مَل محمدامین در سال ١٩٠٧ در روستای لِری وابسته به ناحیه شیروان مزن در منطقه بارزان متولد شد، پس از آغاز شورش اول بارزان در کردستان عراق در سال (١٩٣١-١٩٣٢) آواره کشور ترکیه شد. او متأهل بود و پسری دو ساله داشت.
کارنامه مبارزاتیپس از آغاز شورش اول بارزان در کردستان عراق و به طور مشخص منطقه بارزان (١٩٣١-١٩٣٢)، به صفوف ارتش انقلابی پیوست. در سال ١٩٤٣ و پس از بازگشت ملا مصطفی بارزانی از سلیمانیه به منطقه بارزان و آغاز شورش دوم بارزان (١٩٤٣- ١٩٤٥)، برای بار دوم به صفوف ارتش انقلابی پیوست و در جنگ‌های تصرف کلانتری‌های منطقه بارزان شرکت کرد. در سال ١٩٤٥ و پس از شکست شورش دوم بارزان (١٩٤٣- ١٩٤٥، همراه با جنگجویان و خانواده‌های بارزانی به کردستان ایران (روژهلات) آواره شد و پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد در آغاز سال ١٩٤٦، در نیروی بارزان به پیشمرگه جمهوری تبدیل شد و به درجه سرقوله رسید، پس از سقوط جمهوری دموکراتیک کردستان در ماه دسامبر سال ١٩٤٦، همراه با ارتش انقلابی بارزان به فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی پس از چندین جنگ و نبرد علیه ارتش شاهنشاهی ایران، از منطقه نازدارداغ در سه‌راهی مرزی ایران-عراق-ترکیه به کردستان عراق بازگشت و در صفوف ارتش در منطقه ایل مزوری مستقر شد.
در تاریخ ٦ ماه مه سال ١٩٤٧ و پس از تصمیم تاریخی ژنرال مصطفی بارزانی در جلسه ارگوش، مبنی بر تسلیم نشدن به دولت عراق و حرکت به سوی اتحاد جماهیر شوروی، همراه با ارتش انقلابی بارزان با بیش از پانصد جنگجو و به رهبری ژنرال مصطفی بارزانی تصمیم به رفتن گرفت و به یکی از یاران بارزانی برای سفر به اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد و در ١٥ ماه آوریل ١٩٤٧ در نبردِ رفتن به اتحاد جماهیر شوروی دو بار به شدت زخمی شد و در نهایت در ١٢ ماه ژوئن ١٩٤٧ به شهادت رسید و در روستای هاسون که در سه‌راهی مرزی ایران و ترکیه و روسیه واقع است، به خاک سپرده شد.
منابع:١-مجله دنگی پیشمرگه، شماره ١٥٤، ژانویه ٢٠١١، شهید فرمانده مَل محمد امین عمر لِری.
٢-زرار سلیمان بیگ درگلی، خاطرات من در سال‌های ١٩٤٣-١٩٧٧، انتشارات رهند- سلیمانیه، ٢٠٠٢.
٣-شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام - انتشارات خبات - ١٩٩٦ز).
٤-تسلیم نشدن و عبور از رودخانه ارس، تهیه دفتر روشنفکری و تبلیغات شعبه ١٢، ٢٠٠٩.
٥-آرشیو هیئت دانشنامه پارتی دموکرات کردستان.
٦-رشید ملا علی کولکی، زندگی و مقاومت در پارزینکی یار بارزانی نامی ((کاظم شانه‌دری))، انتشارات روژهلات- اربیل، ٢٠١٩.