Bayız Totmeyî, 1944 yılında Şaklava ilçesine bağlı Balisan nahiyesinin Totmey köyünde doğmuştur. Erbil şehir merkezinde ikamet etmiş ve çarşıda esnaflıkla uğraşmıştır. İlköğretim düzeyinde eğitimlidir. Evlidir, eşinin adı Xecîce Mahmud’dur; Hakim, Luqman ve Necibe adlarında iki oğlu ve bir kızı vardır.
Mücadele TarihiŞehit Bayız Totmeyî, 1962 yılında gizli hücre kadrosu olmuştur Kürdistan Demokrat Partisi Erbil şehir merkezinde, Sefin Gücü’ne bağlı Sefin Üçüncü Taburu Komutanı Mam Resul Feqê ile kadro düzeyinde bağlantısı vardı.
Şehit Bayız Totmeyî, Erbil çarşısına olan tam hakimiyeti ve dükkan sahiplerini tanıması nedeniyle bir gizli hücre oluşturmuştur. Görevleri, dönemin Irak rejimine ait siyasi ve askeri bilgileri elde etmek, Peşmerge güçlerinin ihtiyaç duyduğu malzeme ve gereçleri çarşı içerisinden toplayarak onlara ulaştırmaktır. Aynı zamanda siyasi toplantılar düzenlemiş ve vatandaşlara Peşmerge güçlerine ve devrime katılmaları için rehberlik etmiştir.
1967 yılında bir eylem sırasında deşifre olmuştur. Daha sonra Teyrawa mahallesinde rejim yanlısı bir hain (caş) gücüyle çatışmaya girmiş, bu çatışmada yaralanmış ancak yaralı bir şekilde kaçmayı başarmıştır. İki ay boyunca saklanıp yarasını tedavi ettirdikten sonra, aylık aidatları almak için Mam Bayız çayhanesinin yakınına gitmiş, rejim yanlısı hainlerin pusuya düşürmesi sonucu şehit olmuştur.
Kaynak:Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi.