Cewher Namiq Salim Îsmaîl, 1964 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) saflarına katıldı, 1976 yılında Kürdistan Demokrat Partisi geçici liderlik üyesi (Berlin Konferansı) olarak seçildi, 1989 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi üyesi (Onuncu Kongre) olarak seçildi, 4 Haziran 1992 tarihinde Kürdistan Ulusal Meclisi'nin (birinci dönem) ilk başkanı olarak seçildi, 2003 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro sekreterliği görevinden istifa etti.

Yaşam Öyküsü

Selim, Selim Sorani, Selim Qiyade, Fuad ve Kürt Che Guevara isimleriyle de bilinen Cewher Namiq Salim Îsmaîl, 1945 yılında Germiyan bölgesinde doğdu, ilköğrenimine 1956 yılında Germesêr bölgesinin merkezi olan Xaneqîn şehrinde başladı, 1958 yılında ailesi Bağdat'a göç etti, 1964 yılında ortaokulu Bağdat şehrinde bitirdi, 1964 yılında Bağdat şehrinin Kerh tarafındaki Başkent Sekreterliği'nde memur olarak göreve başladı, 1968 yılında Ambar ve Mazot Kurumu'na nakledildi, 1968 yılında Bağdat'ta akşam lisesi fen bölümünü bitirdi, 1968 yılında Bağdat'taki Mustansiriya Üniversitesi İdari ve İktisadi Bilimler Fakültesi ekonomi bölümünde eğitime kabul edildi, 1972 yılında aynı üniversiteden lisans diplomasını aldı.

1975 yılında, Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra İran Şahlığı'na göç etti, 1981 yılının Şubat ayında mülteci olarak İsveç Krallığı'na gitti, 1980-1981 yılları arasında İsveççe dil kursunu tamamladı, 1989 yılında ayağının kırılması nedeniyle tedavi için İsveç'e döndü, 1992 Mart ayında Mühendis Nêrgiz Osman Hebîb ile evlendi.

15 Şubat 2011 tarihinde hastalanması üzerine tedavi için İsveç'e gitti ve Karolinska Hastanesi'nde yapılan tetkiklerden sonra karaciğer kanseri olduğu anlaşıldı, 22 Mart 2011 Salı sabahı hastalığı nedeniyle İsveç'te hayatını kaybetti, 24 Mart 2011 tarihinde cenazesi Erbil Havalimanı üzerinden ülkeye getirildi ve Başkan Mesud Barzani tarafından karşılandı, 25 Mart 2011 tarihinde Germiyan bölgesine bağlı olan köyü Berlût köyünde toprağa verildi. Resim ve tuval üzerine çizim sanatlarında uzmandı, şairdi, iyi bir dengbêj ve Kürt makamları uzmanıydı. Kürtçe, Arapça, İsveççe, Farsça ve İngilizceyi iyi derecede biliyordu.

Çalışma Hayatı

1964 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) saflarına katıldı, 1968 yılında Bağdat şehrindeki Kürdistan Demokrat Partisi üniversite ve enstitü öğrencilerini örgütleme komitesi olan Bilêse bölge komitesi üyesiydi ve Mustansiriya Üniversitesi'ndeki akşam öğrencileri örgütünün sorumluluğunu yürütüyordu, 1972 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Bürosu'nun talebi üzerine Peşmerge güçlerine katıldı ve evini Erbil iline bağlı Çoman kasabasına taşıdı, 1972 yılında Erbil iline bağlı Nawpirdan köyündeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) siyasi büro müdürlüğü yöneticisinin yardımcısı oldu, 1973 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) medya bölümünde çalıştı, 1973 yılında Kürdistan Demokrat Partisi üçüncü şube komitesi yöneticisi olarak atandı ve Koruma bölümü sorumlusu olarak göreve başladı, 1973 yılında Erbil iline bağlı Nawpirdan köyündeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) kadro okulunun dördüncü kursunda toplumsal değişim ve gelişim derslerinin öğretmeniydi.

1975 Nisan ayının başında Mesud Barzani tarafından Mayıs Devrimi'nin hazırlıkları için görevlendirildi, 1975 Nisan ayının sonunda Mesud Barzani tarafından, savunma ve direnişi sürdürmek amacıyla Doğu Kürdistan'ın Nexede kasabası dışında toplanan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) geçici liderlik toplantısına katılmak üzere dört kişiyle birlikte davet edildi, 1975 yılının sonbaharında, Mesud Barzani'nin gözetiminde, Arif Teyfûr, Mihemed Riza ve Kerîm Şingalî olarak bilinen avukat Kerîm Sultan'ın katılımıyla Tahran şehrinde Mayıs Devrimi'ni planladılar, 1975 yılında İran SAVAK'ı tarafından deşifre edildikten sonra mücadeleyi sürdürmek için Kerîm Şingalî ile birlikte kaçak yollarla Kuzey Kürdistan'a geçti ve Kürtseverlerin ve Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi'nin yardımıyla Güney Kürdistan'a ulaştı; Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) geçici liderlik Peşmergelerinin saflarında Selim, Selim Sorani ve Selim Qiyade isimleriyle biliniyordu, ayrıca Mesud Barzani'ye mektup yazdığında Fuad ismini de kullanıyordu ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) geçici liderlik Peşmergeleri ona Kürt Che Guevara diyordu.

1976 yılında Kürdistan Demokrat Partisi geçici liderlik üyesi (Berlin Konferansı) olarak seçildi, 1976 yılında Kürdistan Demokrat Partisi geçici liderliğinden Behdinan Bölgesi'nde Birinci Bölge sorumlusu oldu, 15 Kasım 1977 tarihinde, Peşmerge güçlerinin yeniden örgütlenmesi ve örgütlerin canlandırılması için düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) geçici liderliğinin geniş kapsamlı Bîdwal toplantısına katıldı, 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nden (KDP) ayrıldı.

1981 yılında Kürdistan Demokrat Halk Partisi'ne (Halk Partisi) katıldı, 26 ile 30 Temmuz 1981 tarihleri arasında Kürdistan Demokrat Halk Partisi'nin birinci kongresine katıldı ve adaylığının ardından kongre delegeleri tarafından Merkez Komite üyesi olarak seçildi ancak daha sonra bu partiden ayrıldı, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) saflarına döndükten sonra 1989 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi Onuncu Kongresi'nde Merkez Komite üyesi olarak seçildi, 13 Ocak 1990 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) merkez teşkilatı sorumlusu olarak atandı, 1991 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Kadro Enstitüsü'nün dokuzuncu kursunda Erbil vilayetinin Pirmam kasabasındaki kurs öğrencilerine müzakere ve özerklik üzerine bir seminer verdi, 7 Nisan 1992 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) adına, Kürdistan Ulusal Meclisi seçimleri hazırlıkları için Pirmam'da düzenlenen Kürdistan Cephesi'nin geniş kapsamlı toplantısına katıldı, 4 Haziran 1992 tarihinde Kürdistan Bölgesi seçmenlerinin oylarıyla Kürdistan Demokrat Partisi listesinden Kürdistan Ulusal Meclisi (ilk dönem) üyesi olarak seçildi, 4 Haziran 1992 tarihinde ilk Kürdistan Ulusal Meclisi (ilk dönem) başkanı olarak seçildi.

2 Eylül 1992 Çarşamba günü Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı olan Xebat gazetesinde bir makale yayımladı, 1993 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) yayın organı olan Brayati gazetesinin sahibi olarak Kürdistan Bölgesi Hükümeti Kültür Bakanlığı'ndan resmi ruhsat aldı, 1 Temmuz 1993 Perşembe günü Erbil'deki Selahaddin Üniversitesi'nin on ikinci dönem mezuniyet törenine katıldı, 1993 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi - Yekgirtu on birinci kongresinde Siyasi Büro üyesi olarak seçildi, 1993 Aralık ayında Kürdistan Demokrat Partisi - Yekgirtu'nun ilk Merkez Etüt ve Araştırma Ofisi sorumlusu olarak atandı ve görev süresinin sonuna kadar 35 yazarın kitabı ve broşürü her alanda birçok farklı dilde basıldı, 1994 yılında Pirmam kasabasındaki ileri düzey hızlandırılmış kurs öğrencilerine parlamenterlik dersleri verdi.

4 Mayıs 1994 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) ortak toplantısında ateşkes ve Güney Kürdistan'daki durumun normalleştirilmesi anlaşmasını imzaladı, 25 Ekim 1994 Pazartesi günü, Süleymaniye vilayetine bağlı Kalaçolan kasabasında Süleymaniye-Kerkük vilayetlerindeki karmaşık durumu normalleştirme komitesinin ortak toplantısına katıldı, 18.12.1994 Pazartesi günü Kalaçolan'da Süleymaniye Vilayetini Normalleştirme Komitesi'nin toplantısına katıldı, 23.12.1994 ile 28.03.1995 tarihleri arasında 58 Kürdistan Ulusal Meclisi üyesi ile birlikte tüm listelerden gelen üyelerle iç savaşı protesto etmek için Kürdistan Ulusal Meclisi salonunda grev başlattı, 30 Aralık 1994 tarihinde Erbil'deki evi Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) milisleri tarafından yağmalandı.

1997 yılında Brayati spor gazetesinin sahibi oldu, 1998 Mayıs ayında Kahire Konferansı'nda Arap-Kürt Diyaloğu üzerine bir makale sundu, 1999 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) On İkinci Kongresi'nde Merkez Komite üyesi seçildi, 1999 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) ilk Merkez Komite toplantısında Siyasi Büro üyesi olarak seçildi, 14 ile 16 Aralık 2002 tarihleri arasında Londra kongresinde Iraklı Muhalefet Kongresi temsilcileri tarafından Takip ve Koordinasyon Komitesi üyesi olarak seçildi, 20.12.2003 Pazartesi günü Başkan Mesud Barzani ile birlikte Fransa Senatörü Emre Dimontescue'yu karşıladı, 02.04.2003 Çarşamba günü Başkan Mesud Barzani'nin katılımıyla Dukan şehrinde Irak'ın özgürleştirilmesi aşamasına yönelik hazırlıklar amacıyla Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ortak liderlik toplantısına katıldı, 2003 baharında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro sekreterliği görevinden istifa etti.

 

Eserleri:

  1. Federalizm Irak'ta siyasi bir seçenek midir? - 2005.
  2. Kürtler hukuki metinler oyununda, Irak'ın kalıcı anayasasının gözden geçirilmesi (Birinci Baskı, 2007), (İkinci Baskı, 2011).
  3. Kürt deneyimi kendi Pandü hareketinde – 2011.
Kaynaklar:
  1. Behram Weledbigi, Kürt ulusunun talepleri üzerine araştırma, Aşti gazetesi, sayı 28, ikinci yıl, Tahran, Duşanbe, 02.06.2004. Ş., s. 1, 3.
  2. Biwar Nûredîn, Kürtler ve Kürdistan Bibliyografyası ve Kürtçe kitaplardaki dizin, cilt 2, bölüm 3, (Tahran Matbaası, 2016), s. 16, 343.
  3. Tariq Karêzî, Cewher Namiq Salim 1945-2011, Omer Elî Şerîf, 100 Kerkük ve Germiyan'ın ünlüleri, (Süleymaniye, Karo Matbaası, 2019), s. 82-87.
  4. Cewhar Namiq Salim, Kürtler Hukuki metinler oyununda, Cilt 2, İkinci Baskı, (Erbil – Aras Yayınları – 2011), s. 1-548.
  5. Cewhar Namiq Salim, Kürt deneyimi kendi Pandü hareketinde, cilt 3, (Erbil – Aras Yayınları – Aras Matbaası – 2011), s. 1-552.
  6. Cewher Namiq Salim, Seçim sonrası aşamada Kürdistan Cephesi'nin rolü, Xebat Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 636, Çarşamba, 02.09.1992, s 2.
  7. Habîb Mihemed Kerîm, Irak Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi (Ana Duraklar) 1946-1993, (Duhok, Xebat Matbaası, 1998), s. 147, 152, 174, 182.
  8. Hesen Letîf El-Zubeydî, Irak Partileri Ansiklopedisi, (Beyrut - El-Arif Yayınları Kurumu - 2007), s 341, 555.
  9. Samî Şoreş, Kürdistan ve Kürtler, ikinci baskı, (Erbil - Rojahlat Matbaası - 2019), s 145.
  10. Silêman Mistefa Hesen, Kürtler ve İlk Macera, (Erbil – Karo Matbaası – 2017), s. 31, 33, 75, 80, 271.
  11. Seyîd Elî Mocanî, Solmaz Sidqî, Elaha Nematî..., Irak'ın modern kabileleri ve aileleri kültürü, (Tahran - Ezame Yayınları - 1392 H.), s 342.
  12. Şaban Elî Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, 3. Baskı, (Erbil - Rojhelat Matbaası - 2013), s. 126, 147-148.
  13. Şuwan Husên Şink Balekî, Cewher Namiq Salim 1946-2011 Hayatı, Eserleri ve Siyasi Rolü, Soran Üniversitesi, Kültür Fakültesi, 2016, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), s 7, 10-13, 15-19, 22, 24, , 30, 36 - 39, 41, 44 - 45, 48, 51, 55 - 56, 58, 72, 80, 85, 89, 110, 114 - 115, 127, 130, 145 - 146, 152.
  14. Ednan El-Muftî, Arap-Kürt Diyaloğu, (Kahire - Medbûlî Kütüphanesi - 1999), s 174.
  15. Elî Şingalî, Kürt Sorunu ve Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Bölüm, (Duhok - Xanî Matbaası - 2012), s 168-170.
  16. Ammar Abbas Mahmud, Kürt Sorunu devlet kurma sorunudur, (Kahire - El-Erebî Yayıncılık ve Dağıtım - 2016), s 79.
  17. Ferhad Ewnî, Gazetecilik Serüvenim, (Erbil – Rojhelat Matbaası – 2011), s. 90, 207.
  18. Karwan Mehwî, Partimiz Kürdistan Demokrat Partisi'nin Kongreleri, Şirova Dergisi, Çalışma ve Araştırmalar Merkezi Bürosu, Sayı 14, Erbil, Hacî Haşim Matbaası, Sonbahar 2010, s 20.
  19. Mihemed Mela Qadir, Xebatname Partinin Kısa Tarihi ve Ölümsüz Barzani'nin Kültürü, 2. Baskı, (Erbil – Aras Yayınları – 2007), s 97.
  20. Mihemed Mela Qadir, Ölümsüzlerin serüveni, (Erbil - Hacî Haşim Matbaası - 2014), s. 231-236.
  21. Mahmood Mihemed, Görüş Yorum, bakış açısı ve yorumlama, Cilt 1, (Erbil - Rojhelat Matbaası - 2016), s 248.
  22. Mela Şêm Hemdî Hacî Omeranî, 1976 yılı yeni devrimi nasıl başladı?!, 2. baskı., (Erbil - Hacî Haşim Matbaası - 2013), s 52.
  23. Mele Farûq Şuwanî, Tüm Kürtler, 1. Cilt, (Erbil, Çandî Matbaası, 1997), s 106.
  24. Hawjîn Heme Reşîd ve Hendrên Şêrzad, Kürdistan Öğrenci Birliği'nin 10. kongresinde, Birayetî Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin organı, sayı 3446, Erbil, Pazar, 29.07.2001, s 1.

Irak Kürdistan Bölgesi, Irak Kürdistanı Ulusal Meclisi, Irak Kürdistanı Ulusal Meclisi Protokolleri, 1999, Cilt 22, (Erbil, Eğitim Bakanlığı Matbaası, 1999), s 715