زەکیا ئیسماعیل حەقی میرزا ئیسماعیل، لە ساڵی ١٩٥١دا تێکەڵی ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) بووە، لە ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٢دا یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٥٣دا بووە سکرتێری یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی هەشتەم) هەڵبژێردرا، لە ساڵی ١٩٧٤دا تێکەڵی ڕیزەکانی هێزی پێشمه‌رگه‌ بوو.

ژیاننامە

زەکیا ئیسماعیل حەقی میرزا ئیسماعیل، کە بە ناوی زەکیا فەیلیش دەناسرێت، لە ساڵی ١٩٣٩دا لە شاری به‌غدا لە خێزانێکی بازرگانی کوردی فەیلی لەدایک بووە، خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی لە به‌غدا تەواو کردووە، پاشان لە کۆلێژی یاسا وەرگیراوە، لە ساڵی ١٩٥٧دا بڕوانامەی یاسای لە زانکۆی به‌غدا بە پلەی نایاب وەرگرتووە، لە ساڵی ١٩٦٦دا لە زانکۆی سویسرا بڕوانامەی لە بواری بەڕێوەبردنی بازرگانی وەرگرتووە، لە ساڵی ١٩٧٢دا لە زانکۆی به‌غدا ماستەری یاسای بە پلەی نایاب وەرگرتووە، دکتۆرای یاسای لە زانکۆیەکی ئەمریکی وەرگرتووە. پێش کودەتای ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨، بۆ ماوەی مانگێک وەک دادوەر لە دەستەی جێبەجێکاری به‌غدا دامەزراوە، لە ٦ی حوزەیرانی ١٩٦٢دا بەهۆی چالاکییە سیاسی و کوردایەتییەکانەوە لە کارەکەی دەرکرا و لە کاری پارێزەری قەدەغە کرا، لە ساڵی ١٩٦٤دا لە زیندان ئازاد بوو و کاری پارێزەری کرد، ڕۆژی شەممە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٧١ بۆ وەرگرتنی باڵەخانەی سێویخانە سەردانی شاری هەولێری کردووە.

لە ٢٨ی نیسانی ١٩٧٤دا پاش ئەوەی دەوڵەتی عێراق دەستی بەسەر ماڵەکەیدا گرت، خێزانەکەی بۆ ناوچە ڕزگارکراوەکان دەرکران، لە ساڵی ١٩٧٤دا ئەندامی کۆمیتەی چاودێریی کەمپی پەنابەران لە شاینشینی ئێران بووە، لە ساڵی ١٩٧٥دا پاش تێکچوونی شۆڕشی ئەیلوول کۆچی بۆ ئێران کرد و پاش ماوەیەک گەڕایەوە عێراق، پاش ڕاپەڕینی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١دا ڕووی کردە ناوچە ڕزگارکراوەکان، لە ساڵی ١٩٩٣دا چوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ڕۆژی دووشەممە ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ لە نەخۆشخانەیەکی ئەمریکا پاش ململانێیەکی درێژ لەگەڵ نەخۆشی کۆچی دوایی کرد، زمانەکانی کوردی، عەرەبی، ئینگلیزی و فارسی بە باشی دەزانی.

خەباتنامە

لە ساڵی ١٩٥١دا تێکەڵی ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) بووە، لە ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٢دا یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٥٣دا بووە سکرتێری یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٥٤دا بووە ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراق، لە ساڵی ١٩٥٨دا وەک سەرۆکی شاندی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان سەردانی زەعیم عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤-١٩٦٣)ی لە بارەگاکەی لە به‌غدا کرد، لە ساڵی ١٩٥٩دا کاتێک ئەندامی کۆمیتەی لقی پێنجی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، بۆ پێشوازیکردن لە سەرۆک مستەفا بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) لە یەکێتیی سۆڤیەت سەردانی به‌غدای کرد، لە ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩دا وەک ئەندامی دەستەی گشتیی یانەی سەرکەوتنی کورد لە به‌غدا هەڵبژێردرا، لە ٢١ی ئازاری ١٩٥٩دا بەشداریی ئاهەنگی نەورۆز بوو کە لەلایەن پارتی دیموکراتی یەکگرتووی کوردستانەوە لە خانەقین ساز کرابوو، لە ساڵی ١٩٥٩دا نوێنەری کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) لە به‌غدا بوو، لە ساڵی ١٩٥٩دا ئەندامی کۆمیتەی باڵای پشکنین و چاودێریی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق کۆنگرەی چوارەم بوو، لە هاوینی ساڵی ١٩٥٩دا، بۆ ئامادەکاریی وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی لە وەزارەتی ناوخۆی عێراق، لە ماڵەکەی خۆی کۆبوونەوەیەکی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان بەڕێوە چوو، لە ساڵی ١٩٦٠دا نوێنەری پێنجەمین (٥) کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) لە به‌غدا بوو، لە ساڵی ١٩٦٠دا، ئەو یەکێک بوو لە ڕێکخەرانی گەشتی هاوبەشی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان و یەکێتیی قوتابیانی کوردستان بۆ چیای ئەزمەڕ لە پارێزگای سلێمانی.

لە ساڵی ١٩٦٣دا ئەندامی شاندی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) بوو بۆ دانوستان لەگەڵ حکوومەتی عێراق، لە ٨ی حوزەیرانی ١٩٦٣دا لەگەڵ منداڵ و هاوسەرەکەی لەلایەن دەزگای ئاسایشی گشتییەوە لە بنکەی پۆلیسی فازڵ لە به‌غدا و پاشان لە زیندانی ناوەندی دەستبەسەر کرا، لە ساڵی ١٩٦٤دا لە زیندان ئازاد بوو، لە هەمان ساڵدا سەرپەرشتیی ڕێکخراوە نهێنییەکانی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستانی کرد، لە ساڵی ١٩٧٠دا، لە کۆنگرەی ٨ی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) وتاری یەکێتیی ئافرەتانی کوردستانی پێشکەش کرد، لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان کۆنگرەی هەشتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا، دووەم ژنە گەیشتووەتە پلەی ئەندامی سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی)، لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠دا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک سکرتێری یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان کۆنگرەی یەکەم هەڵبژێردرا، لە ١٧ی تەممووزی ١٩٧٠دا بە ناوی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان بەشداریی خۆپیشاندانی دووەمین ساڵیادی سەرکەوتنی پارتی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی و گەیشتنی بە دەسەڵات لە شاری به‌غدا کرد، لە نیوەی ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن کۆمیتەی باڵای سەرژمێریی گشتیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی سەرژمێریی گشتیی عێراق دەستنیشان کرا، بۆ ئەوەی دەسەڵاتداران خەڵک هەڵنەخەڵەتێنن بە تۆمارکردنیان بە نەکورد.

لە ١٨ی نیسانی ١٩٧١دا بۆ جاری دووەم لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان لە کۆنگرەی دووەمدا هەڵبژێردرا، لە ٢٥ی نیسانی ١٩٧١دا وەک سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، وەک جێگری سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتانی عێراق دەستنیشانکرا، لە کۆتایی نیسانی ١٩٧١دا، بەشداریی کۆنگرەی حەوتەمی ژنانی عەرەبی لە کۆماری توونس کرد، لە نیسانی ١٩٧١دا، لەگەڵ لودمیلا بالاخۆڤیسکایا، سکرتێری کۆمیتەی ژنانی سۆڤیەت کۆبووەوە و پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و هاوکاریی هاوبەشیان تاوتوێ کرد، لە ٣ی ئایاری ١٩٧١دا لە کۆبوونەوەی دەستەی باڵای بەڕێوەبەردا وەک سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتان هەڵبژێردرا، بە نوێنەرایەتیی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان بەشداریی کردنەوەی کۆنگرەی حەوتەمی یەکێتیی قوتابییانی (خوێندکارانی) کوردستان بوو، ڕۆژی یەکشەممە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٧١ لە بارەگای یەکێتیی لاوانی دیموکراتی کوردستان لە شاری به‌غدا لەگەڵ یادوڵڵا فەیلی پێشوازییان لە شاندێکی یەکێتیی لاوانی سۆڤیەت کرد.

ڕۆژی سێشەممە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٧١، لە بارەگای یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان لە شاری به‌غدا پێشوازیی لە سەددام حوسێن (١٩٣٧-٢٠٠٦)، کە بە ناوی سەددام تکریتیش دەناسرێت، جێگری سەرۆککۆماری عێراق کرد، لە ڕۆژی ١٦ی ئابی ١٩٧١دا، بەشداریی ئاهەنگی ٢٥ ساڵەی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) لە بارەگای کۆمیتەی لقی پێنجەم لە شاری به‌غدا بوو، ڕۆژی هەینی ٢٨ی نیسانی ١٩٧٢ لەگەڵ شاندە بیانییەکانی میوانی سێیەمین کۆنگرەی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، لە بارەگای سەرکردایەتیی شۆڕشی ئەیلوول لە حاجی ئۆمەران لە پارێزگای هەولێر، لەگەڵ مستەفا بارزانی کۆبوونەوەی ئەنجام دا، لە ٢٩ی نیسانی ١٩٧٢دا بۆ جاری سێیەم لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک سکرتێری یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان لە کۆنگرەی سێیەمدا هەڵبژێردرا.

لە ساڵی ١٩٧٤دا تێکەڵی ڕیزەکانی هێزی پێشمه‌رگه‌ بوو، ڕۆژی شەممە ١٥ی تەممووزی ٢٠٠٠، بە بۆنەی کۆچی دوایی هاوسەرەکەی ئەندازیار یاسین محەمەد کەریمی، کە لە ساڵی ١٩٦٠دا ئەندامی کۆمیتەی پشتیوانیی ٥٠ کەسیی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) بوو، ڕۆژی چوارشەممە ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٠ سەرۆک مەسعود بارزانی نامەیەکی سەرەخۆشیی پێشکەشی بنەماڵەکەی کرد.

لە ساڵی ٢٠٠٣دا دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس وەک ڕاوێژکاری یاساییی وەزارەتی دادی عێراق دامەزرا و دەستی بە کار کرد، لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥دا لەسەر لیستی هاوپەیمانیی یەکگرتووی عێراق بۆ پەرلەمانی عێراق هەڵبژێردرا.

سەرچاوە:

  1. ئەرشیفی دەستەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

  2. زەکی جەعفەر ئەلفەیلی عەلەوی، مێژووی کوردانی فەیلی و ڕێڕەوەکانی داهاتوو، (بەیرووت - دەزگای ئەلبەلاغ بۆ چاپ، وەشاندن و بڵاوکردنەوە - ٢٠١٠)، ل ٥٢١.

  3. ئیبراهیم فەرەهمەندانییا، جینۆسایدی کوردان لە روانگەی یاسای نێودەوڵەتی، (مەریوان - وەشانی ئەڤین - ١٣٩٦ کۆچی)، ل ٢٤-٢٧.

  4. جەمال نەبەز، بیرەوەرییەکانی ڕۆژانی کە ناگەڕێنەوە، (سلێمانی، چاپخانەی شڤان، ٢٠١٧)، ل ٢٩٥.

  5. عارف ڕوشدی، کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا لە نێوان ساڵانی ١٩٥٦-١٩٧٥، ڕۆژنامەی هەولێر، ژمارە ٣٢٥٤، هەولێر، پێنجشەممە، ٣٠.١٢.٢٠٢٠، ل ٦.

  6. محەمەد سەعید ئەلتەریحی، شیعەکانی کورد، پێشوو و ئێستا، (شام-دار نەینەوا بۆ لێکۆڵینەوە، وەشاندن و بڵاوکردنەوە، ٢٠١٣)، ل ٦١١.

  7. عەلی جەعفەر، کوردانی دیاسپۆرا، کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا، بەشی یەکەم، چاپی دووەم، (ئەستەنبوڵ - دار خانی - ٢٠١٩)، ل ١٨٣، ٣١٤، ٣٦٩.

  8. ئامادەکار: لوتفییە ئیبراهیم ساڵح، چەند بیرەوەرییەکی بەهیە مەعرووف بەرزنجی، (سلێمانی، بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی چاپ و وەشاندن، چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری، ٢٠٠٢)، ل ١٤٢.

  9. یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان لە شاری به‌غدا یەکەمین کۆنفڕانسی خۆی ساز دەکات، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٥٦٠، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە، ١٠.١٠.١٩٧٠، ل ٣.

  10. هەواڵ و چالاکی، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٧٢٨، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، یەکشەممە، ٩ ئایاری ١٩٧١ زایینی، ل ٣.

  11. هەواڵ و چالاکی، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٧٥٧، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە، ١٢.٠٦.١٩٧١، ل ٥.

  12. کۆتاییهاتنی کارەکانی کۆنفڕانسی پێنجەمی یەکێتیی ئافرەتانی عێراق، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ١٢٩٤، شاری به‌غدا، تایمز پرێس، پێنجشەممە، ٢٩.٠٣.١٩٧٣، ل ١.

  13. مامۆستا سەددام حوسێن سەردانی بارەگای لقی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان دەکات، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٧٦٦، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، چوارشەممە، ٢٣.٠٦.١٩٧١، ل ١.

  14. دووبارە هەڵبژاردنی محەمەد کەریم وەک سکرتێری پارتی کوردستان و هەڵبژاردنی دوو کوڕەکەی بارزانی بۆ کۆمیتەی ناوەندی، ڕۆژنامەی ئەلەنووار، ژمارە ٣٤٨٩، ساڵ ١١، بەیرووت، یەکشەممە، ١٩.٠٧.١٩٧٠، ل ٦.

  15. بارزانی پێشوازیی لە شاندەکانی بەشداربوو لە کۆنفڕانسی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان دەکات، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ١٠١٨، شاری به‌غدا، چاپخانەی تایمز، شەممە ٢٩.٠٤.١٩٧٢، ل ١.

  16. ڕۆژی ٠٢.٠٢.٢٠١٧ چوارەمین کۆنفڕانسی یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان لە شاری هەولێر بەڕێوە چوو، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٩٥٨، شاری به‌غدا، چاپخانەی تایمز، شەممە ١٢.٠٢.١٩٧٢، ل ١٣.

  17. حەبیب محەمەد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (وێستگە سەرەکییەکان) ١٩٤٦ - ١٩٩٣، (دهۆک - چاپخانەی خەبات - ١٩٩٨)، ل ٦١، ١١٧.

  18. شەڕ لەسەر عێراق: ڕۆژژمێر - بەڵگە - ڕاپۆرت ١٩٩٠ - ٢٠٠٥، (بەیرووت - ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی یەکێتیی عەرەبی - ٢٠٠٧)، ل ١٢٣٧.

  19. پارتی ئێمە و ڕێکخراوە کوردستانییەکان لەگەڵ خۆماڵیکردندا، ڕۆژنامەی برایەتی، ژمارە ١٠٥٥، شاری به‌غدا، چاپخانەی تایمز، پێنجشەممە، ٠٨.٠٦.١٩٧٢، ل ٣.

  20. نەوت وەک چەک لە شەڕدا، (شاری به‌غدا - چاپخانەی ئەلحوڕییە - ١٩٧٤ ز.)، ل ٤٣.

  21. حەسەن دەروێش، دیمانە لەگەڵ خاتوو زەکییە ئیسماعیل حەقی، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، ژمارە ٤٣٤، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، سێشەممە، ١٢ ئایاری ١٩٧٠ زایینی، ل ٢-٣.

  22. حوسێن ئەلجاف، هەتا ئێمە شانازیمان بەو کەسەوە کرد کە شانازیی بینینی بارزانی و قسەکردن لەگەڵی هەبوو، ڕۆژنامەی ئەلتەئخی، چاپخانە و وەشاندنی ئەلتەئخی، ژمارە ٤٠٩٤، خولی سێیەم، شاری به‌غدا، سێشەممە، ١٤، ١٠، ٢٠٠٣، ل ٣.

  23. لیودمیلا بالاخۆڤیسکایا، سکرتێری کۆمیتەی ژنانی سۆڤیەت، لە شاری به‌غدا بوو بە میوان، ڕۆژنامەی برایەتی، ژمارە ٨١٤، شاری به‌غدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە، ٢١ ئاب ١٩٧١، ل ٣.

  24. حەمید ئەبوبەکر بەدرخان، ئەلبوومی بەدرخانییەکان، (هەولێر - وەشاندنی بەدرخان - چاپخانەی حاجی هاشم - ٢٠١٣)، ل ٥٦-٥٧.

  25. خەیاڵ ئەلجەواهیری، کاغەزەکانی بیر، (شاری به‌غدا - دار ئەلڕوواد ئەلموزدەهیرە - ٢٠١٦)، ل ١٦٤.

  26. درەخشان شێخ جەلال حەفیگزاد، کورتەیەک لە بزووتنەوەی ئازادیی ژنانی کوردستان و چەند بیرەوەرییەکی من، (سلێمانی، چاپخانەی شڤان، ٢٠١٠)، ل ٣٥-٣٨، ٨٣-٨٤، ٩٠، ١٣٣، ١٥٣-١٥٤، ١٥٧، ١٥٨، ١٧٢.

  27. ڕاپۆرتێک لەبارەی دۆخی کوردستان، گۆڤاری کادیر، پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ٢٣، ساڵ ٦، چاپخانەی خەبات، ئاب ١٩٧٤، ل ٧٢.

  28. ڕۆستەم عەلیخانی، ژنانی کوردانی ناودار، (سنە - وەشانی کۆلێژی زانستی - ١٣٩٦ کۆچی)، ل ٨٥.

  29. زەکی جەعفەر ئەلفەیلی عەلەوی، مێژووی کوردانی فەیلی و ڕەهەندەکانی داهاتوو، (بەیرووت - دەزگای ئەلبەلاغ بۆ چاپ، وەشاندن و بڵاوکردنەوە - 2010)، ل 521.

  30. زەکیا ئیسماعیل حەقی، دایکی سەرکەوتوو و سزای منداڵان، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 512، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە، 15.08.1970، ل 3.

  31. سەردانی مامۆستا سەددام حوسێن بۆ بارەگای یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 768، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە 26 حوزەیران 1971، ل 3، 6.

  32. سەرۆک بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی ڕەحمەتی یاسین محەمەد کەریم دەکات، ڕۆژنامەی برایەتی، ئۆرگانی حزب دیموکراتی کوردستان، ژمارە 3134، هەولێر، یەکشەممە، 16.07.2000، ل 1.

  33. سەید عەلی مۆجانی، سۆلماز سدیقی، ئەلاهە نەعەماتی...، کولتووری پیاو و بنەماڵە هاوچەرخەکانی عراق، (تاران-نەشری ئەعزام-1392 ک.هـ)، ل 536.

  34. خاتوونی سەرۆکی یەکێتیی ژنانی زانکۆکانی میسر لە کوردستان، بولتەنی هەواڵەکانی کوردستان، حزب دیموکراتی کوردستان، مکتب سیاسی، بەشی وەشاندن و ڕاگەیاندن، ژمارە 17، ئاب 1973، ل 13.

  35. خانم زەکیا ئیسماعیل حەقی بۆ بەشداریکردن لە کۆنفڕانسی خوێندکارانی کورد دەچێتە بوکرێش، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 959، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، یەکشەممە، 13.02.1972، ل 4.

  36. شەکیب ئەقراوی، سەددام حوسێن ڕابوون و کەوتن، (هەولێر - چاپخانەی حاجی هاشم - 2009)، ل 396.

  37. شیرین ئامێدی، ژن و سەروەریی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، بەرگی 1، (هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری، 1998)، ل. 39، 41، 47، 178.

  38. سدیق ساڵح و حوسێن حەسەن کەریم: بیرەوەرییەکانی محەمەد محەمەد ئەمین دەربەندفەقڕەیی، (سلێمانی، دەزگای ژین، چاپخانەی شڤان، 2007)، ل 204.

  39. سەلاحەدین محەمەد سەعدوڵڵا، گاوان و گەشتی ساڵان 1930-2007، بەشی یەکەم، (هەولێر - چاپخانەی هیوا - 2009)، ل. 23، 60.

  40. سەلاحەدین محەمەد سەعدوڵڵا، گاوان و گەشتی ساڵان 1930-2007، بەشی دووەم، (هەولێر - چاپخانەی هیوا - 2009)، ل. 80، 81.

  41. مەشقی سەربازیی گەورە لە ڕۆژی شۆڕشدا لە عراق، ڕۆژنامەی ئەلەنووار، ژمارە 3489، عام 11، بەیرووت، یەکشەممە، 19 تەممووز 1970، ل 6.

  42. گەڕانەوەی خاتوو زەکیا ئیسماعیل حەقی بۆ شاری بەغدا، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 976، شاری بەغدا، تایمز پرێس، دووشەممە، 06.03.1972، ل 4.

  43. لقی پێنجەم و ڕێکخراوە کوردستانییەکان ڕۆژی شەهیدان ساخ دەکەنەوە، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1364، شاری بەغدا، تایمز پرێس، پێنجشەممە، 25.06.1973، ل 4.

  44. لقی پێنجەم ساڵیادی چارەکە سەدەی دامەزراندنی حزب دیموکراتی کوردستان پیرۆز دەکات، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 811، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، سێشەممە، 17 ئاب 1971، ل 1.

  45. ئاخاوتن، وتار و تێلێگرامەکانی کە لە کۆنفڕانسەکەدا پێشکەش کراون، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 478، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، شەممە، 4 تەممووز 1970، ل 5.

  46. ئاخاوتنی خانم زەکیا ئیسماعیل حەقی، سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستانی عراق، لە کۆنفڕانسی پێنجەمی یەکێتیی گشتیی ژنانی عراقی، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1296، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، یەکشەممە، 1ی نیسانی 1973، ل. 5.

  47. هەتا ئێمە شانازیمان بەو کەسەوە کرد کە شانازیی بینینی بارزانی و ئاخاوتن لەگەڵیدا هەبوو، دیمانە و ئامادەکردنی حوسێن ئەلجاف، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 4094، سێشەممە، 14، 10، 2003، ل 3.

  48. کۆنگرەی پێنجەمی حزب دیموکراتی کوردستان، گۆڤاری ڕۆژی نوێ، ژمارە 3، عام 1، سلێمانی، حوزەیران 1960، ل 56.

  49. دیمەنەکانی کارەکانی کۆنفڕانسی لاوان، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1086، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، یەکشەممە، 16 تەممووز 1972، ل 13.

  50. کۆمیتەی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی سەرژمێریی گشتی، گۆڤاری برایەتی، ژمارە 6، عام 1، گەڕی دووەم، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلزەمان، دەستپێکی تشرینی یەکەم 1970، ل 6.

  51. محەمەد ئەلبەدری، کردنەوەی کۆنفڕانسی دووەمی سەندیکای مامۆستایانی کوردستان، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1252، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، سێشەممە، 06.02.1973، ل 4.

  52. مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، (هەولێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - 2002)، ل 253.

  53. دیمانە لەگەڵ خانم زەکیا ئیسماعیل حەقی، سەرۆکی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1003، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، شەممە، 8 نیسان 1972، ل 15.

  54. مەنسوور تاراجی، یەکەم ڕۆژنامەوان و وێنەگری ئێرانی لە بارەگای پێشمه‌رگه-ی بارزانی، ڕۆژنامەی ئیتلاعات، ژمارە 14455، بەشی 8، تاران، شەممە 22ی تەممووز (1353 ک.هـ) ل 5.

  55. مەنسوور تاراجی، یەکەم ڕۆژنامەوان و وێنەگری ئێرانی لە بارەگای پێشمه‌رگه-ی بارزانی، ڕۆژنامەی ئیتلاعات، ژمارە 14457، بەشی 10، تاران، دووشەممە 24ی تەممووز (1353 ک.هـ) ل 7، 11.

  56. کۆنگرەی پێنجەمی یەکێتیی گشتیی ژنانی عراق ئەمڕۆ دەکرێتەوە، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1291، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، دووشەممە، 26.03.1973، ل 4.

  57. کۆنگرەی چوارەمی یەکێتیی گشتیی ژنانی عراق دوێنێ بەڕێوەچوو، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 1016، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، یەکشەممە، 23.04.1972، ل 4.

  58. نەجمەدین ئەلیووسفی، شۆڕشی ئەیلوولی شکۆدار، (دهۆک - لقی یەکەمی حزب دیموکراتی کوردستان - چاپخانەی کۆلێژی شەریعە - 1995)، ل 33.

  59. تێکستی ئاخاوتنەکە لەلایەن سەرۆکی یەکێتیی کوردستانەوە پێشکەش کرا، ڕۆژنامەی برایەتی، ژمارە 980، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمز، شەممە، 11 ئادار 1972، ل 20.

  60. نووری شاوێس، لە بیرەوەرییەکانی من، (بێ شوێن - وەشانی حزبی گەلی دیموکراتی کوردستان - 1985)، ل 79.

  61. انتخاب-ی یانەی سەرکەوتن، گۆڤاری هیوا، یانەی سەرکەوتن، ژمارە 6 و 7، عام 2، شاری بەغدا، چاپخانەی نەجاح، کانوونی دووەمی 1959، ل 102.

  62. ووشیار حەمەد حاجی، یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان، چەند لایەنێکی مێژووی سەرهەڵدان و تێکۆشان 1962-1998، (هەولێر، یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان، ئۆفیسی سکرتاریەت، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، 1998)، ل. 60-61.

  63. شاندی بەرەی نیشتمانیی کۆماری بولگاریا لەسەر بانگهێشتی کۆمیتەی ناوەندی-ی حزب دیموکراتی کوردستان دوێنێ گەیشت، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 747، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحەیز، دووشەممە 31.05.1971، ل 1.

  64. شاندێکی لاوانی سۆڤیەت سەردانی ناوەندی یەکێتیی لاوانی دیموکراتی کوردستان دەکات، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 764، شاری بەغدا، چاپخانەی دار ئەلحاز، دووشەممە، 21.06.1971، ل 5.

  65. خانم زوهدی، لاپەڕەکانی مێژووی بزووتنەوەی ژنانی عراق، (بەغداد - دار الرّواد المزدهر بۆ چاپ و وەشاندن- 2007)، ل. 126-129.

  66. ئەلیووسفی ناوەندی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان لە شەقامی ئەلفەلاح کردەوە، ڕۆژنامەی ئەلتەخی، ژمارە 608، شاری بەغدا، سێشەممە، ...................... ...، ل 2.