1933 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan-ı Mezin nahiyesinin Ergoş köyünde doğmuştur. Kürtçe ve Rusça dillerini bilmekteydi. 1983 yılının Temmuz ayının 31. gününde, Barzanilerin Enfal operasyonunda Irak hükümeti tarafından Kuştepe yerleşkesinde oğlu Abdullah ile birlikte kaybedilmiştir.
Mücadele Hayatı1944 yılında ikinci Barzan devrimine katılmış ve savaşlarda yer almıştır. Bu sebeple 1945 yılının Ağustos ayının 19. gününde askeri örfi mahkeme kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mal varlığına el konulmuştur.
1945 yılının Ekim ayının 11. gününde, ikinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra, Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçerler. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılının Mart ayının 31. gününde Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savunmuştur.
Kürdistan Cumhuriyeti'nin Mahabad'da yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a geri dönmesinden sonra, 1947 yılının Nisan ayının 19. gününde (Harkurk ve Berazgir ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan topraklarından Şirvan ve Mizuri bölgesine geri dönen peşmergelerdendi.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6. gününde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve onlara kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbestlik tanır. Orada tüm yoldaşları yola devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı alırlar. 1947 yılının Mayıs ayının 23. gününde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği yolunda eşlik etmiştir; Kotur halkı savaşı ve Mako köprüsü savaşında yer almış, büyük zorluk ve yorgunluktan sonra 1947 yılının Haziran ayının 18. gününde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yapmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19. gününde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyecek ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10. gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23. gününde kendilerine askeri kıyafetler verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından her gün dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bagirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 1948 yılının Ağustos ayının 29. gününde askeri kampın Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilir ve orada askeri eğitime devam ederler.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolhoz (insanların hükümetten kiraladığı ve daha sonra bir kısmını hükümete verdiği topraklar) köylerine dağıtılmış ve çiftliklerinde çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlatan bir mektup ulaşır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komite kurulması kararı alır ve komitenin nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.
Irak'ta 1958 yılının Temmuz ayındaki 14 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin geri dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25. gününde; üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (a) bendi ve 11. maddenin uygulanmasıyla, 1959 yılına ait 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girmişlerdir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Kendisi 1959 yılının Nisan ayının 16. gününde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
Katıldığı Eylül Devrimi'nde savaşlarda yer almıştır. 1983 yılının Temmuz ayının 31. gününde, Barzanilerin Enfal operasyonunda Irak hükümeti tarafından Kuştepe yerleşkesinde oğlu Abdullah ile birlikte kaybedilmiştir.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.
- Rikari Mizuri, Jenên Ros u Ragwastin u Enfal u Komelkoji, birinci baskı, (Erbil – Minare Matbaası - 2010).
- Şaban Ali Şaban, Hendi zanyari siyasi u mejuyi, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
- Şevket Şeyh Yezdin, Yobili zerini peşmerge, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996z).
- Salih Yusuf Sufi, Kronolozhiya Kurdistani u Cihani, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).
- Salih Yusuf Sufi, Kronolozhiya Kurdistani u Cihani, birinci baskı, üçüncü cilt, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).
- Ömer Faruki, Serdar Dana Zendegi u Mobarezati Merhum Mela Mustafa Barzani, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, Eşireti Barzan le niwan 1931-1991, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
- Ömer Hamza Salih, Jenosayd u tawanekani rejimi Bees dijy Barzaniyekan 1975-1991 le zmani şayithal u belgenamekanewe, birinci baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2017).
- Karwan Muhammed Mecid, Barzaniyekan le Mehabadewe bo Sovyet, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
- Le yadaşti fermandey şehid Heso Mirxan Jajoki, 62 roj legel Barzani da çuni Barzaniyekan bo yekiti Sovyet, birinci baskı (Erbil - Roşinbiri Matbaası - 1997).
- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Sevra 14 Temuz 1958 fi El-Irak, (Bağdat - Daralreşid lin-Neşr - 1979).
- Mesud Barzani, Barzani u bizutnewey rezgarixwazi Kurd 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998z).
- Necef Guli Pesiyan, Kanlı Mahabad'dan Aras'ın Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altın Jübilesi - 1996).