Biyografi

Cadir Cangir Cadir 1924 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Mirozi köyünde doğdu, Sovyetler Birliği'nde evlendi, Kürtçe, Arapça, Türkçe ve Rusça dillerini biliyordu, 1953 yılında Sovyetler Birliği'nde bir trafik kazası sonucu hayatını kaybetti ve orada defnedildi. 

Mücadele Sayfaları

1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katıldı, Nehilê savaşlarına, Nehilê topçu birliğinin ve Barzan bölgesindeki polis merkezlerinin ele geçirilmesine katıldı, 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak Askeri Örf Mahkemesi'nin emriyle tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konuldu. 11 Ekim 1945 tarihinde, Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçti ve 31 Mart 1946 tarihinde Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savundu.

 

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönmesinden sonra, Doğu Kürdistan'daki Neğede ve Şino savaşlarına katıldı, 19/4/1947 tarihinde (Xakurkê ve Barazgera ovası) yoluyla Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirvan ve Mezuri bölgelerine dönen peşmerge yoldaşları arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 15/5/1947 tarihinde Arkûş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı düzenledi ve onlara kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme seçeneği sundu. Orada tüm yoldaşları devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne gitmeye karar verdiler, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne kadar eşlik etti, Qotur ve Mako Köprüsü savaşlarına katıldı ve büyük bir çaba ve aşırı yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'ni geçti.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde, o ve tüm yoldaşları Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, askerler tarafından korunan dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutuldular, yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi gördüler ve daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledildiler ve aynı ayın 23'inde askeri üniformalarını teslim aldılar, Azerbaycan Cumhuriyeti'nden subayların gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim alıyorlardı ve aynı zamanda eğitimli yoldaşlarından bazılarından günde dört saat Kürtçe dil dersleri alıyorlardı.

Cafer Bakırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, Barzani askeri grubunu 29 Ağustos 1948 tarihinde Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Carcuk kampına nakletmeye karar verdi, burada askeri eğitimlerine devam ettiler.

Mart 1949 ayında, o ve yoldaşları trenle gruplar halinde Sovyetler Birliği'ndeki kooperatif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz çiftliklerinde (halkın hükümetten kiraladığı ve ardından hükümete pay ödediği arazi) çalıştılar.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği büyük çabalar ve birkaç mektuptan sonra, Stalin sonunda Barzani'nin yoldaşlarının acılarından bahsettiği bir mektup aldı ve derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komite kurmaya karar verdi, komitenin nihai kararı onların Frivski şehrinde toplanması oldu, bu yüzden Kasım 1951 ayında Sovyet Frivski şehrine gitti.

Kaynaklar

- Hemid Gerdî, Puxtêy Mêjûname, Birinci Baskı, (Hewlêr - Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).

- Heyder Farûq el-Samarraî, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darulhikme- 2016M).

- Zerar Silêman Beg Dergelêyî, Bîrewêriyekanm le Salanî 1943-1977da, (Silêmanî - Rehend Matbaası - 2002).

- Şeban Elî Şeban, Hendêk Zaniyarî Siyasî u Mêjûyî, Üçüncü Baskı, (Hewlêr - Rojhilat Matbaası - 2013).

- Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîretî Barzan le Nêwan 1931-1991, Birinci Baskı, (Hewlêr - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).

Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyekan le Mehabadewe bo Sovêt, Birinci Baskı, (Silêmanî - Peywend Matbaası- 2011).

- Mesud Barzani, Barzanî u Bizutnewey Rizgarîxwazî Kurd 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.