Biyografi

Muhammed Abdullah Hasan, 1923 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı İsumera köyünde dünyaya geldi. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce evliydi.

Mücadele Hayatı

1945 yılında ve İkinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) yenilgisinden sonra, savaşçı ve Barzani aileleriyle birlikte Rojhilat Kürdistan'a (İran) göç etti. Mahabad'da Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılının başında Barzan kuvvetlerinde cumhuriyetin peşmergesi oldu. Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin 1946 yılının Aralık ayında yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan Devrimci Ordusu ile birlikte, İran Şahlık Ordusu'na karşı verilen birçok savaş ve çatışmanın ardından, İran-Irak-Türkiye sınırının üçgenindeki Nazdardağ bölgesinden Başûrê Kürdistan'a döndü ve ordunun saflarında Mozuri aşiret bölgesine yerleşti.

1947 yılının Mayıs ayının 6 tarihinde, General Mustafa Barzani'nin Ergoş toplantısında aldığı tarihi kararın ardından, Irak hükümetine teslim olmayarak Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkma kararı üzerine, General Mustafa Barzani liderliğindeki beş yüzden fazla savaşçıyla birlikte Barzan Devrimci Ordusu'na katıldı ve Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne giden yoldaşlarından biri oldu. Zorlu doğa koşullarında 28 gün süren kesintisiz yürüyüş, Irak, Türkiye ve İran olmak üzere üç ülkenin ordusuyla yapılan askeri çatışmalar ve ünlü Şut Ovası Savaşı'ndaki zaferlerinin ardından Mako'daki Kızıldağ köprüsünü geçerek, nihayet 18 Haziran tarihinde Barzani savaşçılarıyla birlikte Aras Nehri'ni geçip Sovyetler Birliği sınırına ulaştı.

Sınırı geçtikten sonra, tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Sovyetler tarafından savaş esiri olarak Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrine götürüldü. Moskova'nın Barzanileri mülteci olarak kabul etme kararı alması ve General Mustafa Barzani ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Başkanı Cafer Bagirov arasındaki anlaşmadan sonra, tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan'ın başkenti Bakü yakınlarındaki Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledildi. Orada Azerbaycanlı subaylar tarafından yoğun bir askeri eğitime tabi tutuldular ve aynı zamanda Kürt subaylar tarafından kendilerine Kürtçe okuma ve yazma dersleri verildi.

General Mustafa Barzani ile Cafer Bagirov arasındaki ilişkilerin bozulması ve Bagirov'un Barzanilere karşı kötü niyetinin ve şüpheciliğinin ortaya çıkmasından sonra, 1948 yılının Ağustos ayının 29 tarihinde, tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin Çerçuk topluluğuna nakledildi ve orada ikinci kez geçici olarak askeri eğitime tabi tutuldu.

1949 yılının Mart ayında, Bagirov ve Stalin'in yardımcısı Beria'nın planları sonucunda, Barzani savaşçıları birbirlerinden ayrılarak trenlerle gruplar halinde Özbekistan Cumhuriyeti'nin köy ve kolhoz çiftliklerine dağıtıldılar ve geçimlerini sağlamak için Alman esirler gibi ağır günlük işlerde çalıştırıldılar.

General Mustafa Barzani tarafından Kremlin Sarayı'na ve Sovyetler Birliği yetkililerine gönderilen birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin mektubu Sovyetler Birliği Başkanı Stalin'e ulaştı. Barzani'nin mektubunun ulaşmasının ardından Stalin tarafından Barzanilerin durumunu incelemek üzere bir komite kurulmasına karar verildi ve nihayet 1951 yılında tüm Barzaniler tekrar bir araya getirilerek bugünkü Güney Rusya'da, Karadeniz kıyısındaki Vrievski şehrine yerleştirildi.

Sovyetler Birliği'nde 11 yıl kaldıktan sonra, 1958 yılında Irak'ta monarşi rejimi yıkıldı ve Abdülkerim Kasım başkanlığında cumhuriyet yönetim sistemi kurularak Irak yönetimi ele geçirildi. Cumhuriyetçilerin iktidara gelmesiyle Barzanilerin Sovyetler Birliği'nden dönüş yolu açıldı ve 1959 yılının Nisan ayının 16 tarihinde, tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Gürcistan gemisiyle Basra limanı üzerinden Başûrê Kürdistan'a döndü.

1961 yılında, Barzani ile Abdülkerim Kasım arasındaki ilişkilerin bozulması ve hükümetin Kürtlere verdiği sözlerden dönmesiyle, Kürt ulusal devrimi tekrar başladı ve Muhammed Abdullah Hasan peşmerge güçlerine katıldı. Eylül Devrimi'nin 1975 yılındaki yenilgisinden sonra İran'a göç etti. 1976 yılının Gulan ayında devrimin yeniden başlamasıyla birlikte tekrar devrim saflarına katıldı. 1999 yılında sürgünden Kürdistan'a döndü.

Kaynaklar:

1-Dengi Peşmerge Dergisi, sayı 36, 2000 Aralık 30, Emekli Peşmerge: Mikdad Şasvari'nin Muhammed Abdullah Hasan ile röportajı, Derbutke, s. 24.

2- Şevket Şeyh Yezdin, Yubili Zêrînî Pêşmerge (Peşmergenin Altın Jübilesi), (Pirmam- Xebat Yayınevi- 1996), s. 16, 33.

3-Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.