دولت عراق که در سال ١٩٧٤ علیه انقلاب کُرد اعلام جنگ کرده بود، حمله بزرگ و گستردهای را به کردستان آغاز کرد، ارتشی عظیم به استعداد ربع میلیون نفر مجهز به سلاحهای سنگین پیشرفته دوران که شامل صدها تانک مدرن و انواع سلاحهای هوایی و نیروی هوایی میشد را برای سرکوب کُردها و نابودی انقلاب ایلول.، در سایه پیمان دوستی و همکاری میان عراق و اتحاد جماهیر شوروی اختصاص داد.
منطقه گرمیان نیز مانند تمام مناطق دیگر کردستان هدف یورش نظامی ارتش قرار گرفت و از سه طرف مورد حمله واقع شد، از شمال و جنوب و غرب یعنی از سلیمانیه، حلبچه و کرکوک نیرو اعزام کردند تا تمامی گرمیان را تحت کنترل خود درآورند، فرماندهان ارتش عراق فریق رکن عبدالجبار شنشل و فریق سعید حمو فرمانده منطقه شمال، دلایل تصرف گرمیان را به چند موضوع نسبت میدهند از جمله اینکه منطقهای وسیع است و شهرهای بزرگی چون خورمال، حلبچه، سیروان، عربت، سید صادق، دربندیخان، سنگاو و قرهداغ را در بر میگیرد، کوههای بلند منطقه همواره پشت و پناه انقلاب بوده و تهدیدی بزرگ برای حکومت محسوب میشدند، بستن بخشی از مرز ایران با کردستان، همچنین محدود کردن مناطق انقلاب تا راه را بر نفوذ پیشمرگهها به داخل شهرها برای ضربه زدن به ارتش عراق ببندند.
ارتش عراق برای انجام این حمله چند یگان نظامی تعیین کرد از جمله نیروی ١٤ از لشکر ١ به فرماندهی عقیل رکن عبدالجبار الصافی، گردان تانک به فرماندهی ستوان یکم رعد حمدانی، نیروی هوایی و افراد مسلح مزدور (جاش)، در ١ ژوئن ١٩٧٤ یگانهای تعیین شده ارتش عراق برای این حمله در منطقه قلیاسان در جنوب سلیمانیه شروع به آمادگی کردند، که سه روز به طول انجامید، پس از آن در سپیدهدم ٤ ژوئن ١٩٧٤ ارتش حرکت خود را آغاز کرد، نیروی پیشمرگه کردستان برای رویارویی با این حمله در روستای فرجاوه راه را بر ارتش بستند و توانستند پیشرویهای ارتش عراق را در هم بشکنند و خسارات بزرگی به آن وارد کنند، این نبرد تا نزدیک ظهر ادامه داشت، در نتیجه تعداد زیادی سرباز و جاش کشته و زخمی شدند و نزدیک به ٢٠ سرباز و جاش توسط نیروی پیشمرگه اسیر شدند، از سمت انقلاب نیز سه پیشمرگه شهید شدند، همراه با تعدادی زخمی، پس از آنکه ارتش شکست بزرگی متحمل شد، توپخانه ارتش عراق شروع به توپباران روستا و دهات منطقه و سنگرهای پیشمرگه کرد.
روز بعد ارتش عراق با پشتیبانی هواپیماهای جنگی و افراد مسلح مزدور (جاش) به حملات خود ادامه داد، آنها توانستند عربت را تصرف کنند و به پیشروی به سوی دربندیخان ادامه دهند، قبل از رسیدن به مقصد در پل تانجهروی زرایان بار دیگر با نیروی پیشمرگه درگیر شدند، نبرد گرمی میان آنان رخ داد، اگرچه نیروی پیشمرگه توانست به پیشرویهای ارتش خسارت وارد کند، اما نیروی آنان در مقایسه با نیروی بزرگ ارتش که متشکل از نیروی ١٦ زرهی به فرماندهی عقیل رکن محمود وهیب بود که از جلولا آمده بود، بسیار کوچک بود، بنابراین نتوانستند بیش از این مقاومت کنند و نیروهایشان عقبنشینی کردند و ارتش توانست وارد دربندیخان شود.
پس از چند روز دیگر مشخصاً در ٩ ژوئن ١٩٧٤ در منطقه قرهداغ نیروی پیشمرگه به ارتش عراق حمله کرد، به قصد وارد کردن ضربه و خسارت به یگانهای ارتش، در ١١ ژوئن به همان شیوه قبل بار دیگر به نیروی ذخیره ٩٠ که مسئولیت حفاظت از زرایان را بر عهده داشت حمله کردند، بدیهی است که اینها عملیاتهای چریکی پیشمرگه بودند، به این منظور که به ارتش خسارت وارد کنند و آنان چنین نپندارند که اگر این مناطق را تصرف کنند پیشمرگه دست روی دست میگذارد و دیگر نمیتواند با آنان روبرو شود.
منابع:-
شوکت ملا اسماعیل حسن، روزهایی از تاریخ انقلاب ایلول، ١٩٦١-١٩٧٥، چاپخانه وزارت آموزش، اربیل – ٢٠٠٧.
-
کاروان جوهر محمد، ادریس بارزانی ١٩٤٤- ١٩٨٧ زندگی و نقش سیاسی و نظامی در جنبش آزادیخواهی کُرد، چاپخانه هیوی، اربیل، ٢٠١٩.
-
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کُرد، جلد سوم، بخش دوم، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ اول – اربیل، ٢٠٠٤.
-
سنگر ابراهیم خوشناو، رویدادهای نظامی انقلاب ایلول 1970-1975، چاپخانه دانشفر، چاپ اول، اربیل، 2022.


