علی قاسم خدر محمد، معروف به علی شنگالی و سردار پدر، در سال ١٩٣٣ در استان موصل متولد شده، مدرک دیپلم در رشته برق را از انستیتوی فنی موصل به دست آورده، در سال ١٩٥٣ به عنوان کارمند فنی در بخش برق راه آهن موصل استخدام شده، در سال ١٩٥٥ در اداره راه آهن موصل استخدام شده، در سال ١٩٥٥ عضو سندیکای کارگران حزب دموکرات کردستان ـ عراق بوده، در سال ١٩٥٦ به دلیل شرکت در تظاهرات حمله سهجانبه پادشاهی متحده بریتانیا، جمهوری فرانسه و جمهوری اسرائیل به جمهوری مصر در شهر موصل بازداشت شده و از کار برکنار شده، در سال ١٩٥٧ به عنوان کارمند در اداره سوئیچ تلفن شهر موصل استخدام شده، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر راهی پادشاهی ایران شده، در ١٦ سپتامبر ١٩٧٥ به عنوان پناهنده با خانوادهاش به شهر دمشق در جمهوری عربی سوریه رسیده، روز شنبه ٥ سپتامبر ٢٠٢٠ در شهر دهوک درگذشت، به زبانهای کردی، فارسی و عربی مسلط بوده است.
کارنامه مبارزاتیعلی قاسم خدر محمد، معروف به علی شنگالی روز ٢١ مارس ١٩٥٤ به عنوان نامزد در صفوف حزب دموکرات کردستان ـ عراق پذیرفته شده، در سال ١٩٥٥ افتخار عضویت در صفوف حزب دموکرات کردستان ـ عراق به وی اعطا شده، در مه ١٩٥٥ در تظاهرات شهر موصل علیه رژیم پادشاهی عراق شرکت کرده، در سال ١٩٥٦ مسئول کمیته سازمانی وابسته به کمیته منطقه موصل بوده، در سال ١٩٥٨ عضو کمیته منطقه موصل وابسته به کمیته شعبه یک حزب دموکرات کردستان بوده، در سال ١٩٥٨ با هیئت موصل در شهر بغداد با رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣ـ١٩٧٩) که از تبعید بازگشته بود، دیدار کرده است، در سال ١٩٥٩ به دلیل مخالفت با دنبالهروی حزب از حزب کمونیست عراق، از سوی جناح چپگرای درون حزب به مدت شش ماه از کار حزبی تعلیق شده است، اما با برگزاری کنفرانس دوم بغداد به کار خود بازگردانده شده، در سال ١٩٥٩ به عنوان عضو شعبه در کمیته شعبه یک تعیین شده، در سال ١٩٦٠ به مسئول کمیته بازرسی و نظارت کمیته شعبه یک گمارده شده، در سال ١٩٦٠ به عضویت کمیته شعبه یک درآمده، در سال ١٩٦٠ در کادر ششم در زمان مسئولیت صالح عبدالله نجمالدین (١٩١٨ـ١٩٨١) معروف به صالح یوسفی به عنوان عضو کمیته شعبه یک تعیین شده، در اوایل سال ١٩٦١ مسئول خط مخفی سازماندهیهای حزب دموکرات کردستان در محدوده کمیته شعبه یک بوده، در ٩ سپتامبر ١٩٦١ از سوی دستگاه امنیتی عراق در شهر موصل بازداشت شده و شکنجه شده است و پس از آن برای تحقیقات بیشتر به شهرستان زاخو وابسته به استان موصل فرستاده شده و برای تحقیقات بیشتر به شهرستان دهوک وابسته به استان موصل فرستاده شده و با وثیقه آزاد شده است، در ماه دسامبر سال ١٩٦٢ پس از آزادی با وثیقه به عنوان کارمند فنی در امانتداری بغداد استخدام شده است.
در سال ١٩٦٢ مسئول خط مخفی سازماندهیهای حزب دموکرات کردستان در محدوده کمیته شعبه پنج و مسئول بخش روابط کمیته شعبه پنج بوده، در ماه آوریل ١٩٦٣ به دلیل فعالیت کردی از سوی مقامات از کار برکنار شده است.
در سال ١٩٦٣ به دلیل بازداشت اکثر کادر کمیته شعبه پنج از سوی دستگاه امنیت عمومی عراق به عنوان مسئول کمیته شعبه پنج به کار مشغول شده، در ماه ژوئیه ١٩٦٣ با همکاری خط نظامی حزب دموکرات کردستان همراه با منفجر کردن راه آهن، انبار نفت دوره را منفجر کردهاند تا ارتش عراق در تل محمد نزدیک شهر بغداد نتواند مهمات و سرباز برای جنوب کردستان منتقل کند، در ٢٤ فوریه ١٩٦٤ به عنوان نماینده رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣ـ١٩٧٩) با پیشوای بزرگ شیعه جهان عبدالمحسن حکیم (١٨٨٩ـ١٩٧٠) در شهر کوفه دیدار کرده است، در روز ٤ آوریل ١٩٦٤ در جلسه گسترده ماوت شرکت کرده و سپس از سوی حاضران همراه با هیئتی در ١٠ آوریل ١٩٦٤ با رئیس مصطفی بارزانی نیز به منظور حل مشکلات دیدار کردهاند، اما با صدور بیانیه پیشدستانه از سوی دفتر سیاسی، در تلاششان به موفقیت دست نیافتهاند و از جناح رئیس حمایت کرده است.
در اوایل ماه ژوئن ١٩٦٤ به عضویت کمیته آمادهسازی کنگره ششم حزب دموکرات کردستان انتخاب شده، در سال ١٩٦٤ از سوی نمایندگان کنگره به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره ششم انتخاب شده، در سال ١٩٦٤ نماینده کنگره دوم مردم (کنگره قلادزه) را انجام داده، در سال ١٩٦٤ به عضویت شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق درآمده، در اوایل سال ١٩٦٥ به عنوان مسئول کمیته شعبه چهار حزب دموکرات کردستان تعیین شده، در ماه فوریه سال ١٩٦٥ به عنوان نماینده حزب دموکرات کردستان در کنفرانس سوم اتحادیه دانشجویان کردستان در قرداغ شرکت کرده، در ماه اوت سال ١٩٦٥ در کادر ششم کمیته شعبه دو حزب دموکرات کردستان به عنوان مسئول کمیته شعبه گمارده شده است.
در سال ١٩٦٥ به عنوان فرمانده نیروی سفین وابسته به لشکر دو گمارده شده، در پایان ماه نوامبر ١٩٦٥ فرماندهی نبرد کپکی گروته در کوه سفین را علیه نیروی زمینی ارتش عراق بر عهده داشته و در آن موفق بوده است، در ٢٧ نوامبر ١٩٦٥ علیه یورش لشکر یکم نیروی زمینی ارتش عراق به کوه شکروک در محدوده استان اربیل اقدام کرده و توانسته جلوی آن یورش را بگیرد، در ماه دسامبر سال ١٩٦٥ به عنوان عضو دفتر سیاسی و عضو دفتر اجرایی (المکتب التنفیذی) شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق تعیین شده است.
در ابتدای سال ١٩٦٦ مسئول اول اداره دفتر اجرایی و بخش پذیرش و نگهبانان دفتر اجرایی و دریافت نامهها بوده است، در ماه نوامبر ١٩٦٦ سرپرستی آمادهسازی محل برگزاری کنگره هفتم حزب دموکرات کردستان در شهرک گلاله وابسته به استان اربیل را بر عهده گرفته است، در سال ١٩٦٦ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره هفتم انتخاب شده است، در سال ١٩٦٦ مسئول اداری دفتر اجرایی در شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق شده است، در سال ١٩٦٦ به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در ماه نوامبر سال ١٩٦٦ از سمت عضویت دفتر سیاسی کنارهگیری کرده است، در سال ١٩٦٦ مسئول تشکیلات کمیته شعبه پنج بوده است، در ماه مارس ١٩٦٧ برای بار دوم همراهی رئیس مسعود بارزانی را انجام داده است که حامل نامه رئیس مصطفی بارزانی بوده برای آیتالله بزرگ عبدالمحسن حکیم (١٨٨٩- ١٩٧٠) در شهر نجف، در ١٥ آوریل ١٩٦٧ با سرپرستی رئیس مصطفی بارزانی نماینده کنفرانس نظامی-سیاسی کانی سماق-اربیل بوده است، در ماه نوامبر ١٩٦٧ به اتهام کشتن جلال طالبانی حکم بازداشت وی توسط سازمان اطلاعات نظامی عراق صادر شده است، در ماه فوریه سال ١٩٦٨ به عنوان مسئول کمیته شعبه سه حزب دموکرات کردستان تعیین شده است، در سال ١٩٦٨ فرمانده نیروی قرهداغ وابسته به لشکر سه شده است، در ١٣ اکتبر ١٩٦٨ فرماندهی ضد حمله گروه ابراهیم احمد-جلال طالبانی در کوه سلباتو وابسته به استان کرکوک را بر عهده داشته که به جنگ شش ساعته معروف است، در سال ١٩٧٠ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره هشتم انتخاب شده است، در سال ١٩٧٠ در اولین جلسه کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده است، در پایان سال ١٩٧٠ در کادر یازدهم مسئول کمیته شعبه یک حزب دموکرات کردستان بوده است، در سال ١٩٧٠ مدرس درس تشکیلات مخفی دوره سوم مدرسه تربیت کادرهای حزب دموکرات کردستان در شهر بغداد بوده است.
در ٧ دسامبر ١٩٧٠ در افتتاحیه دفتر اصلی اتحادیه زنان کردستان در شهر بغداد شرکت کرده است، در سال ١٩٧١ مدرس دوره سوم مدرسه تربیت کادرها در شهر بغداد بوده است، در روز دوشنبه ١ فوریه ١٩٧١ در جشن فارغالتحصیلی دوره سوم مدرسه تربیت کادرهای حزب دموکرات کردستان در دفتر کمیته شعبه پنج در شهر بغداد شرکت کرده است، روز پنجشنبه ٣ ژوئن ١٩٧١ در محدوده اداری استان موصل از هیئت کمیته مرکزی حزب کمونیست بلغارستان استقبال کرده است، در ١٦ اوت ١٩٧١ در جشن یوبیل طلایی ٢٥ سالگرد تأسیس حزب دموکرات کردستان به عنوان مسئول کمیته شعبه یک به نام کمیته شعبه سخنرانی کرده است، در پایان ماه آوریل ١٩٧٢ نامه ویژهای از رئیس مصطفی بارزانی را به صورت مخفیانه به دست حافظ اسد رئیسجمهور جمهوری عربی سوریه به منظور همکاری و پشتیبانی میرساند، در ١٣ ژوئیه ١٩٧٢ با دستوری از شورای رهبری انقلاب بازنشسته شده است.
در اواسط ماه اکتبر ١٩٧٢ در روستای داودیه وابسته به استان دهوک و به دستور رئیس مصطفی بارزانی در کنگره داودیه حزب دموکرات کرد در سوریه (رهبری مرحله - المرحلیة) شرکت کرد.
در ١٧ ژوئن ١٩٧٣ به نمایندگی از رئیس مصطفی بارزانی در مراسم خاکسپاری متران ماریو آله عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق شرکت کرده است، از ١٦ تا ١٩ اوت ١٩٧٣ در شهر برلین در افتتاحیه کنگره شانزدهم انجمن دانشجویان کرد در اروپا (K.S.S.E) شرکت کرده و به نمایندگی از کمیته شعبه یک سخنرانی کرده است، در ١٨ اوت ١٩٧٣ یادآور رئیس حزب دموکرات کردستان ژنرال مصطفی بارزانی را در خصوص ذخایر گاز سمی ارتش عراق به سازمان صلیب سرخ بینالمللی در شهر ژنو (سوئیس) تحویل داده است، در اواسط ماه ژوئن ١٩٧٣ به نمایندگی از رئیس مصطفی بارزانی در مراسم عزاداری متران آندراوس تیادورس ایود برواری (١٩٣٨- ١٩٧٣) در شهر بغداد شرکت کرده است که عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق بوده است، در ١ ژانویه ١٩٧٥ به عنوان مسئول کمیته شعبه پنج تعیین شده است، در سال ١٩٧٤ در آغاز جنگ میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث عربی سوسیالیست به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته است.
در ٢٩ مارس ١٩٧٧ کمیته تأسیس اتحادیه دموکراتیک کردستان را اعلام کرده است، در ٩ ژوئن ١٩٧٧ بیانیه تأسیس اتحادیه دموکراتیک کردستان را اعلام کرده و به عنوان دبیرکل حزب تعیین شده است، در سال ١٩٧٨ تلاش کرده است تا مشکلات میان رهبری موقت حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان را حل کند اما در آن موفق نبوده است، در سال ١٩٧٩ در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان از صفوف حزب کنار گذاشته شد و او نیز در ٢٠ ژانویه ١٩٨٠ در نامهای به رئیس مسعود بارزانی نارضایتی خود را ابراز کرده است، در سال ١٩٨١ همکاریهای آموزشی و تمرینی به نیروهای مسلح حزب کارگران کردستان (PKK) در جمهوری عربی سوریه ارائه کرده است، در سال ١٩٨١ به منظور هماهنگی و تبادل نظر در مورد وضعیت کردستان جنوبی از دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در روستای راژان در کردستان ایران بازدید کرده است.
در ١٤ دسامبر ١٩٨٤ با معمر قذافی رهبر جمهوریهای جماهیری لیبی در شهر طرابلس دیدار کرده، در ١٧ دسامبر ١٩٨٦ در شهر نیویورک با مسئولان سازمان ملل متحد دیدار کرده، در ١٥ تا ١٧ مارس ١٩٩١ به عنوان دبیرکل اتحادیه دموکراتیک کردستان در کنگره بینالمللی مسئله کُرد در استکهلم (پادشاهی سوئد) شرکت کرده است، سال ١٩٩٢ عضو هیئت مشاوران کنگره مخالفت عراق (کنگره مسیف صلاحالدین) بوده است، در ٢٦ مه ١٩٩٢ به عنوان دبیرکل اتحادیه دموکراتیک کردستان، پیشنویس همکاری با (تجمع الوفاق الوطني العراقي) و حزب دموکراتیک ترکمن را امضا کرده است، سال ١٩٩٢ در لیست اتحاد برای مجلس ملی کردستان کاندید شده است، در ٩ ژوئن ١٩٩٣ پیشنهاد بازگشت به صفوف حزب دموکرات کردستان را به کنفرانس دهوک اتحادیه دموکراتیک کردستان ارائه کرده و اتحادیه دموکراتیک کردستان را منحل کرده است، سال ١٩٩٣ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - متحد کنگره یازدهم انتخاب شده است. در اواسط سپتامبر ١٩٩٥ عضو هیئت حزب دموکرات کردستان - متحد برای بازدید از جمهوری عربی سوریه بوده است.
در ٢٩ ژوئن ١٩٩٦ با همراهی رئیس مسعود بارزانی در مراسم فارغالتحصیلی اولین دوره دانشگاه دهوک شرکت کرده است، سال ١٩٩٧ به مشاور روابط عربی رئیس حزب دموکرات کردستان تبدیل شده، در روز ١ سپتامبر ١٩٩٨ با فرمانی از رئیس مسعود بارزانی به عنوان مشاور رئیس برای روابط عربی تعیین شده است، روز یکشنبه ٢٩ نوامبر ١٩٩٨ با همراهی هوشیار محمود محمد معروف به هوشیار زیباری توسط عبدالله الاحمر دبیرکل معاون حزب بعث عربی سوسیالیست سوریه مورد استقبال قرار گرفتهاند، در روز چهارشنبه ٢ دسامبر ١٩٩٨ با همراهی هوشیار محمود معروف به هوشیار زیباری توسط عبدالحلیم خدام معاون رئیسجمهور عربی سوریه در شهر دمشق مورد استقبال قرار گرفتهاند، در روز چهارشنبه ٢٤ فوریه ١٩٩٩ عضو هیئت حزب دموکرات کردستان - متحد برای سفر به شهر امان به منظور ادای تسلیت برای درگذشت شاحسین هاشمی ( ـ ١٩٩٩) بوده است.
سال ١٩٩٩ نماینده کنگره دوازدهم حزب دموکرات کردستان در شهر اربیل بوده، روز چهارشنبه ١٣ اکتبر ١٩٩٩ در کنگره دوازدهم حزب دموکرات کردستان و به دلیل مبارزاتش در انقلاب ایلول، انقلاب گولان، مرحله قیام کردستان جنوبی و مرحله سروری توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی نمیر به او اهدا شده است، در ٢٤ مارس ٢٠٠٠ در شهر اربیل به عضویت هیئت اجرایی انجمن دوستی کُرد - عرب انتخاب شده است، سال ٢٠١٠ نماینده کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان در شهر اربیل بوده است.
از آثار او:
-
الحركة التحرریة الكوردیة مواقف وآراء ـ ١٩٩٧م.
-
أوراق من أرشیف كوردستان ـ ٢٠٠٧.
-
القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ ٢٠٠٦م ـ الجزء الأول.
-
القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ ٢٠٠٩م ـ الجزء الثاني.
-
القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ ٢٠١٢م ـ الجزء الثالث.
-
حقیقة مسیرة ثورة ١١ ایلول ١٩٦١ ـ ٢٠١٣م.
-
صفحات من نبع ذاكرتي في الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ ٢٠١٥م.
-
أضواء علی حقیقة علاقات حزب العمال الكوردستاني P.K.Kمع سوریا.
-
حقائق ووثائق حول المؤتمر القومي الكوردستاني ـ ١٩٩٦.
-
آرشیو هیئت دایرةالمعارف پارتی دیموکراتی کوردستان.
-
مسعود البارزاني، البارزاني والحركة التحرریة الكردیة، المجلد الثالث، (أربیل ـ مطبعة وزارة التربیة ـ ٢٠٠٢م)، ص ص ١٤٤، ٢٥٣.
-
علي سنجاري، أوراق من ارشیف كوردستان، (دهوك ـ دار سپیریز للطباعة والنشر ـ مطبعة خاني ـ ٢٠٠٧م).
-
علي سنجاري، القضیة الكوردیه وحزب البعث العربي الأشتراكي في العراق، الجزء الأول، (أربیل ـ مطبعة حاجي هاشم ـ ٢٠٠٦م).
-
علي سنجاري، حقیقة مسیرة ثورة ١١ ایلول ١٩٦١، (دهوك ـ مطبعه خاني ـ ٢٠١٣م).
-
علي سنجاري، الحركة التحرریة الكوردیة مواقف وآراء، (دهوك ـ مطبعة خهبات ـ ١٩٩٧م).
-
علي سنجاري، حقیقة مسیرة ثورة ١١ أیلول ١٩٦١، (دهوك ـ مطبعة خاني ـ ٢٠١٣م).
-
علي سنجاري، حقائق ووثائق حول المؤتمر القومي الكوردستاني، (بدون مكان ـ ٢٠١٣م).
-
علي سنجاري، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الأشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوك ـ مطبعة خاني ـ ٢٠١٢م).
-
علي سنجاري، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوك ـ مطبعة خاني ـ ٢٠١٢م).
-
علي سنجاري، صفحات من نبع ذاكرتي في الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، (دهوك ـ مطبعة خاني ـ ٢٠١٥م).
-
حامید گهوههری، میدالیای بارزانی بهرزترین خهڵاتی ڕیزلێنان، كتێبی سێیهم، (ههولێر ـ دهزگای خێرخوازی بارزانی ـ ٢٠١٩ز)، ل ل ١٥ ـ ٢٠.
-
ئهحمهد بانیخێڵانی، بیرهوهرییهكانم، (ئستكهوڵم ـ ١٩٩٧ز)، ل ل ٢٢٣ ـ ٢٢٤.
-
شوان حسێن شینك باڵهكی، جهوههر نامق سالم ١٩٤٦ ـ ٢٠١١ ژیان و بهرههم و ڕۆڵی سیاسی، زانكۆی سۆران فاكهڵتی ئاداب، ٢٠١٦ز، (ماستهرنامهی بڵاونهكراوه)، ل ٥٥.
-
سلێمان مستەفا حهسهن، كورد و یهكهم ئهزمون، (ههولێر ـ چاپخانهی كارۆ ـ ٢٠١٧ز)، ل ٢٨٠.
-
شعبان سعید محمد، ئهز و ههڤركی و پێلێت خهما، (دهۆك ـ چاپخانا كۆلێژا شهریعێ ـ ٢٠٠٠ز)، ل ٤٧.
-
شكیب عقراوي، سنوات المحنة في كوردستان أهم الحوادث السیاسیة والعسكریة في كوردستان والعراق من ١٩٥٨ الی ١٩٨٠، الطبعة الثانیة، (أربیل ـ مطبعة منارة ـ ٢٠٠٧م)، ص ١٥٧.
-
عصمت شریف وانلي، كردستان العراقیة هویة وطنیة (دراسة في ثورة ١٩٦١)، ترجمة سعاد محمد خضر، (السلیمانیة ـ مؤسسة ژین ـ مطبعة شڤان ـ ٢٠١٢م)، ص ٣١٦.
-
قرار مجلس قیاده الثورة رقم ١٣١٩، جریدة الوقائع العراقیة، وزارة الاعلام في العراق، العدد ١٩٣٣، بغداد، الأربعاء، ٤ تشرین الثاني ١٩٧٠م، ص ٢.
-
لقی دوو، لقی دوو له نیوسهدهی تێكوشاندا، (ههولێر ـ چاپخانهی ئاراس ـ ٢٠١٠ز)، ل ٣٩.
-
وبسایت شعبه یک حزب دموکرات کردستان :www.pdk ـ leqa١.com
-
نجم الدین الیوسفي، ثورة أیلول المجیدة، (دهوك ـ الفرع الأول للحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ الموحد ـ مطبعة كلیة الشریعة ـ ١٩٩٥م)، ص ص ٢٠، ٢٦، ٣٢.


