دانشنامهٔ حزب دموکرات کردستان
Loading
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، رویدادهای سال 1945 پس از شکست مذاکرات، آغاز جنگ و شکست دومین انقلاب بارزان مورد بحث قرار میگیرد. از مهمترین موضوعات این بخش عبارتند از: نبرد بادلیان، نبرد نهلی، نبرد میدان موریک، خیانت رؤسای قبایل و نبرد بیرس، شکست انقلاب و عقبنشینی انقلابیون به همراه هزاران خانواده بارزانی به اراضی ایران و شرق کردستان
نبرد خواکورک- قیام گولان ١٩٨٨
مصاحبه با کاظم شاندری بخش چهارم و آخر همراه بارزانی به اتحاد جماهیر شوروی
نسلکشی بارزانیها در مجتمع اجباری حریر
نبرد دولا فازی به عنوان مهمترین نبرد در قیام اول بارزان شناخته میشود که در 3 آوریل 1932 میان نیروهای بارزان و نیروهای دولت عراق از سمت میرگەسور به وقوع پیوست. این نبرد با شکست نیروهای دولتی و پیروزی نیروهای بارزان به پایان رسید.
در این مجموعه از فیلمهای مستند، به طور خلاصه به وقایع پس از بازگشت مصطفی بارزانی در سال 1942 از شهر سلیمانیه به منطقه بارزان، و تلاشهای صورت گرفته برای دستیابی به توافق با حکومت و آغاز دومین قیام بارزان پرداخته میشود. از مهمترین موضوعات این بخش از مجموعه فیلمهای مستند قیامهای بارزان عبارتند از: آمادەسازی و بازگشت رئیس مصطفی بارزانی از شهر سلیمانیه به شرق کردستان و پس از آن به منطقه بارزان. تلاشهای مصطفی بارزانی برای دستیابی به توافق با حکومت. سفر مصطفی بارزانی به مناطق مختلف در کردستان و برقراری ارتباط با سازمانهای سیاسی در بخشهای دیگر کردستان. تدارکات حکومت برای یورش به منطقه بارزان. آغاز جنگ و تصرف پاسگاەهای پلیس حکومت. محاصره اردوگاه میرگەسور. نبرد مشهور مزنی.
نسلکشی بارزانیها در مجتمع اجباری دیانا
در این بخش از مجموعه مستند قیامهای بارزان، رویدادهای سال 1945 پیش از آغاز جنگ، و سپس آمادەسازیهای دو طرف برای رویارویی با یکدیگر پس از شکست مذاکرات بین قیام و دولت، و تأثیر دولت بریتانیا بر شکست مذاکرات تشریح میشود.
در این بخش از مجموعه مستند قیامهای بارزان، به اختصار به موضوعات روابط سیاسی قیام پرداخته میشود و از مهمترین مباحث آن میتوان به این موارد اشاره کرد: مذاکرات سال 1944 میان دولت و رهبری قیام، توافقنامه دو طرف و تشکیل کمیته روابط، تأثیر و فعالیتهای حزب هیوا، روابط قیام با انجمن (ژ.ک) و نمایندگان اتحاد جماهیر شوروی در شرق، تشکیل کمیته آزادی (آزادی) و سفرهای رئیس مصطفی بارزانی، رهبر قیام، به مناطق کردی برای جلب حمایت قبایل از قیام.
نسلکشی بارزانیها؛ کشف گورهای دستەجمعی و بازگرداندن بقایای قربانیان
مصاحبه با کاظم شاندری بخش اول رفیق بارزانی به اتحاد جماهیر شوروی
در ١٠ اوت سال ١٩٨٣
مصاحبه با کاظم شاندری بخش سوم همراه بارزانی به اتحاد جماهیر شوروی
مصاحبه با کاظم شاندری بخش دوم، رفیق بارزانی به اتحاد جماهیر شوروی
دلاوریهای انقلابیون بارزان در برابر ارتش دو دولت عراق و انگلیسیها بین سالهای 1930 – 1932، محورهای آن میدان نبرد (زیت) و پیروزی نیروهای قیام بارزان و سرنگونی یک هواپیمای جنگی بریتانیایی در منطقه شیروان و مهاجرت بارزانیها به مرزهای ترکیه، از مهمترین موضوعات این فیلم مستند است.
عملیات نسلکشی بارزانیها - مجتمع اجباری قوشتپه
این بخش که از مجموعەای از فیلمهای مستند درباره شجاعت و دلاوریهای بارزان تشکیل شده است، به موضوعاتی همچون پایان نخستین قیام بارزان، تبعید رهبران قیام به ترکیه، بازگشت آنان به عراق و نقض وعدەهای مقامات عراقی در قبال آنها، انتقالشان به شهرهای جنوب و مرکز عراق و سپس به شهر سلیمانیه، و سرانجام سالهای اقامت آنها در شهر سلیمانیه و تلاشهای رئیس مصطفی بارزانی برای سازماندهی مجدد و عزیمت به شرق کردستان میپردازد. این موارد به اختصار شرح داده میشوند.
در این مجموعه مستند، رویدادهای پس از بازگشت مصطفی بارزانی در سال ١٩٤٣ از سلیمانیه به منطقه بارزان، تلاشها برای توافق با حکومت و آغاز دومین شورش بارزان به اختصار مورد بحث قرار گرفتەاند. از مهمترین موضوعات این بخش از مجموعه مستندهای شورشهای بارزان: آمادگی و بازگشت مصطفی بارزانی از سلیمانیه به شرق کردستان و سپس منطقه بارزان. تلاشهای مصطفی بارزانی برای توافق با حکومت. دیدارهای مصطفی بارزانی از مناطق مختلف کردستان و ارتباط با سازمانهای سیاسی سایر بخشهای کردستان. آمادگیهای حکومت برای حمله به بارزان. آغاز جنگ و تصرف پاسگاەهای پلیس حکومت. محاصره پادگان مِرگەسور. نبرد مشهور مَزنی.
پس از آنکه در روز 6 مارس ١٩٧٥، صدام حسین، معاون رئیسجمهور عراق و محمدرضا شاه ایران، در حاشیه اجلاس سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در الجزایر توافق کردند، یا به عبارتی دقیقتر در برابر سرکوب و محاصره انقلاب ایلول، صدام بخشی از خاک و آب عراق را به بازار سوداگری کشاند. در نتیجه، انقلاب بزرگ ایلول به دلیل توطئەها، نیروهای پیشمرگه را از جبهەهای رویارویی عقب کشید و برای حفظ جان مردم کردستان، رهبری انقلاب تصمیم به توقف موقت مبارزه مسلحانه گرفت. با وجود عفوهای عمومی پیدرپی رژیم و تهدیدها و فشارهای رژیم شاه علیه انقلابیون به منظور بازگشت و دست کشیدن از رهبری مقاومت انقلاب، شمار زیادی از انقلابیون بازگشت به زیر سلطه حکومتی را رد کردند که در برابر حقوق یک ملت، آماده فروش شرافت بود. با فشارهای بینالمللی، آن پناهندگان انقلابی که دست از رهبری نکشیدند، ابتدا در منطقه زیوه در کردستان ایران در چادرها مستقر شدند، سپس با کمک انقلاب و سازمانهای بینالمللی برایشان خانه ساخته شد، با وجود اینکه اردوگاه زیوه میدان نظامی نبود، اما رژیم حزب بعث به منظور درهم شکستن اراده مردم انقلابی کردستان در بامداد روز ٩ ژوئن سال 1985، با ٨ فروند هواپیمای میگ ٣٢ در ماه مبارک رمضان، به مدت 15 دقیقه کینه شوونیستی خود را بر سر جان بیگناه پناهندگان اردوگاه زیوه فرو ریخت که بسیاری از آنان روزەدار بودند، در نتیجه این حمله نزدیک به ١٥٠ شهروند از زنان و کودکان بیگناه پناهنده و آواره به شهادت رسیدند و بیش از ٤٠٠ نفر دیگر نیز زخمی شدند که بیشتر آنان کودک و دانشآموز بودند و برای دریافت کارنامه پایان سال به مدارس خود رفته بودند. بەعنوان یک واقعیت، هرگاه دشمن در میدان جنگ در برابر نیروی پیشمرگه شکست میخورد، در انتقامجویی به شهروندان بیدفاع اردوگاەها یورش میبرد و پناهندگان و مردم دور از جنگ را هدف قرار میداد، همانطور که پیشتر در تابستان ١٩٨٣ در برابر بارزانیهای ساکن اردوگاەهای اجباری داخل میهن انجام داده بود. این جنایت تنها از آن رژیمهای با ذهنیت نظامی برمیآید که بیخبر از آنند که اراده ملت کردستان برای ماندن و مبارزه و تلاش، بسیار قویتر از زور و سرکوب و هواپیما و آتش و شکنجه دشمن است. اگرچه هدف قرار دادن شهروندان غیرنظامی مغایر با تمام قوانین و مقررات بینالمللی مربوط به جنگ است، اما دشمن برای رسیدن به اهداف خود آن ج…
کمین بگۆڤا منطقه عملیاتی: جاده عمومی بین بگۆڤا - بامرنی سال عملیات: ١٩٨٦ نیروی شرکتکننده: کمیته منطقه آمیدی و نیرویی از حزب کمونیست عراق تلفات ارتش اشغالگر: اسیر گرفتن چهار سرباز و منهدم کردن یک خودروی نظامی دستآوردها: یک دستگاه بیسیم، ٢٤ خشاب، ١٠ کلاشنیکف و یک آرپیجی
تصرف پایگاه فوج سوتکی سال فعالیت: ماه مه ١٩٨٧ منطقه فعالیت: روستای کشیشی منطقه برواری بالا نیروی شرکتکننده: کمیته منطقه آمیدی تلفات دشمن: تصرف سه پایگاه فوج اشغالگر و فوج ١١١ جاشها و ربایەهای اطراف آن دستاوردهای نیروی پیشمرگه: اسارت ٤٣ سرباز و جاش و تعدادی سلاح گوناگون و یک گریدر و یک زرەپوش و یک ایوای نظامی
در تاریخ ٥-٩-١٩٨٨ پیشمرگەهای قهرمان توانستند حماسەای تاریخی را در خواکورک رقم بزنند در این حماسه دشمن از انواع سلاحهای سنگین و ممنوعه استفاده کرد نیروهای شرکتکننده در این حماسه عبارت بودند از: نیروهای شاخه 2، شاخه 3، شاخه 4، نیروی بارزان، نیروی آواره، نیروی حمرین، دفاع ملی و نیروهای حزب کمونیست در این حماسه خسارت بسیاری به نیروهای دشمن وارد شد و ٦٣ پیشمرگه زخمی و ٢٨ تن دیگر نیز شهید شدند
داستان حمله به فرودگاه نظامی بامرنی منطقه: جاده عمومی دهوک- آمیدی- سال فعالیت: ١٩٨٧ نیروی مشارکتکننده: منطقه شیخان، نیرویی از حزب کمونیست عراق، چندین نیروی دیگر از مناطق دهوک و شیخان و یک نیروی دفاع ملی خسارات ارتش اشغالگر: تصرف سیزده پایگاه نظامی فرودگاه بامرنی، مقر گردان مرزی و گردان ١٤٠ و کشته و زخمی شدن ١٥٨ سرباز و بیش از ٢١٥ سلاح گوناگون و ٢٠ هزار فشنگ
در انقلاب گولان در سال ١٩٨١ گروهی از پیشمرگەهای حزب دموکرات کردستان کمینی را در مکانی که به آن قوبه گلاله در نزدیکی چومان میگویند برپا کردند که آن مکان محل حضور سربازان ارتش عراق بود و در نتیجه این حمله دستاوردهایی داشتند
مسیر تاریخی بارزانی فقید و یارانش در منطقه مثلث مرزی عراق، ایران و ترکیه عمو کاظم شانەدری این رویدادها و نبردهایی را که در این مسیر رخ داده است بازگو میکند و همچنین از شهدا و مجروحان سخن میگوید
در این بخش از مجموعه مستندهای انقلابهای بارزان، موضوع روابط سیاسی انقلاب به اختصار مورد بحث قرار گرفته است، از مهمترین موضوعات: مذاکرات سال ١٩٤٤ دولت با رهبری انقلاب، توافقنامه دو طرف و تشکیل کمیته روابط، تأثیرات و فعالیتهای حزب هیوا، رابطه انقلاب با جمعیت (ژ.ک) و نماینده شوروی در شرق، تشکیل کمیته آزادی و گشتزنی مصطفی بارزانی رهبر انقلاب به مناطق کردی برای کسب حمایت عشایر از انقلاب
در این بخش از مجموعه مستند قیامهای بارزان، رویدادهای سال ١٩٤٥ پیش از شروع مجدد جنگ، تلاشهای رهبری قیام برای جلوگیری از جنگ، سپس تدارکات هر دو طرف برای رویارویی با یکدیگر پس از شکست مذاکرات میان قیام و حکومت و تأثیر بریتانیا بر شکست مذاکرات، مورد بحث قرار گرفته است.
جنگ دولاواژه به عنوان مهمترین جنگ نخستین شورش بارزان شناخته میشود که در 3 آوریل 1932 میان نیروهای بارزان و نیروی ارتش دولت عراق از محور مێرگەسور رخ داد. این جنگ با شکست نیروهای دولتی و پیروزی نیروی بارزان به پایان رسید.
در این بخش از مجموعه مستند نبردهای بارزان، موضوعات پایان یافتن اولین قیام بارزان و آوارگی رهبران قیام به کشور ترکیه، بازگشتشان به عراق و بدعهدی مقامات عراقی در قبال آنان، انتقالشان به شهرهای جنوب و مرکز عراق و سپس شهر سلیمانیه، و در نهایت سالهای اقامت در شهر سلیمانیه و تلاشهای رئیس مصطفی بارزانی برای سازماندهی مجدد و رهایی خود به سمت شرق کردستان به اختصار مورد بحث قرار گرفته است.
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، به رویدادهای آغاز انقلاب ملی ایلول، یورشهای همەجانبه جاشها و ارتش حکومت به جنوب کردستان، سازماندهی مجدد نیروهای پیشمرگه انقلاب، پیروزیهای سال ١٩٦٢ و آزادسازی بخش بزرگی از مناطق بادینان و سوران از دست حکومت پرداخته شده است. از مهمترین موضوعات این بخش: جنگهای سال ١٩٦٢، نشست عودالان و حمله به چاەهای نفت عین زاله، کودتای بعثیها در سال ١٩٦٣ و کشته شدن عبدالکریم قاسم است.
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، وضعیت کردها در سایه انقلاب ١٤ ژوئیه و دولت جمهوری، تلاشهای رهبری کرد و عبدالکریم قاسم برای حل مسئله کرد در عراق و سپس تیرگی روابط و بروز اختلافات میان هر دو طرف و آغاز انقلاب ملی ایلول مورد بحث قرار گرفته است.
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، رویدادهای بازگشت خانواده و جنگجویان بارزانی از کردستان شرقی به کردستان جنوبی، اسکان خانوادەهای بارزانی و سپس حرکت تاریخی ژنرال مصطفی بارزانی با بیش از ٥٠٠ جنگجو از مرز سه کشور به سوی خاک اتحاد جماهیر شوروی و درگیریهای میان ارتش انقلابی بارزان و ارتش ایران در طول مسیر، مورد بحث قرار گرفتەاند.
کشف گورهای دستەجمعی و بازگرداندن بقایای قربانیان نسلکشی بارزانیها
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، وضعیت بارزانیها پس از آوارگیشان به کردستان شرقی، اعلام جمهوری کردستان و تشکیل نیروی مسلح بارزان برای محافظت از جمهوری کردستان مورد بحث قرار گرفته است. از مهمترین موضوعات این بخش: تشکیل نیروی بارزان، حمله ارتش ایران به جمهوری، نبرد قاراوا، نبرد مله قرنی، شیوع بیماری کشنده طاعون در میان بارزانیها و تاسیس حزب دموکرات کردستان عراق.
خروج ملا مصطفی بارزانی و یارانش از کردستان جنوبی به سوی کردستان شرقی و مشارکت آنها در جمهوری کردستان
در این بخش از سری مستند انقلابهای بارزان، به روی کار آمدن حزب بعث، مذاکرات صلح با رهبری انقلاب، تیرگی دوباره روابط انقلاب و حکومت، از سرگیری جنگ و پیروزیهای نیروی پیشمرگ انقلاب در سال ١٩٦٣ به اختصار پرداخته شده است. از مهمترین مباحث این بخش: کنگره ملی کویه در سال ١٩٦٣، ایجاد گارد قومی (حرس قومی) توسط بعثیها، جنگها و حماسەهای سر آکره، پیرس، بارزان و متین.
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، رویدادهای عبور از رود ارس، رسیدن لشکر انقلابی بارزان به خاک اتحاد جماهیر شوروی و آغاز زندگی و رنجهای آوارگی بارزانیها در اتحاد جماهیر شوروی روایت شده است. از مهمترین رویدادهای این بخش میتوان به این موارد اشاره کرد: اسکان بارزانیها در آذربایجان و آموزش نظامی آنها، کنفرانس باکو، تیره شدن روابط با باقروف و انتقال بارزانیها به جمهوری ازبکستان. در بخش سوم نیز رویدادهای زندگی و معیشت بارزانیها در جمهوری ازبکستان، زندگی پرمشقت آنان در دوران استالین و سپس تغییر وضعیتشان پس از مرگ استالین و شکوفایی بارزانیها در اتحاد جماهیر شوروی و بازگشتشان به عراق مورد بحث قرار گرفته است.
در این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، رویدادهای پیرامون سقوط جمهوری کردستان، تلاش بارزانیها برای دفاع از آن و سقوط جمهوری، و سپس تلاش دولت ایران برای دور کردن بارزانیها یا اخراج آنها از ایران مورد بحث قرار گرفته است. از مهمترین موضوعات این بخش: سقوط جمهوری و دیدار ژنرال مصطفی بارزانی و پیشوا قاضی محمد، مذاکرات بارزانیها با دولت ایران در مورد سرنوشت بارزانیها، رفتن ژنرال مصطفی بارزانی به تهران، نبردهای نیروی بارزان و ارتش ایران در هنگام عقبنشینی آنها به عراق و بازگشت آوارگان بارزانی به عراق.
کاظم شانەدری سرگذشتهای عبور از رودخانه ارس را بازگو میکند
در تاریخ ١٢ سپتامبر ٢٠٢١ کنفرانسی به مناسبت شصتمین سالگرد آغاز انقلاب سپتامبر در دهوک برگزار شد
در ١٠ اوت سال ١٩٨٣ در اردوگاه اجباری بحرکه، مردان و پسران بارزانی بەصورت دستەجمعی توسط نیروهای رژیم بعث دستگیر و سپس ناپدید شدند
عمو کاظم شانەدری، همرزم بارزانی در اتحاد جماهیر شوروی سابق، از شکست جمهوری میگوید - پس از حمله همەجانبه ایران و بریتانیا به جمهوری کردستان در مهاباد و مقاومتی بینظیر توسط لشکر جمهوری، ژنرال ملا مصطفی بارزانی به دلیل اینکه تعداد زیادی زن و کودک همراهشان بودند، ناچار به عقبنشینی شد و از آنجا مسیر تاریخی خود را آغاز کرد
یک ویدئوی ساختگی برای آزمایش پنل مدیریت.
در این بخش از سری مستند «شورشهای بارزان»، رویدادهای بازگشت خانواده و جنگجویان بارزانی از روژهلات کردستان به باشور کردستان، اسکان خانوادەهای بارزانی و سپس راهپیمایی تاریخی ژنرال مصطفی بارزانی با بیش از ٥٠٠ جنگجو از مرزهای سه کشور به سوی خاک اتحاد جماهیر شوروی و درگیریهای لشکر انقلابی بارزان با ارتش ایران در طول مسیر، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
این بخش از مجموعه مستند انقلابهای بارزان، به وقایع سال ١٩٤٥ پس از شکست مذاکرات و شعلەور شدن مجدد جنگ و شکست دومین انقلاب بارزان میپردازد، از مهمترین موضوعات این بخش: جنگ بادلیان، جنگ نهلی، جنگ میدان موریک، خیانت سران ایلها و جنگ پیرس، شکست انقلاب و عقبنشینی انقلابیون به همراه هزاران خانواده بارزانی به خاک ایران و کردستان شرقی.
نبردهای انقلابیون بارزان در برابر نیروهای دو کشور عراق و انگلیس بین سالهای ١٩٣٠-١٩٣٢، موضوعات میدانداری زیت و پیروزی نیروی انقلابی بارزان و سرنگونی یک فروند هواپیمای جنگی بریتانیایی در منطقه شیروان و کوچ بارزانیها به سوی مرز کشور ترکیه از مهمترین موضوعات این مستند هستند.
تاریخ کنگرەها و انقلابهای حزب دموکرات کردستان
در تاریخ ١٠ اوت سال ١٩٨٣ چندین مجتمع اجباری که بارزانیها در آن ساکن بودند محاصره شدند مانند اردوگاه دیانا و پس از آن به صورت دستەجمعی، مردان و پسران بارزانی دستگیر و به بیابانهای جنوب عراق فرستاده شدند و در آنجا ناپدید گشتند