زندگی‌نامه

حادی حه‌سکو ابراهیم، در سال ١٩٢٨ در روستای واژی از توابع ناحیه پیران در شهرستان میرگه‌سور در استان اربیل متولد شده است، پس از شکست انقلاب اول بارزان که شیخ احمد بارزانی و تعداد زیادی از خانواده‌های بارزانی به شمال کردستان پناهنده می‌شوند، نامبرده در ٢١ ژوئن ١٩٣٢ به همراه خانواده‌اش آواره جمهوری ترکیه می‌شود، اما پس از اینکه در سال ١٩٣٣ مقامات ترکیه شیخ احمد بارزانی را به دولت عراق تحویل می‌دهند، خانواده آنها نیز همانند تمام آن خانواده‌هایی که همراه شیخ احمد آواره شمال کردستان شده بودند، به جنوب کردستان بازمی‌گردند. حه‌سکو پدرش در سال ١٩٣٥ در گلی شکه‌وتوو به شهادت رسیده است.

 در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرده و مدرک موسسه در رشته کشاورزی را دریافت کرده است، به هر دو زبان کردی و روسی تسلط داشت، در ١٢ مه ١٩٦٦ در جنگ باسکی دری به شهادت رسیده و در گلوگاه بیشی به خاک سپرده شده است.

کارنامه مبارزاتی

در سال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوسته و در جنگ‌ها شرکت کرده است، در ١٩ اوت ١٩٤٥ به دستور دادگاه عرفی نظامی عراق، تمام اموال منقول و غیرمنقول وی مصادره شد. در ٥ سپتامبر ١٩٤٥ در تصرف پاسگاه پلیس میدان موریک شرکت کرده است، پس از شکست انقلاب دوم بارزان در ١١ اکتبر ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب دوم بارزان، به همراه مصطفی بارزانی و همراهان به شرق کردستان می‌روند. پس از تاسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در چارچوب نیروی بارزان از جمهوری دفاع کرده است.

 پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در ٣ مارس ١٩٤٧ در جنگ نلوس و میاندوآب شرکت کرده است، همچنین از جمله پیشمرگه‌هایی بوده که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از راه (خواکورک و دشت برازگر) از طریق خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشته است.

پس از بازگشتشان، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با همراهان برگزار می‌کند و آنها را در ماندن یا رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی مختار می‌گذارد، در آنجا تمام همراهان تصمیم به ادامه دادن و رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی می‌گیرند، در ٢٣ مه ١٩٤٧ یاور ژنرال مصطفی بارزانی بوده و به سوی اتحاد جماهیر شوروی رفته است و در جنگ گلی قتور و جنگ پل ماکو شرکت کرده و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ در رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرده است.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمام همراهانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع فضای باز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگه داشته شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از لحاظ خوراک و پوشاک و رفت و آمد همانند اسیر جنگی با آنها رفتار شده است. سپس با تصمیم دولت شوروی بر مناطق اغدام و لاچین و ایولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه به آنها لباس نظامی داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی می‌دیدند. در عین حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، دروس یادگیری زبان کردی به آنها آموزش داده می‌شد.

پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته می‌شود که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا به آموزش نظامی ادامه می‌دهند.

در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت گروه و دسته با قطار بر روی روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال مصطفی بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از دردهای همراهانش می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای را برای تحقیق در مورد وضعیت همراهان بارزانی می‌دهد و سرانجام تصمیم کمیته این می‌شود که همه آنها در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود.

پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و طبق هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و اجرای ماده (١١) با استناد به قانون اصلاح شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، خود و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تاسیس می‌شود، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است. 

در سال ١٩٥٩ مدیر کارخانه قند در موصل بوده است، سال ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرده است، همان سال در جنگ‌های کوه پیرس، گیره، باسکی دری شرکت داشته و در ١٤ بر روی ١٥ ژوئن ١٩٦٣ در جنگ سری آکره شرکت کرده است، همچنین توسط ژنرال مصطفی بارزانی فرماندهی پیشمرگه‌های سری ساده در بالای گلی زنتا به وی سپرده شده است، در ٤ اوت ١٩٦٣ در جنگ بارزان و در ٦ اوت ١٩٦٣ در جنگ ریزان شرکت کرده است، سال ١٩٦٥ فرمانده گردان بوده و سال ١٩٦٥ در جنگ جبهه رواندز شرکت کرده است، در ١٢ مه ١٩٦٦ در جنگ باسکی دری به شهادت رسیده و در گلوگاه بیشی به خاک سپرده شده است.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
  2. دولت اقلیم کردستان، وزارت برنامه‌ریزی، واحدهای اداری استان‌های اقلیم کردستان و تعداد خانواده‌ها و ساکنان، اربیل، ٢٠٠٩ز.
  3. حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش - ٢٠٠٤ز).
  4. حیدر فاروق السامرایی، ضیاء جعفر و دوره‌ السیاسی و الاقتصادی فی العراق، (لندن – دارالحکمه - ٢٠١٦م).
  5. سفر یوسف میرخان، دایه فلک میرخان مادر پیشمرگه درگذشت، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٥٣٧١، اربیل، ١٧ اکتبر ٢٠١٧م.
  6. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژه‌لات - ٢٠١٣م)، ص 38.
  7. صالح یوسف صوفی، گاه‌شماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد سوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م).
  8. صالح یوسف صوفی، گاه‌شماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م).
  9. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢م).
  10. عبدالرحمان ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م).
  11. عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
  12. عبدالله احمد رسول پشده‌ری، پیوست خاطراتم در انقلاب ایلول، جلد دوم، (سلیمانیه - چاپخانه شهید آزاد هورامی - ٢٠٠٧).
  13. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په یوه ند - ٢٠١١م).
  14. مجله هه‌تاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩.
  15. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  16. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨م).
  17. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٦١- ١٩٧٥، جلد سوم، بخش اول، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
  18. نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م).