Muhammed Reşid Muhammed, 1927 yılında Erbil vilayetinin Mergesor ilçesine bağlı Babseva köyünde doğmuştur. 1946 yılında İran Krallığı ile yapılan savaşta Tahir Reşid ve Halime Reşid adlı bir erkek ve bir kız kardeşi şehit olmuştur. Sovyetler Birliği'nde Kafkasya kökenli Rabia ile evlenmiştir. 1949 yılının Eylül ayının 5'sinde katıldığı bir güreş müsabakasında o dönem Rusya'nın ünlü bir pehlivanını yenmeyi başarmış, ayrıca yine o ülkede katıldığı çeşitli spor müsabakalarında birincilik derecesi elde ederek şeref ve kahramanlık madalyası ile ödüllendirilmiştir.
Mücadele Hayatı1943 yılında, Molla Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönmesi ve İkinci Barzan Devrimi'nin başlamasının ardından, devrimci ordunun saflarına katılmış ve Barzan bölgesindeki karakolların ele geçirilmesi savaşlarında yer almıştır. 1945 yılında, İkinci Barzan Devrimi'nin (1943-1945) yenilgiye uğramasının ardından, diğer savaşçı ve Barzani aileleriyle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) göç etmiştir. 1946 yılının başında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından Barzan kuvvetleri bünyesinde Cumhuriyet peşmergesi olmuş; 1946 yılının Aralık ayında Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusu ile birlikte İran Şahlık ordusuna karşı birçok savaş ve çatışmanın ardından, İran-Irak-Türkiye sınır üçgenindeki Nazdardag bölgesi üzerinden Güney Kürdistan'a dönmüş ve ordu saflarında Mızuri aşireti bölgesine yerleşmiştir.
1947 yılı Mayıs ayının 6'sinde, General Mustafa Barzani'nin Ergoş toplantısındaki tarihi teslim olmama kararı ve Irak hükümetine teslimiyet yerine Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkma kararı üzerine, General Mustafa Barzani önderliğindeki beş yüzden fazla savaşçıdan oluşan Barzan devrimci ordusu ile birlikte bu yola çıkmaya karar vermiş ve Barzani'nin Sovyetler Birliği yol arkadaşı olmuştur. Zorlu doğa koşulları ve yol güzergahı boyunca 28 gün süren aralıksız yürüyüş, Irak, Türkiye ve İran olmak üzere üç ülkenin ordularıyla girilen çatışmalar, ünlü Şut Ovası savaşı ve Mako'nun Kızıldağ köprüsünü geçmelerinin ardından, nihayet 18 Haziran tarihinde diğer Barzani savaşçılarıyla birlikte Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği sınırına varmıştır.
Sınırı geçtikten sonra, Sovyetler tarafından tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte savaş esiri olarak Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrine götürülmüştür. Moskova'nın Barzanileri mülteci olarak kabul etme kararı alması ve General Mustafa Barzani ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Cafer Bağırov arasındaki anlaşmadan sonra, tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan'ın başkenti Bakü yakınlarında Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya nakledilmiştir. Burada Azerbaycanlı subaylar tarafından yoğun bir askeri eğitime tabi tutulmuşlar, ayrıca orada Kürt subaylar tarafından kendilerine Kürtçe okuma yazma dersleri verilmiştir.
General Mustafa Barzani ile Cafer Bağırov arasındaki ilişkilerin bozulması ve Bağırov'un Barzanilere karşı kötü niyeti ve güvensizliğinin ortaya çıkmasından sonra, 1948 yılının Ağustos ayının 29'ünde tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin Çurçuk bölgesine nakledilmiş ve orada ikinci kez geçici olarak askeri eğitime tabi tutulmuşlardır.
1949 yılı Mart ayında, Bağırov ve Stalin'in yardımcısı Beria'nın planları sonucunda Barzani savaşçıları birbirlerinden ayrılarak trenlerle gruplar halinde Özbekistan Cumhuriyeti'nin köy ve kolhoz çiftliklerine dağıtılmış, geçimlerini sağlamaları için Alman esirler gibi ağır günlük işlerde çalıştırılmışlardır.
General Mustafa Barzani tarafından Kremlin Sarayı'na ve Sovyet yetkililerine gönderilen çok sayıda mektup ve yürütülen yoğun çabalar sonucunda, Barzani'nin bir mektubu Sovyetler Birliği Başkanı Stalin'e ulaşmıştır. Barzani'nin mektubunun ulaşmasından sonra Stalin tarafından Barzanilerin durumunu incelemek üzere bir komisyon kurulmasına karar verilmiş ve nihayet 1951 yılında tüm Barzaniler yeniden bir araya getirilerek bugün Rusya'nın güneyinde bulunan Karadeniz kıyısındaki Vrevski şehrine yerleştirilmişlerdir.
Sovyetler Birliği'nde geçen 11 yılın ardından, 1958 yılında Irak'taki monarşi rejimi yıkılmış ve Abdülkerim Kasım başkanlığındaki cumhuriyet sistemi Irak yönetimini ele geçirmiştir. Cumhuriyetçilerin iktidara gelmesiyle Barzanilerin Sovyetler Birliği'nden dönüş yolu açılmış ve 1959 yılı Nisan ayının 16'unda tüm Barzani savaşçılarıyla birlikte Gruziya gemisine binerek Basra limanı yoluyla Güney Kürdistan'a dönmüş ve eşi ile iki çocuğuyla birlikte Babseva köyüne yerleşmiştir.
1961 yılında Barzani ile Abdülkerim Kasım arasındaki ilişkilerin bozulması ve hükümetin Kürtlere verdiği sözlerden dönmesiyle Kürt ulusal devrimi tekrar başlamış, Muhammed Reşid de tekrar devrim saflarına katılarak Seri, Meydan Murik, Sere Pirse, Mıle Sarije gibi savaşların çoğunda yer almıştır. Mıle Sarije savaşında yaralanmıştır. 1975 yılındaki Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra güney Irak'a sürgün edilmiş ve Divaniye vilayetindeki bir toplu yerleşim merkezine yerleştirilmiştir. 1980 yılında Erbil'deki (Kudüs) adlı zorunlu yerleşim merkezine nakledilmiş, 1981 yılında ise kurtarılmış bölgelerdeki Babseva köyüne geri dönmüştür. Aynı yıl Gulan Devrimi saflarına katılmış, 1983 yılında Nêrwe ve Rêkan bölgesi savaşlarına katılmış, 1985 yılında Lulan bölgesindeki Gırdeşevan savaşına katılmıştır. 1988 yılında Enfal'den sonra İran'a göç etmiştir. 1991 ayaklanmasında geri dönerek Babseva köyüne yerleşmiştir.
Kürdistan özgürlük hareketini zafere ulaştırma yolundaki çabaları ve yorgunluğu karşılığında, Kürdistan Demokratik Partisi'nin Erbil şehrindeki 13. kongresinde Başkan Mesut Barzani tarafından kendisine Ölümsüz Barzani Madalyası verilmiştir.. 2011 yılı Mayıs ayının 12'ini 13'sine bağlayan gece, hastalığı nedeniyle Amedi ilçesine bağlı Şeladize nahiyesinde hayatını kaybetmiştir.
Kaynaklar:1-Dengê Pêşmerge Dergisi, Sayı 172, Temmuz 2012, Şehit Muhammed Reşid Muhammed'in Kahramanlık Destanı, s. 92-93.
2-Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Basımevi - 1996), s. 33.
3-Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Arşivi.