî, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2012 M), s. 89 - 90, 94 - 95, 100, 160, 173, 176, 203, 251, 258, 262, 268, 277.
4. Şiwan Mihemedemîn Teha Xoşnaw, Hewlêr le Nêwan Salanî 1963 - 1970 Lêkolîneyekî Mêjûyî le Barudoxî Siyasî, (Erbil - Selahaddin Üniversitesi Matbaası - 2016 M), s. 32 - 33, 37, 250 - 251.
5. Abdulfettah Ali el-Butani, Dîrasat ve Mebahis fî Tarîh el-Kurd ve el-Irak el-Muasır, (Erbil - Siprêz Basım ve Yayın Evi - Hacı Haşim Matbaası - 2007 M), s. 382.
6. Tofiqî Mela Sidîq, Bîreweryekanî Rojani Hîzbayetî ve Pêşmergayetî ve Dûr Xranewem, 2. baskı, (Erbil - Şehab Matbaası - 1996 M), s. 27, 104.
7. Ehmed Dilzar, Bîrewery Rojani Jiyanm, (Erbil - Kültür ve Gençlik Bakanlığı - Şehab Matbaası - 2019 M), s. 221.
8. Buwar Nûredîn, Kurd ve Kurdistan Bîblîografya ve Pêristyan le Kitêbî Kurdîda, 2. cilt, (Tahran - Tahran Matbaası - 2016 M), s. 132.
9. Talib Moriyasî, Geran Bedway Rastîda, 1. cilt, (Erbil - 2004 M), s. 116, 132.
10. Habib Muhammed Kerim, Tarîh el-Hizb el-Dîmuqratî el-Kurdîstanî - el-Irak (fî Mahattat Raîsiyye) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998 M), s. 61, 68, 91.
11. Xurşîd Şêre, Xebat ve Xwên Bîreweryekanî Salanî Xebatî Pêşmergayetî, 3. baskı, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015 M), s. 120.
12. Mesut Barzani, el-Barzanî ve el-Hareke el-Tahreriyye el-Kurdiyye, 3. cilt, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002 M), s. 144.
13. Nuri Şawis, Min Müzekkeratî, (Yer yok - Kürdistan Demokrat Halk Partisi Yayınları - 1985 M), s. 82.