زندگی‌نامه

محمدسعید قاسم ابراهیم، معروف به دکتر محمد سعید دوسکی، در سال ١٩٢٦ در شهر دهوک متولد شده، مراحل ابتدایی، متوسطه و دبیرستان را در شهر دهوک به پایان رسانده است، سال ١٩٤٦ دبیرستان کشاورزی بغداد را تمام کرده، سال ١٩٥١ لیسانس خود را از دانشکده علوم بغداد دریافت می‌کند، سال ١٩٤٧ به منظور تحصیل به عنوان دانشجو (بعثه) به ایالات متحده آمریکا اعزام شده و در دانشگاه میشیگان پذیرفته شد، سال ١٩٥٤ لیسانس کشاورزی دریافت کرد، سال ١٩٥٤ کارشناسی ارشد در روابط بین‌الملل را در ایالات متحده آمریکا به دست آورد، سال ١٩٥٤ در وزارت کشاورزی پادشاهی عراق استخدام شد، در ١٢ مه ١٩٥٥ با یک فرمان پادشاهی با درجه دوم در طبقه سوم در وزارت امور خارجه پادشاهی عراق استخدام شد، در ٣٠ مه ١٩٥٦ با یک فرمان پادشاهی درجه اداری وی به درجه اول در طبقه سوم در وزارت امور خارجه پادشاهی عراق ارتقا یافت، سال ١٩٥٧ به عنوان کنسول پادشاهی عراق در شهر خرمشهر (پادشاهی ایران) مشغول به کار شد، سال ١٩٦٠ با درجه دبیر سوم سفارت در ایالات متحده آمریکا کار کرد، سال ١٩٦٤ در سفارت عراق در جمهوری‌های مردمی لیبی مشغول به کار شد، سال‌های (١٩٦٨-١٩٧٠) در وزارت امور خارجه جمهوری عراق کار کرده است، سال ١٩٧٠ سفیر عراق در جمهوری یوگسلاوی بود، در ٨ فوریه ١٩٩٢ در ایالات متحده آمریکا بر اثر ایست قلبی درگذشت و در ١٤ فوریه ١٩٩٢ پیکرش به اقلیم کردستان بازگشت و در گورستان شاخکی شهر دهوک به خاک سپرده شد، در ٩ فوریه ١٩٩٨ توسط شورای شهر دهوک تصمیم گرفته شد که میدان مقابل اداره پلیس دهوک به نام محمد سعید دوسکی نامگذاری شود. وی به زبان‌های کردی، عربی و انگلیسی مسلط بود.

کارنامه

محمدسعید قاسم ابراهیم، معروف به دکتر محمد سعید دوسکی سال ١٩٤١ به صفوف حزب هیوا (حزب امید) کرد پیوست، سال ١٩٤٣ به دلیل فعالیت سیاسی و عضویت در صفوف حزب هیوا توسط سازمان اطلاعات عراق زندانی شد، سال ١٩٤٥ به صفوف حزب رزگاری کرد پیوست، با نام مستعار (دلکولی دوسکی) در مجله روناهی و روزنامه روژا نوی مطلب می‌نوشت، سال ١٩٤٦ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوست، سال ١٩٤٦ به دلیل فعالیت سیاسی زندانی شد، سال ١٩٦٣ برادرش طه سعید دوسکی در انقلاب ایلول شهید شد.

 سال ١٩٧١ با درجه وزیر مختار استعفا داد و سال‌های (١٩٧٢ـ١٩٧٥) نماینده انقلاب ایلول در ایالات متحده آمریکا بود، در ماه مه سال ١٩٧٦ به منظور مذاکره برای بازگشت رئیس مصطفی بارزانی به ایالات متحده آمریکا و آزادی تردد، با سیدنی سوبر معاون دستیار وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا در امور خاورمیانه دیدار کرد، در ماه اوت سال ١٩٧٦ در ایالات متحده آمریکا از رئیس مصطفی بارزانی استقبال کرد و پیوسته همراه وی بود، در اکتبر سال ١٩٧٧ در انتخابات کمیته شاخه هفت آمریکا به عنوان مسئول کمیته شاخه آمریکا و کانادا انتخاب شد، در ٢١ مارس ١٩٧٨ با حضور ژنرال مصطفی بارزانی در جشن نوروز ویرجینیا در ایالات متحده آمریکا شرکت کرد، در اوایل سال ١٩٧٩ تسهیلات لازم برای بازگرداندن پیکر رئیس مصطفی بارزانی به شهر تهران را فراهم کرد، سال ١٩٧٩ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنگره نهم حزب دموکرات کردستان) انتخاب شد، سال ١٩٧٩ مسئول کمیته شاخه هفت آمریکا بود، وی از مؤسسین انجمن دوستی کرد و آمریکا است، در ٢١ مارس ١٩٨١ در جشن نوروز شهر نشویل در ایالات متحده آمریکا سخنرانی حزب دموکرات کردستان را قرائت کرد. 

منابع: 
  1. اعداد ممتاز الحیدري، مختارات من مذكرات صالح الحیدري، الطبعة الثانیة، (السلیمانیة ـ مطبعة رنج ـ ٢٠٠٤م)، ص ٩٧.

  2. الارادات الملكیة رقم ٤٤٨، جریدة الوقائع العراقیة، مدیریة التوجیه‌ والأذاعة العامة في العراق، العدد ٣٨٤٣، السنة الرابعة و الثلاثون، بغداد، الأثنین، ١٣ آب ١٩٥٦م، ص ٣.

  3. الارادات الملكیة رقم ٣٩١، جریدة الوقائع العراقیة، مدیریة التوجیه‌ والاذاعة العامة في العراق، العدد ٣٦٥٣، السنة الثالثة والثلاثون، بغداد، الخمیس، ٣٠ حزیران ١٩٥٥م، ص ٣.

  4. ته‌رمێ پیرۆزی هه‌ڤاڵی خه‌باتكه‌ر محمد سعید دوسكی دگه‌هیته‌ باژیرێ دهۆكێ، گۆڤاری ١٨ شوات، ئۆرگانا به‌شی رۆشنبیری و ڕاگه‌یاندنی لقی دهۆك ـ نه‌ینه‌وا، یه‌كێتی قوتابیان و لاوانی دیموكراتی كوردستان، ژماره‌ ٥، ١٩ی شواتا ١٩٩٢ز، ل ٢.

  5. ت. أ. دهوك تشیع المناضل محمد سعید الدوسكي، مجلة متین، لسان حال الفرع الأول للحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد ٥، شباط ١٩٩٢م، ص ص ٨٩ ـ ٩١.

  6. ئاهه‌نگی نه‌ورۆز له‌ ناشفێل، گۆڤاری زاگرۆس، ئۆرگانی لقی ئه‌مریكا و كه‌نه‌دای حزب دموکرات کردستان، ژماره‌ ٥، ئه‌مریكا، مایس ١٩٨١ز، ل ٨.

  7. حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م)، ص ١٥٩. 

  8. داوید كۆرن، مه‌لا مسته‌فا ئه‌و ڕابه‌ره‌ی له‌ ڕووی سیاسی و ته‌ندروستییه‌وه‌ خیانه‌تی لێكرا، به‌شی سێیه‌م، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی حزب دموکرات کردستان، ژماره‌ ٣٨٩٢، هه‌ولێر، چوارشه‌مه‌، ١٥ كانونی دووه‌می ٢٠٠٣ز،ل ٣.

  9. داڤید كۆرن، مه‌لا مسته‌فا ئه‌و ڕابه‌ره‌ی له‌ ڕووی سیاسی و ته‌ندروستییه‌وه‌ خیانه‌تی لێكرا، به‌شی چواره‌م، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی حزب دموکرات کردستان، ژماره‌ ٣٨٩٣، هه‌ولێر، پێنجشه‌مه‌، ١٦ كانونی دووه‌می ٢٠٠٣ز، ل ٣.

  10. داڤید كۆرن، مه‌لا مسته‌فا ئه‌و ڕابه‌ره‌ی له‌ ڕووی سیاسی و ته‌ندروستییه‌وه‌ خیانه‌تی لێكرا، به‌شی پێنجه‌م، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی حزب دموکرات کردستان، ژماره‌ ٣٨٩٤، هه‌ولێر، شه‌مه‌، ١٨ كانونی دووه‌می ٢٠٠٣ز، ل ٣. 

  11. دیار محمد سعید الدوسکی، برخی از آنچه پدرم مرحوم محمد سعید الدوسکی درباره بارزانی در ایالات متحده آمریکا برایم تعریف کرد، روزنامه خه‌بات، ارگان رسمی حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره ٧٨٤، پیرمام، پنج‌شنبه، ٤ آوریل ١٩٩٦م، ص ٣.

  12. میدانی به نام شهید محمد سعید الدوسکی در دهوک، روزنامه خه‌بات، ارگان رسمی حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره ٨٦٢، جمعه، ١٣ فوریه ١٩٩٨م، ص ٣.

  13. صلاح هروری، ما اعضای جمعیت هیوا را فراموش نکرده‌ایم، بخش سوم، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره ٢٢٩١، اربیل، چهارشنبه، ١٢ مارس ١٩٩٧ز، ص ٦.

  14. شرمین دوسکی، در (١٠)مین سالگرد درگذشت محمد سعید دوسکی، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٣٦١٠، اربیل، شنبه، ٩ فوریه ٢٠٠٢ز، ص ٣.

  15. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهه لات ـ ٢٠١٣ز)، ص ١١٩.

  16. شیرزاد عبدالرحمن، در آمریکا ... بارزانی جاویدان چگونه در جشن نوروز شرکت کرد؟، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره ٢٢٩١، اربیل، چهارشنبه، ١٢ مارس ١٩٩٧ز، ص ٥.

  17. درگذشت یک میهن‌پرست کرد، روزنامه بارزان، شماره ٩، آمریکا، فوریه ١٩٩٢ز، ص ١.

  18. محمد سعید دوسکی اولین دیپلمات کرد در ایالات متحده که تا آخرین روز زندگی‌اش به بارزانی وفادار ماند، روزنامه خه‌بات، ارگان رسمی حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره ٧٨٠، پیرمام، یکشنبه، ٤ فوریه ١٩٩٦م، ص ص ٥، ١٥.

  19. وریا جاف، مجله زاگروس از انتشارات شاخه/٧ حزب دموکرات کردستان در آمریکا، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٣٣٩٨، اربیل، یکشنبه، ٣ ژوئن ٢٠٠١ز، ص ٧.