1921 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Muka köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde Tarım Enstitüsü'nün tarım bölümünde eğitim görmüştür. Yine Sovyetler Birliği'nde Ayşa İbrahim Seyithamed ile evlenmiş, 1952 yılında doğan Sabri ve 1954 yılında doğan Gülnar adında bir oğlu ve bir kızı olmuştur. Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra Hamo Şemdin, 1959 yılında Erbil Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atanmıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra Muka köyünde kalmaya devam etmiş, 1978 yılında Irak hükümeti tarafından Kuştepe yerleşkesine sürgün edilmiş ve aynı yıl Kuştepe Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atanmıştır. Hem Kürtçe hem de Rusça dillerini biliyordu.
Mücadele Tarihi1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. 1945 yılının Ağustos ayının 19 günü, Irak Askeri Örf Mahkemesi'nin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur. İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 1945 yılının Ekim ayının 11 günü Doğu Kürdistan'a geçmiştir. 1946 yılının Mart ayının 31 günü, Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde Peşmerge olmuştur. 1946 yılının Nisan ayının 29 günü Doğu Kürdistan'ın Sekiz bölgesindeki Karava savaşına katılmıştır.
Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra 1947 yılı Mart ayının 19 tarihinde Neğede ve Şino savaşlarına katılmıştır. 1947 yılı Nisan ayının 19 günü (Hıvarko ve Bazargan ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan topraklarından Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen Peşmergeler arasındaydı.
Döndükten sonra General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6 günü Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 1947 yılının Mayıs ayının 23 günü, General Mustafa Barzani 'nin Sovyetler Birliği'ne gidişine eşlik etmiştir. Geli Gutur savaşı ve Maku köprüsü savaşında yer almış, büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 1947 yılının Haziran ayının 18 günü, İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler tarafına geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19 günü, tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, askerler tarafından nöbet tutulmuş ve yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, İyulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10 günü Bakü'deki Hazar Denizi kıyısında bir kışlaya nakledilmişler ve aynı ayın 23 günü askeri kıyafetler verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim görmüşlerdir. Aynı zamanda günde dört saat boyunca, eğitimli bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe dersi verilmiştir.
Cafer Bagırov'un yoldaşlarına karşı kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılı Ağustos ayının 29 günü Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 yılı Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmış ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır.
Büyük bir çabanın ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline geçen bir mektupta Barzani yoldaşlarının çektikleri çileleri anlatır ve o da derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını verir. Sonunda komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.
Irak'ta 1958 yılının Temmuz ayındaki 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25 günü, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrası ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak (11) maddesinin uygulanmasıyla, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girmişlerdir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Kendisi 1959 yılı Nisan ayının 16 günü yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmıştır. Ketine, Husti, Rekaniyan, Nabavariyan, Pires, Becil, Omer Ağa Geçidi, Bexme Vadisi ve Zozik savaşlarında yer almış ve Pires savaşında hafif yaralanmıştır. 1983 yılı Temmuz ayının 31 tarihinde, Barzanilerin Enfal operasyonu sırasında Irak hükümeti tarafından Kuştepe yerleşkesinde Sabri Hamo (1952 - 1983) isimli oğluyla birlikte kaybedilmiştir.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Arşivi.
- Hamid Gardi, Puxte-y Mêjûname (Tarihçe Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Yayıncılık - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Haydar Faruk el-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darülhikme - 2016).
- Rikari Müziri, Jenên Ros u Ragwastin u Enfal u Komelkuji (Rus Kadınları, Tehciri, Enfal ve Soykırım), Birinci Baskı, (Erbil – Minare Matbaası - 2010).
- Rikari Müziri, Serbora Trajidyayên Barzaniyan (Barzanilerin Trajedilerinin Hikayesi), Birinci Baskı, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2013).
- Şaban Ali Şaban, Hêndêk Zanîyarî Sîyasî u Mêjûyî (Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler), Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası – 2013).
- Ömer Faruki, Serdar-ı Dana (Bilge Lider) Mele Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931-1991 Yılları Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
- Ömer Hemze Salih, Soykırım ve Baas Rejimi'nin Barzanilere Karşı İşlediği Suçlar 1975-1991 Tanıklıklar ve Belgeler Işığında, Birinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2017).
- Karwan Muhammed Mecid, Barzaniler Mahabad'dan Sovyetlere, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
- Şehit Komutan Heso Mırxan Jajoki'nin Günlüklerinden, Barzani ile 62 Gün: Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Yolculuğu, Birinci Baskı (Erbil - Roşenbiri Matbaası - 1997).
- Leys Abdulmuhsin Cevad ez-Zubeydi, Sevr-i 14 Temmuz 1958 fî el-Irak, (Bağdat - Darur-Reşid li en-Neşr - 1979).
- Muhammed Salih Pendroyi (Cegersoz), Müzuri Bala Bölgesi'nin Kültürel ve Sosyal Hayatı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2020).
- Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyıları'na, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).