محمدامین معروف کامه‌لا، معروف به ماموستا محمدامین معروف، در سال ١٩٤٠ به صفوف حزب هیوا (امید) کردی پیوسته است، در سال ١٩٥٠ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنفرانس کویه) شده است، در سال ١٩٥١ توسط نمایندگان کنگره دوم به عنوان عضو کمیته مرکزی موقت حزب دموکرات کرد انتخاب شده است، در سال ١٩٥٣ مخالف نامزدی اعضای حزب دموکرات کردستان- عراق برای مجلس نمایندگان عراق بوده است، در سال ١٩٥٧ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد سوم) شده است، در سال ١٩٥٨ مسئول کمیته منطقه کویه وابسته به کمیته شعبه دو بوده است، در سال ١٩٦٤ از کار حزبی به طور کامل دوری گزیده است.
زندگینامهمحمدامین معروف کامه‌لا، در سال ١٩٢٠ در شهر کویه وابسته به استان اربیل به دنیا آمده است، ابتدا نزد ملای رش در شهرک کویه مشغول فراگیری علوم دینی شده است، در سال ١٩٢٩ به مدرسه رفته و در مدرسه ابتدایی کویه ثبت نام کرده است، در سال ١٩٣٦ دوره ابتدایی را در کویه به پایان رسانده است، در سال ١٩٣٦ در شهر بغداد در دوره چهار ساله دارالمعلمین روستایی پذیرفته شده است، در سال ١٩٤٠ دارالمعلمین روستایی را به پایان رسانده است، سپس به عنوان آموزگار ابتدایی در مدرسه ابتدایی کویه استخدام شده است، در سال ١٩٤١ معلم کلاس اول ابتدایی جلال طالبانی (١٩٣٣- ٢٠١٧) بوده است، در سال ١٩٤٣ کمک مالی به باشگاه سرکه‌وتنی (پیروزی) کردان در شهر بغداد تقدیم کرده است، در پایان سال ١٩٤٣ نوشتاری از او در مجله کردی‌زبان گلاویژ چاپ بغداد به چاپ رسیده است، در سال ١٩٤٩ پشتیبان و حامی ریشه‌کنی بی‌سوادی در شهرک کویه بوده است، در تاریخ ١٥ نوامبر ١٩٩٩ در شهرک کویه وابسته به استان اربیل بر اثر بیماری قند درگذشته و در گورستان که‌کون به خاک سپرده شده است، در روز چهارشنبه ١٧ نوامبر ١٩٩٩ مهندس علی عبدالله امین (١٩٢٦- ٢٠١٧) معاون رئیس حزب دموکرات کردستان پیام تسلیتی برای خانواده‌اش ارسال کرده است، به زبان‌های کردی و عربی مسلط بوده است.
مبارزهنامهدر سال ١٩٤٠ به صفوف حزب هیوا (امید) کردی پیوسته است، در سال ١٩٤٥ به صفوف حزب کمونیست در کردستان عراق (حزب انقلاب) پیوسته است، در سال ١٩٤٦ از نمایندگان کنگره اول حزب دموکرات کرد (اتحاد اول) در شهر بغداد بوده است، در سال ١٩٤٧ در مدرسه ابتدایی زانست (دانش) در شهرک کویه وابسته به استان اربیل آموزگار بوده است، به نمایندگی از حزب دموکرات کرد رهبری راهپیمایی ٢٧ ژانویه ١٩٤٨ علیه پیمان پورتسموث میان پادشاهی متحده بریتانیا و پادشاهی عراق در شهرک کویه وابسته به استان اربیل علیه رژیم پادشاهی عراق را بر عهده داشته است، در سال ١٩٥٠ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان(کنفرانس کویه) شده است، در سال ١٩٥١ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی موقت حزب دموکرات کرد (کنگره دوم) انتخاب شده است، در سال ١٩٥١ مسئول کمیته منطقه کویه بوده است، در سال ١٩٥١ از طرفداران جناح محافظ همزه عبدالله عمر (١٩١٥- ١٩٩٨) در صفوف حزب دموکرات کرد بوده است، در سال ١٩٥٣ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان عراق (کنگره سوم) انتخاب شده است، در سال ١٩٥٣ توسط مقامات پادشاهی عراق به پردی وابسته به استان کرکوک تبعید شده بود، در سال ١٩٥٣ مخالف نامزدی اعضای حزب دموکرات کردستان- عراق برای مجلس نمایندگان عراق بوده است، در سال ١٩٥٧ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد سوم) شده است، در سال ١٩٥٨ مسئول کمیته منطقه کویه وابسته به کمیته شعبه دو بوده است، در سال ١٩٦٤ از کار حزبی به طور کامل دوری گزیده است.
منابع:- کمال معروف، خاطرات ماموستا عبدالمجید نوردین جلی‌زاده، (اربیل - چاپخانه شهاب - ٢٠١٢م)، ص ص ٢٤، ١٠٨.
- مازبا، لاوی پولونی، ترجمه محمد امین معروف، مجله گلاویژ، شماره ١١، سال ٤، بغداد، چاپخانه معارف، نوامبر ١٩٤٣م، ص ص ٦٦ - ٧١.
- احمد باور، کومه‌لی یانه‌ی سه‌رکه‌وتن، (کردستان - شهرداری کلار - چاپخانه افست تیشک - ٢٠٠٤م)، ص ١٣٥.
- مام جلال، سال کنگره دانشجویان، بخش پنجم، مجله خاک، شماره ١٤، سال دوم، سلیمانیه، چاپخانه افست دلیر، ١٠ اوت ١٩٩٨م، ص ٧.
- مهدی محمد قادر، تحولات سیاسی کردستان عراق ١٩٤٥ - ١٩٥٨، (سلیمانیه - مرکز پژوهش‌های استراتژیک کردستان - ٢٠٠٥م)، ص ص ١٢٢، ١٢٨ - ١٢٩، ١٣٢، ١٣٥.
- جمال بابان، سلیمانیه شهر درخشان من، جلد سوم، چاپ دوم، (اربیل - مؤسسه چاپ و نشر آراس - چاپخانه آراس - ٢٠١٢م)، ص ص ٣٣٢ - ٣٣٣.
- مام جلال، ابراهیم احمد رهبری نخبه و خردمند برای عصری نوین از کردایتی، مجله خاک، شماره ٥٨، سال پنجم، سلیمانیه، چاپخانه افست دلیر، ١٠ آوریل ٢٠٠٢م، ص ٧.
- حبیب محمد کریم، تاریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني - العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ - ١٩٩٣، (دهوک - مطبعه خبات - ١٩٩٨م)، ص ص ٤٢، ٤٧، ٥٠، ٥٩.
- صدیق صالح، رفیق صالح و عبدالله زنگنه، زندگی‌نامه و نمایه مجله گلاویژ، جلد یازدهم، (سلیمانیه - مرکز ژین - چاپخانه روژهه لات - ٢٠١٦م)، ص ص ٢٩٩ - ٣٠٠.
- فرهاد عونی، ٣٦ نامه و چندین شخصیت دیوان من، (اربیل - چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین - ٢٠١٩م)، ص ص ٥٤ - ٥٥، ٥٩.
- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه خبات - ٢٠١٣م)، ص ١٠٨.
- طاهر احمد حویزی، تاریخ کویه، جلد دوم بخش اول، (بغداد - چاپخانه (نمیر) - ١٩٨٤م)، ص ص ٢٠٤، ٢٢٣.
- علی عبدالله، تاریخ حزب دموکرات کردستان- عراق تا برگزاری کنگره سوم، (بدون مکان - سپتامبر ١٩٦٨م)، ص ص ٨٦ - ٩٠.
- عبدالخالق علاءالدین، کویه ... نامدارانش، (اربیل - چاپخانه مناره - ٢٠١٤م)، ص ص ١٩١ - ١٩٢.
- عبدالکریم عبدالله حویزی، خاطراتم با همرزم مبارز مام جلال، مجله که‌کون، شماره ٣١، آوریل ٢٠١٤م، ص ٢٦.
- کریم شاره‌زا، المعلم المربي والمناضل القومي محمدأمین معروف ١٩٢٠ ـ ١٩٩٩، جریدة خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٩٨٨، اربیل، جمعه، ١١ اوت ٢٠٠٠م، ص ١١.
- کریم شاره‌زا، محمد امین معروف، ١٩٢٠ ـ ١٩٩٩، دانشنامه اربیل، جلد دهم، (لبنان ـ گرین گالوری ـ ٢٠٠٩م)، صص ٤٥٨٣ ـ ٤٥٨٤.
- کویه .. در روزهای وثبه ١٩٤٨، روزنامه کوردستانی نوێ، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره ٣٠١، سال دوم، اربیل، چهارشنبه، ٢٧ ژانویه ١٩٩٣م، ص ٦.
- مجید آهنگر، "در چهلمین روز درگذشت استادی گرانقدر"، روزنامه برایه‌تی، ارگان پارتی دیموکراتی کوردستان، شماره ٢٩٩٨، اربیل، یکشنبه، ٢٦ دسامبر ١٩٩٩م، ص ٣.
- نائب رئیس حزبنا یواسي عائلة المرحوم الاستاذ محمدامین معروف، جریدة خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٩٥١، اربیل، جمعه، ١٩ نوامبر ١٩٩٩م، ص ٢.