محمد محمود عبدالرحمن در شهر موصل در سال ١٩٣٣ متولد شد، در سال ١٩٥٢ در قالب یک هیئت دولتی به پادشاهی بریتانیا اعزام شد، در سال ١٩٥٣ در دانشگاه منچستر پذیرفته شد، در سال ١٩٥٧ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی برق دریافت کرد و به عراق بازگشت و در سال ١٩٥٨ به عنوان مهندس در وزارت نفت منصوب شد، او از بنیان‌گذاران سندیکای مهندسان عراقی در سال ١٩٥٨ بود، در سال ١٩٥٩ درجه ستوان دوم وظیفه در موصل به وی اعطا شد و حمایت خود را از سرلشکر ستون عبد‌الکریم قاسم (-١٩٦٣) ابراز داشت و در برابر شورش سرهنگ ستون عبدالوهاب الشواف ایستاد، در سال ١٩٦١ با دخترعمویش فوزیه امین عبدالرحمن ازدواج کرد، در ١ فوریه ٢٠٠٤ بر اثر یک عملیات تروریستی در شهر اربیل توسط گروه تروریستی القاعده به شهادت رسید. او به زبان‌های (کردی، عربی و انگلیسی) مسلط بود.
صفحات مبارزاتیمحمد محمود عبدالرحمن زمانی که دانشجو در بریتانیا بود در سال ١٩٥٤ مبارزه کرد. او در انجمن دانشجویان عراقی وابسته به حزب کمونیست عراق خدمت کرد و به عنوان عضو هیئت اداری دانشجویان حزب کمونیست عراق در دانشگاه منچستر در بریتانیا انتخاب شد. او در سال ١٩٥٧ به عضویت انجمن دانشجویان کرد در اروپا پذیرفته شد و در دهه پنجاه قرن بیستم مسئول حزب کمونیست عراق در بریتانیا بود.
پس از کودتای ٨ فوریه ١٩٦٣ و تعقیب کمونیست‌ها، او به صفوف نیروهای پیشمرگه پیوست. در ابتدا به عنوان مسئول رسانه‌ای کار کرد و عضو هیئت تحریریه رادیو صدای کردستان عراق بود که در غار کردرش در استان سلیمانیه پخش می‌شد. او در سال ١٩٦٥ به عنوان عضو هیئت تحریریه روزنامه خبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، فعالیت کرد و در همان سال به عنوان مسئول رادیو صدای کردستان منصوب شد.
او در ١ اوت ١٩٦٦ به عنوان عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق انتخاب شد، سپس به عضویت دفتر اجرایی شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق درآمد، به عنوان عضو کمیته مرکزی و پس از آن به عنوان عضو دفتر سیاسی در کنگره‌های هفتم (١٩٦٦) و هشتم (١٩٧٠) حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، و در همان سال دستیار مسئول دفتر نظامی در دفتر اجرایی شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق شد، و در همان زمان عضو کمیته روابط خارجی در دفتر اجرایی شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق بود، او به عنوان نماینده و عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در کنفرانس نظامی-سیاسی کانی سماق تحت نظارت رهبر حضور داشت مصطفی بارزانی در تاریخ ١٥ آوریل ١٩٦٧. و در اواخر دهه شصت، نقش فعالی در آماده‌سازی کادرها داشت و در دوره‌های آموزشی سخنرانی کرد.
او به عنوان یک فرمانده نظامی نقشی متمایز ایفا کرد، چنانکه بر حماسه پیره‌مگرون در ١٨ نوامبر ١٩٦٩ نظارت داشت و در پایان همان سال بر نبرد سورداش نظارت کرد و در تاریخ ١ مارس ١٩٦٩ به عنوان فرمانده کل عملیات حمله به شرکت نفت کرکوک در بابا گورگور منصوب شد. با توجه به آگاهی و تجربیاتش در مبارزه سیاسی و دیپلماتیک، در هر مکان و زمانی بر توانمندی‌ها و تجربیات او تکیه می‌شد. او در سال ١٩٧٩ عضو کمیته صلح هفت‌نفره میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث سوسیالیست عرب بود، عضو هیئت مذاکره‌کننده حزب دموکرات کردستان با مسئولان حزب بعث در بغداد بود که متشکل از نُه نفر برای انجام مذاکرات پیرامون خودمختاری کردستان جنوبی بودند، او عضو حزب دموکرات کردستان برای اعلام توافقنامه ١١ مارس ١٩٧٠ توسط رئیس‌جمهور احمد حسن البکر (١٩١٤-١٩٨٢) بود.
او به عنوان وزیر امور شمال در کابینه احمد حسن البکر منصوب شد و در ٧ اوت ١٩٧٠ اسماعیل عزیز مصطفی (١٩٣٨- ٢٠١٧) معروف به شیخ اسماعیل ملا عزیز، معاون مسئول کمیته شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان را در دیداری به همراهی مصطفی بارزانی در مقر تابستانی‌اش در حاج عمران با هدف برقراری مجدد ارتباط با صفوف حزب.
در ١٢ مارس ١٩٧٤ و به مناسبت عدم اجرای توافقنامه ١١ مارس از سوی دولت عراق، استعفای خود را به رئیس‌جمهور عراق احمد حسن البکر تقدیم کرد، در تاریخ ٧ آوریل ١٩٧٤ با فرمان جمهوری در کابینه احمد حسن البکر از سمت وزیر امور شمال برکنار شد، خانه او در تاریخ ٢٨ آوریل ١٩٧٤ توسط دولت عراق مصادره شد و خانواده‌اش اخراج شدند که به سمت مناطق آزادشده رفتند، و در آغاز ماه مارس ١٩٧٤ برای مدتی کوتاه به سمت مسئول دبیرخانه آموزش و پرورش و آموزش عالی در انقلاب سپتامبر، در سال ١٩٧٤ با آغاز جنگ میان ارتش عراق و ارتش انقلابی کردستان به عنوان مسئول تبلیغات منصوب شد.
او پس از شکست قیام ایلول در سال ١٩٧٥ به ایران پناه برد و در همان سال به بریتانیا رفت، او توسط رفیق مسعود بارزانی در سال ١٩٧٥ برای انجام تدارکات جهت آغاز انقلاب گولان، و در سال ١٩٧٦ به عضویت رهبری موقت حزب دموکرات کردستان (کنفرانس برلین) درآمد.
بار دیگر در سال ١٩٧٧ از طریق کردستان شمالی و با همکاری حزب دموکرات کردستان ترکیه به صفوف نیروهای پیشمرگه پیوست و با نامهای مستعار (صالح) و پس از آن (دارا) مبارزه کرد. او در سال ١٩٧٧ سخنرانی افتتاحیه رادیو صدای کردستان را در مناطق آزاد شده انقلاب گولان ایراد کرد. وی در تاریخ ١٥ نوامبر ١٩٧٧ در نشست گسترده «بیدوال» رهبری موقت حزب دموکرات کردستان با هدف سازماندهی مجدد نیروهای پیشمرگه و فعال‌سازی تشکیلات شرکت کرد. او تا زمان برگزاری کنگره نهم به عنوان دبیر موقت رهبری موقت حزب دموکرات کردستان منصوب شد. وی در سال ١٩٧٧ توسط مقامات جمهوری اسلامی ایران دستگیر شد و در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان شرکت نکرد. تلاش‌هایی برای آزادی او از زندان‌های جمهوری اسلامی ایران در سال ١٩٧٩ توسط رئیس مسعود بارزانی، ادریس بارزانی، ویسلی گریک WesIey Gryk مسؤول بخش حفاظت از پناهندگان در کمیساریای عالی امور پناهندگان و جماهیری لیبی، که در پایان ماه سپتامبر ١٩٨٠ آزاد شد و به پادشاهی بریتانیا بازگشت.
حزب دموکرات خلق کردستان در سال ١٩٨١ تأسیس شد و در ٢٦ تا ٣٠ ژوئیه ١٩٨١ توسط نمایندگان کنگره در نخستین کنگره حزب دموکرات خلق کردستان به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد. در سال ١٩٩٢ به عنوان عضو کمیته مرکزی و عضو هیئت رئیسه حزب اتحاد کردستان (پاسوک، حسک، گل) در اولین کنگره حزب انتخاب شد، و در یازدهمین کنگره حزب در سال ١٩٩٣ به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان- متحد درآمد، و در ٤ مه ١٩٩٤ در نشست مشترک میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان، توافقنامه آتش‌بس و عادی‌سازی وضعیت جنوب کردستان را امضا کرد.
او در تاریخ ٢٠ دسامبر ١٩٩٩ به عنوان معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان در کابینه چهارم، در برابر مجلس ملی کردستان سوگند یاد کرد. وی در کنگره دوازدهم حزب در سال ١٩٩٩ دوباره به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، در ١٢ اوت ٢٠٠٣ توسط مجلس حکومتی عراق به عنوان عضو کمیته انتخاب اعضای کنفرانس قانون اساسی منصوب شد و در ٢٠٠٣ به عضویت کمیته تدوین قانون اساسی عراق درآمد.
او در ١ فوریه ٢٠٠٤ در پی یک عملیات تروریستی در شهر اربیل که توسط گروه تروریستی القاعده انجام شد، به شهادت رسید. در این مناسبت، رئیس مسعود بارزانی پیامی تسلیت برای مردم کردستان فرستاد. همچنین نچیروان ادریس مصطفی معروف به نچیروان بارزانی نخست‌وزیر اقلیم کردستان نیز در همین مناسبت پیام تسلیتی برای مردم کردستان ارسال کرد. وی هنگام شهادت، سمت دبیر دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان و معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان را بر عهده داشت.
از تألیفات او: گشتی در سرزمین سوخته - ١٩٨٨.آغازها و چشم‌اندازها - ١٩٨٨.
از یادداشت‌های من - ١٩٩١.
جهان چشم‌انتظار صلح کردی است - ١٩٩٨، که با عنوان «دنیا چاوه‌ڕوانی ئاشتی كورده» به کردی ترجمه شده است.
در اصول دیپلماسی، گفتگو و مذاکره - ١٩٩٨، که با عنوان «د رێو ڕه‌سمێن دپلۆماسییه‌تێ و دایه‌لۆگ و دانوستانێدا» به کردی ترجمه شده است.
درباره دیپلماسی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٩.
آموزش کادرها - بدون سال.
درباره دیپلماسی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٩.
منابع:-
علی سنجاری، مسئله کردی و حزب بعث عربی سوسیالیست در عراق، جلد سوم، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م).
-
تاریخ حزب دموکرات کردستان، کنگره و کنفرانس (برنامه و اساسنامه)، هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان، جلد اول، (اربیل - چاپخانه روکسانا - ٢٠٢١).
-
حبیب محمد کریم، کرکوک و انقلاب شکوهمند ایلول، مجله گولان عربی، مرکز فرهنگی گولان، شماره ٧٠، سال ششم، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش، ٣١ مارس ٢٠٠٢م.
-
نوزاد علی احمد، روزنامه‌نگاری حزب دموکرات کردستان در خارج از کشور، (سلیمانیه ـ مؤسسه ژین برای احیای میراث مستند و مطبوعاتی کردی ـ ٢٠١٠م).
-
پاله باوانی، شخصیت شهید سامی و چند خاطره، مجله خازر، مرکز فرهنگی برده‌رش، شماره ٩، اربیل، چاپخانه مناره، بهار ٢٠٠٥ز.
-
آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان
-
آماده‌سازی و تصحیح: شریف هژاری، جنبش ملی جنوب کردستان ١٩٦١ ـ ١٩٧٧ در اسناد محرمانه وزارت خارجه بریتانیا، ترجمه پاسار شیرکو، (سلیمانیه ـ چاپخانه پنجره ـ ٢٠١٦ز).
-
محمد سهیل طقوش، تاریخ کردها ٦٣٧ ـ ٢٠١٥، (بیروت ـ دارالنفائس برای چاپ، نشر و توزیع ـ ٢٠١٥م).
-
حامد گوهری، مصطفی بارزانی پیشمرگه و رئیس، (اربیل ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠١٧ز).
-
حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان ـ عراق (در ایستگاه‌های اصلی) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ چاپخانه خبات ـ ١٩٩٨م).
-
سامی شورش، کردستان و کردها، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠١٩م).
سامی عبدالرحمن، از یادداشت‌های من، (کردستان ـ انتشارات حزب دموکرات کردستان ـ چاپخانه گه‌ل ـ ١٩٩١م).
-
علی سنجاری، مسئله کردی و حزب بعث عربی سوسیالیست در عراق، جلد سوم، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م).
-
علی سنجاری، حقیقت مسیر انقلاب ١١ ایلول ١٩٦١، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٣م).
-
عبدالرحمن گوندکی، نامهای از شرناخ، (استانبول ـ انتشارات دوز ـ ٢٠١٦ز).
-
کریم شارزا، سیاستمدار کرد شهید سامی عبدالرحمن، قاموس نامهای نامیرا، جلد اول، آماده‌سازی و سرپرستی ممتاز حیدری، هیرش سنجاوی و کاروان قاسم، (اربیل ـ کتابخانه و آرشیو ممتاز حیدری ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠١٤ز).
-
محمد ملا قادر، مبارزه‌نامه تاریخ مختصر حزب و فرهنگ بارزانی فقید، چاپ دوم، (اربیل ـ انتشارات آراس ـ ٢٠٠٧ز).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌بخش کردی، جلد سوم، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه وزارت آموزش ـ ٢٠٠٢م).