Jînenîgarî:

 

Brahîm Hesen di sala 1910an de li gundê Bebelê yê Hewlêrê ji dayik bûye. Beriya ku ber bi Yekîtiya Sovyetê ve biçe, malbata wî hebû û navê jina wî Gul Xidir bû. Her wiha kurekî wî bi navê Husên Îbrahîm ku di sala 1941ê de ji dayik bûye û keçeke wî bi navê Helîme Îbrahîm ku di sala 1942an de ji dayik bûye, hebûn.

 

Brahîm yek ji wan kesan bû ku di 15/5/1947an de di civîna ku bi hevalan re li gundê “Erguş” hatibû kirin de alîkariya Mistefa Barzanî kiribû û ji wan re azadî hatibû dayîn ku biryarê bidin ka dê bimînin an biçin Yekîtiya Sovyetê. Her kesî biryar da ku derkevin û biçin Yekîtiya Sovyetê. Di 23ê Gulanê ya sala 1947an de, Brahîm bi Mistefa Barzanî re çû Yekîtiya Sovyetê û di şerên “Geliyê Qotur” û pira “Mako” de şer kir. Piştî gelek zehmetiyan, di 18ê Hezîrana 1947an de, Brahîm piştî derbaskirina Çemê Arasê ku di navbera sînorên Îran û Yekîtiya Sovyetê de bû, karî biçe Yekîtiya Sovyetê.

Piştî gihîştina wan a Yekîtiya Sovyetê di 19ê Hezîrana 1947an de li bajarê “Naxçivan” ê Komara Azerbaycanê, ji bo çil rojan, hemû heval li civakeke ku bi têlên dirî dorpêçkirî bû hatin bicihkirin. Ew ji aliyê leşkeran ve dihatin şopandin û dema ku dor dihat ser xwarin û kincan, wekî dîlgirtiyên şer bi wan re dihat kirin. Piştî wê, hikûmeta Sovyetê biryar da ku heval divê li cihên “Axdam”, “Laçîn”, “Eyulax” û “Kelbajar” ên Komara Azerbaycanê bên dabeşkirin. Di 10ê Kanûna 1947an de, ew birin kampeke leşkerî ya li ser gola “Xezer” a li paytexta Komara Mehabadê “Bakû”. Di 23ê heman mehê de, kincên leşkerî dan wan û ji aliyê efserên komarê ve rojane 8 saetan hatin perwerdekirin. Ji bilî wê, hin hevalên ku bi Kurdî dizanibûn, rojane 4 saetan ziman hînî wan dikirin. 

Piştî reftarên xerab ên “Cefer Baqirov” ên li hember hevalan, di 29ê Tebaxa 1949an de, Barzanî biryar dide ku kampa xwe ya leşkerî ji komara Mehabadê veguhêze civakeke “Çirçûk” a nêzîkî bajarê “Taşkent” ku paytexta Ozbekistanê bû; li wir wan perwerdeyên xwe yên leşkerî berdewam kirin. 

Di Adara 1949an de, heval li gundên Yekîtiya Sovyetê û çandiniyan (ku sivîlan ew ji hikûmetan kirê dikirin û paşê didan wan) hatin dabeşkirin. Hevalan li van cihan kar dikirin.

 

Li pey nameyên dubare yên Mistefa Barzanî ji bo Stalîn, nameyek di dawiyê de digihîje Stalîn ku tê de behsa zehmetiyên hevalan tê kirin. Stalîn tavilê partiyekê ava dike da ku hevalên Barzanî lêkolîn bike; partî digihîje wê biryarê ku divê her kes li bajarê “Vrivsky” kom bibe. Brahîm di Mijdara 1951ê de diçe wî bajarî.

Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an a li Îraqê û vegera Mistefa Barzanî, di 25ê Sibata 1959an de, li gorî her du madeyên 3 û 7, xala (a) ya madeya 10 û li gorî madeya (11), û li ser bingeha yasaya guhertî ya hejmar 19, efûyeke giştî ji bo Mistefa Barzanî û hevalên wî hat derxistin. 

Brahîm bi hevalên xwe re bi keştiya “Grozya” ve bi rêya bendera “Besra” ya li başûrê Îraqê di 16ê Nîsana 1959an de vegeriyan Kurdistanê. Di sala 1961ê de, ew beşdarî şoreşa Îlonê bû û serokê pal (koma pêşmergeyan a ji 30 heta 50 pêşmergeyan) bû. Di heman salê de, li çiyayê Qelenderê hat kuştin.

Çavkanî:

  1. حه‌مید گه‌ردی، پوخته‌ی مێژوونامه‌، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ‌- 2004)
  2. له‌ یادداشتی فه‌رمانده‌ی شه‌هید حه‌سۆ میرخان ژاژۆكی، 62 ڕۆژ له‌گه‌ڵ بارزانی دا، چوونی بارزانییه‌كان بۆ یه‌كێتی سۆڤێت، چاپی یه‌كه‌م (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی ڕۆشنبیری - 1997).
  3. مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد 1931-1958، (دهۆك - چاپخانه‌ی خه‌بات - 1998).
  4. ئەرشیفی دەستەی ئینسکلۆپیدیا، فۆڕمی برایم حه‌سه‌ن برایم (ئیبراهیم حه‌سه‌ن ئیبراهیم)، لە ڕێکەوتی 1 تشرینی دووه‌می 2018- پیرمام.
  5. نص قرار لجنة العفو العام برد الاعتبار الى شهداء ثورة بارزان، مجلة رزگاری، العدد3،2، المطبعة الرابطة، بغداد، 1 نيسان 1959.