Subay ve siyasetçi Murad Aziz, Doktor Murad, Yüzbaşı Murad Rezm Aver, Binbaşı Murad Rezm Aver ve Murad Rehberi adlarıyla tanınır. 1941 yılında Urmiye şehrinde İran ordusunda subaydı, İran Tudeh Partisi subaylarıyla gizli ilişkileri vardı, Dördüncü Kongre 1959 ve Beşinci Kongre 1960'de merkez komitesi üyeliğine ve siyasi büro üyeliğine Kürdistan Demokrat Partisi - Irak seçildi. 1974 yılında açıkça Kürdistan Demokrat Partisi ve Eylül Devrimi 'ne karşı durmuş ve Irak Baas Partisi ile iş birliği yapmıştır.

Biyografi‌

Murad Aziz, 1918 yılında Kirmanşah şehrinde doğmuştur ve Doğu Kürdistan'ın Feyli aşiretlerinden olan Leki aşiretine mensuptur. 1949 yılında Bakü Üniversitesi Siyaset Bilimi bölümüne kabul edilmiş, 1953 yılında Moskova Üniversitesi'nde doktora eğitimine başlamış ve 1957 yılında Şarkiyatçılık alanında doktorasını tamamlamıştır. 10 Nisan 1980 tarihinde İspanya'nın Las Palmas şehrinde kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiş ve İngiltere'nin Londra şehrindeki Brookwood Mezarlığı'na defnedilmiştir. Kürtçe, Farsça, Rusça, Türkçe, Arapça, Fransızca ve İngilizce dillerini bilmekteydi.

Mücadele Geçmişi

Murad Aziz, 1941 yılında İran Tudeh Partisi'nin gizli subaylar örgütüne katıldı. 1945 yılında İran ordusunun topçu birliğinde Yüzbaşı rütbesine sahipti ve İran Tudeh Partisi'nin gizli askeri yapılanmasında aktifti. 1946 yılında Kazvin şehri yakınlarında İran ordusu istihbaratından kaçarak Sovyetler Birliği'ne iltica etti, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'ye yerleşti ve daha sonra onlar tarafından Azerbaycan Milli Ordusu'nu kurmak üzere Tebriz'e gönderildi. 1947 yılında Azerbaycan Milli Hükümeti'nin çöküşünden sonra Sovyetler Birliği'ne yöneldi.

1957 yılında Celal Talabani (1933-2017) Moskova'da kendisiyle görüştü ve onu General Mustafa Barzani (1903-1979) ile tanıştırdı. 1959 yılında Barzani yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak'ın güneyindeki Basra limanına ulaştı ve Başkan Mustafa Barzani tarafından kendisine bir Barzani gibi Irak kimliği verildi.

1959 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Dördüncü Kongresi hazırlık komitesinin başkanlığına getirildi. Kongrede Kürdistan Demokrat Partisi-Irak Merkez Komitesi üyeliğine seçildi ve merkez komitesinin ilk toplantısında siyasi büro üyeliğine getirildi. 1960 yılında ve Beşinci Kongre'de tekrar merkez komitesi ve ardından siyasi büro üyeliğine seçildi.

8 Şubat 1963 darbesinden sonra Bağdat'ı terk ederek Moskova'ya gitti ve 1968 yılında Bağdat'a geri döndü. 1969 yılında Baas Partisi yetkilileri ve Sovyetler Birliği istihbarat teşkilatı (KGB) yardımıyla General Timur Bahtiyar ile ilişki kurdu ve Muhammed Rıza Şah Pehlevi yönetimine karşı (Rehberi) takma adıyla faaliyet gösterdi. Aynı yıl, Rus silahlarının tanıtımı için askeri danışman sıfatıyla Basra limanında Irak ordusu ile birlikte çalıştı.

1969 yılında, Irak Başbakan Yardımcısı Saddam Hüseyin'in talebi üzerine diğer İranlı Tudeh Partisi subaylarına General Timur Bahtiyar'ın projesi için yardım etti. 1970 yılında Saddam Hüseyin (1937-2006) ile birlikte Irak hükümeti yetkilileri ile Eylül Devrimi liderliği arasındaki görüşmeler için Erbil iline bağlı Navprdan köyüne gitti.

1974 yılında açıkça Kürdistan Demokrat Partisi ve Eylül Devrimi 'ne karşı durmuş ve Arap Sosyalist Baas Partisi'ne yardım etmiştir. 10 Nisan 1980 tarihinde İspanya'nın Las Palmas şehrinde kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiş ve İngiltere'nin Londra şehrindeki Brookwood Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Kaynakça:
  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.
  2. Kürdistan Demokrat Partisi'nin Tarihi, Kongreler ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Kurulu, Kürdistan Demokrat Partisi, Birinci Cilt, (Erbil- Roksana Basımevi- 2021).
  3. Fazıl Resul, Kürdistan ve Ortadoğu'da Sovyet Siyaseti, çeviri Gassan Numan, (Süleymaniye - Kürdistan Yurtseverler Birliği Düşünce ve Bilinç Ofisi - Hamdi Basım ve Yayın Kurumu Matbaası - 2008).
  4. Barış ve Ulusal Birlik Yolunda, Mart Anlaşması'nın Uygulanması Yolunda, (Bağdat - Daru't-Teahi Yayınları - Teahi Matbaası - 1973).
  5. Hazırlayan: Hamid Ahmedi, Bu Evde Bizim de Hakkımız Var (Necmi Alevi'nin Anıları), Üçüncü Baskı, (Tahran - Ahteran Yayınları - 1387 Hicri Şemsi).
  6. İhsan Taberi, Yanlış Yol, Üçüncü Baskı, (Tahran - Emir Kebir Yayınları - Sepehr Matbaası - 1367 Hicri Şemsi).
  7. Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi-Irak Tarihi (Temel Duraklar) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
  8. Hamid Mollazade, Anı Sokaklarında Bir Gezinti, (Tebriz - Ark Yayınları - 1373 Hicri Şemsi).
  9. İffet Mahbaz, İran Kadın Hareketinin Kurucularından Necmi Alevi, O Evde Hiç Hakkı Olmadan, BBC Farsça sitesi, www.bbc.co.uk .
  10. Yadullah Kerim, Eylül Devrimi'nin Özgürleşmesi .. Olaylar ve Deliller, Teahi Gazetesi, Sayı 4309, Bağdat, Pazar, 12 Eylül 2004.