Şert û amadekarî
Kuweyt di 2ê Tebaxa 1990an de ji aliyê artêşa Îraqê ve hat dagirkirin, ev dagirkerî bû sedem ku artêşa hevpeymanan bikeve tevgerê û di 17ê Kanûna Pêşîn a 1991an de, artêşa Îraqê ji aliyê artêşa hevpeymanan ve ji Kuweytê hat derxistin û bi awayekî giran têk çû. Ev têkçûna artêşa Îraqê zemîneke guncaw ji bo hêzên "opozîsyon" ên Îraqê peyda kir da ku çalakiyên xwe berfireh bikin. Di wê demê de, serkirdayetiya bereya Kurdî bi partiyên din ên Îraqê re ketiye nav çalakiyên siyasî û leşkerî yên li hundirê Îraqê.
Di vê rewşê de serkirdayetiya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, çendîn civînên mezin li dar xistin, di nav wan de civîna destpêka Sibata 1991an, ku bi beşdariya endamên kevn û nû yên Komîteya Navendî ku ji nêzîkî pêncî endaman pêk dihat, hat lidarxistin. Di civînê de, erk di bin fermandariya Serok Mesûd Barzanî de hatin dabeşkirin û hêz li sê koman hatin dabeşkirin: Hewlêr, Duhok û Mûsil, û Silêmanî û Kerkûk. Piştî hemû amadekariyan di Adara 5ê 1991an de raperîna Başûrê Kurdistanê dest pê kir û heta 21ê Adarê tevahiya herêma Kurdistanê ji rejîmê hat rizgarkirin.
Li pey raperîna li Başûrê Kurdistanê ya di 1991an de li dijî rejîma Îraqê û koçberiya girseyî ya xelkê Başûrê Kurdistanê û damezrandina Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê û Hikûmeta Herêma Kurdistanê, di civîna Komîteya Navendî ya di Adarê de, biryar hat dayîn ku Kongreya 11ê ya Partiyê bê lidarxistin, ji bo vê mebestê komîteyeke amadekarî pêk hat ji: Mihemed Mela Qadir, Franso Herîrî, Remzî Şehban, Xurşîd Şêra, Necmedîn Yûsifî, Şêx-Allah Îbrahîm, Barzan Mela Xalid, Kemal Hesen, Necat Hesen, Hebîb Kelaş û Îcra Seîd, heta Hezîrana 1993an piraniya amadekariyên Kongreyê bi dawî bûn û endam ji bo Kongreyê hatin hilbijartin û sê partiyan biryar dan ku tevlî Partiya Dêmokrata Kurdistanê bibin ku ev bûn: Partiya Yekbûyî ya Kurdistanê (HSK – Pasok – Partiya Gel), Yekîtiya Dêmokrat a Kurdistanê û Tevgera Feyliya Misilman. Bi lihevkirina sê partiyên Kurdî bi Partiya Dêmokrata Kurdistanê re, navê "Yekbûyî" bi guhertineke biçûk cara duyemîn li ser navê Partiyê hat zêdekirin û bû Partiya Dêmokrata Kurdistanê - Yekbûyî.
Lidarxistina Kongreyê
Di 16-26ê Tebaxa 1993an de, bi amadebûna 2,167 delegeyan, Kongreya Yanzdehêm li Hola Zer li Hewlêrê, paytexta Herêma Kurdistanê hat lidarxistin. Ji bo cara yekem, hejmareke berçav a jinan bi 124 delegeyan beşdarî Kongreyê bûn. Nûçeyên vê Kongreyê rojane di medyayê de dihatin weşandin.
Kongre bi dirûşma "aştî, azadî û dêmokrasî" hat lidarxistin. Rapora siyasî ji aliyê Serok Mesûd Barzanî ve hat xwendin. Herwiha guhertinên berfireh di bername û rêkarên kar de hatin kirin da ku li gel rewşa nû biguncin. Kongreyê herwiha çend biryar dan, ya herî girîng ji wan vegerandina termê pîroz ê Barzanî yê efsanewî û Îdrîs Barzanî bû da ku li Barzan bên veşartin, û biryar hat dayîn ku zemîn ji bo vegerandina hejmara herî mezin a koçberan li Îranê bê amadekirin.
Mihemed Mihemed Elî, Adil Ebdulmehdî ji Encûmena Bilind a Şoreşa Îslamî li Îraqê, Munziz Lûîs Sekreterê Partiya Sosyalîst a Îraqê.
Pêkhateya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, li gorî rêkarên navxweyî yên Kongreya 11ê, ev bû: Şane, Şaneya Sereke, Komîteya Rêxistinê, Komîteya Navçeyê, Komîteya Liqê, Komîteya Navendî, Polîtburo, Cîgirê Serok û Serok. Herwiha, desteya navendî ya çavdêrî û şopandinê rasterast ji aliyê Kongreyê ve hat hilbijartin. Ev cara dawî ye ku desteya navendî ya çavdêrî û şopandinê rasterast ji aliyê nûnerên Kongreyê ve tê hilbijartin û dê taybetmendiyên endamên serkirdayetiyê werbigirin ji ber ku wan baweriya Kongreyê wergirtiye.
Saziyên Partiyê di 1993an de, ji buroya navendî ya rêxistinê, buroya navendî ya çand û medyayê, buroya navendî ya leşkerî, buroya navendî ya rêveberiyê, buroya navendî ya darayî, buroya navendî ya peywendiyên niştimanî, buroya navendî ya peywendiyên derve û buroya navendî ya lêkolîn û şêwirmendiyê pêk dihat. Endamên komîteya navendî ya kongreya yanzdehêm:
3- Cewher Namîq Selîm
5- Fazil Mîranî
6- Yûnis Rojbeyanî
7 - Franso Herîrî
9- Qadir Qadir
10- Mamoste Se'ed Ebdullah
11. Ezadîn Berwarî
12- Mihemed Hacî Mehmûd
13- Kerîm Şingalî
14- Cercîs Hesen
15- Kemal Kerkukî
16- Elî Şingalî
17- Qadir Cebarî
18- Lîwayê Şivan
19- Seyîd Kaka
20- Omer Botanî
21- Azad Berwarî
22- Celîl Feylî
23- Şewket Şêx Yezdîn Mihemed
24- Omer Osman Omer
25- Selahedîn Îbrahîm Qadir, Selahedîn Dalo
26- Brûsk Nûrî Şawês
27- Remzî Şehban
28- Lîwayê Kerîm
29- Derwêş Axa
30- Zeîm Elî
31- Ebdul Ezîz Teyib
32- Nîzameddîn Glî
33- Arif Teyfûr
34- Mesûd Salayî
36- Ebdullah Agrîn
37- Şîrîn Amedî
Endamên yedek ên Komîteya Navendî:
-
Mehmûd Mihemed Mehmûd
-
Zeravan Nerweyî
-
Mamoste Emîn Qadir
-
Dr. Neş Ghafur
-
Akbar Heyder
-
Barzan Mela Xalid
-
Kemal Hesen Çawmar
9- Nûrî Heme Elî
Di nav kongreyê de, endamên desteya navendî ya çavdêrî û şopandinê bi dengê rasterast ê nûneran hatin hilbijartin, ku ev bûn: Felekedîn Kakeyî, Hebîb Mihemed Kerîm, Reşîd Sindî, Îsmaîl Mela Ezîz, Elî Caf, Doktor Mihemed Salih Cuma, Mihemed Me'rûf, Mihemed Qazî û Elî Qasim Şingalî.
Ji aliyê endamên Kongreyê ve, bi dengdana navîn, ji bo cara sêyemîn, Serok Mesûd Barzanî wek serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê - Yekgirtû û Elî Ebdullah wek cîgirê serok hatin hilbijartin. Paşê di civîna Komîteya Navendî de, di 29-31ê Tebaxa 1993an de, desteya nû ya polîtburoyê hat hilbijartin, ku di nav wan de Nêçîrvan Barzanî, Cewher Namîq Selîm, Samî Ebdulrehman, Hoşyar Zêbarî, Fazil Mîranî, Dr. Roj Nûrî Şawês, Dr. Cercîs Hesen, Azad Berwarî, Zeîm Elî, Heme Hacî Mehmûd û lîwayê Seyîd Kerîm hebûn.
Di vê kongreyê de, ji bo cara duyemîn di dîroka Partiyê de, madalyaya Barzanî yê nemir ji aliyê Serok Mesûd Barzanî ve li neh ji serkirde, fermandar û hevalên Barzanî hat bexşîn.
Çavkanî:
• مێژووی پارتی دیموكراتی كوردستان، كۆنگره و كۆنفرانس (پرۆگرام و پهیڕهوی ناوخۆ)، دهستهی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان، بهرگی دووەم، (ههولێر- چاپخانهی رۆكسانا- 2021).
• محهمهد مهلا قادر، خهباتنامه، كورته مێژووی پارتی و بارزانی نهمر، چاپی سێیهم، (ههولێر- چاپخانهی ئاراس- 2012).
• علي سنجاري، ها قد عدنا الی الحزب الأم، جریدة الشعلة، لسان حال للاتحاد الدیمقراطي الكردستاني ـ العراق، العدد 29، أوائل تموز 1993م.
• حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) 1946 ـ 1993، (دهوك ـ مطبعة خهبات ـ 1998م).
• الأتحاد الدیمقراطي الكردستاني یعقد كونفرانسا توحیدیا هاما ویقرر حل نفسه والعودة الی الحزب الدیمقراطي الكردستاني، جریدة الشعلة، لسان حال للاتحاد الدیمقراطي الكردستاني ـ العراق، العدد 29، أوائل تموز 1993م.
• بیان الوحدة بین الحزب الدیمقراطي الكردستاني وحزب الوحدة الكردستاني، جریدة خهبات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكردستاني، العدد 685، الأربعاء، 28 تموز 1993م.
• شهعبان عهلی شهعبان، ههندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیهم، (ههولێر ـ چاپخانهی ڕۆژههڵات ـ 2013ز).
• صلاح بدرالدین، الحركة الوطنیة الكردیة السوریة، الجزء الثاني، (اربیل ـ رابطة كاوا للثقافة الكردیة ـ مطبعة روژههلات ـ 2018م).
• الحزب الدیمقراطي الكردستاني یعقد مؤتمره الحادي عشر، جریدة المؤتمر، المكتب الاعلامي للمؤتمر الوطني العراقي الموحد، العدد 15، 19 آب 1993م.
• پارتی دیموكراتی كوردستان ـ یهكگرتوو، پڕۆگرام و پهیڕهوی ناوخۆی کۆنگرەی یازدهیهم، (بێ شوێن ـ بێ ساڵ).
• كۆنگره، دهرئهنجامهكانی ههڵبژاردنی كۆمیتهی ناوهندیی پارتیمان ڕادهگهینێت، ڕۆژنامهی برایهتی، ئۆرگانی پارتی • دیموكراتی كوردستان ـ یهكگرتوو، ژماره 1729، ههولێر، ههینی، 27ی ئابی 1993ز.
• پرۆگرام و پهیڕهوی ناوخۆی پارتی دیموكراتی كوردستان له کۆنگرەی یازدهههمینی پارتی كه له 16-26/ئاب/1993 دا بهسترا بڕیاری لهسهردراوه، (چاپخانهی خهبات – دهۆك).


