Salih Abdullah Faqi, 1930 yılında Erbil vilayetinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Bibana köyünde dünyaya gelmiştir. 1998 yılında vefat etmiştir.
Mücadele Hayatı23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Kotul (Kutur) Geçidi Savaşı ve Maku Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yapmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuş, askerler tarafından nöbet tutularak korunmuş ve yemek, giyim ve hareketlilik açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, İyulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmiş ve aynı ayın 23 tarihinde askeri kıyafetler verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim görmüşlerdir. Aynı zamanda günlük dört saat boyunca, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bagirov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir.
Mart 1949 ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'ndeki kolektif köylere dağıtılmış ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin kendi yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'e ulaşmış, o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komite kurulmasına karar vermiştir. Komitenin nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur; bu nedenle Salih Abdullah Faqi, Kasım 1951 ayında Sovyetler Birliği'nin Vriviski şehrine gitmiştir.
Irak'ta 14 Temmuz 1958 devriminden sonra General Mustafa Barzani'nin geri dönüşüyle birlikte, 25 Şubat 1959 tarihinde, onuncu maddenin (a) bendi, üçüncü ve yedinci maddeler ile (11) maddenin uygulanması ve 1959 yılı 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına alınmışlardır.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra Limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
Kaynaklar:1- Hamid Gerdi, Puxtey Mijunami (Tarih Özetleri), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Evi- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2004).
2- Şaban Ali Şaban, Hendi Bilgilerin Siyasi ve Tarihi (Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler), Üçüncü Baskı, (Erbil- Rojhelat Matbaası- 2013).
3- Şevket Şeyh Yezdin, Yobili Zerini Peşmerge (Peşmergenin Altın Jübilesi), Birinci Baskı, (Pirmam- Xebat Matbaası- 1996).
4- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, Eşireti Barzan li Neywan (Barzan Aşireti Arasında) 1931 - 1991, Birinci Baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası– 2001).
5- Karwan Muhammed Mecid, Barzaniyen li Mehabadewe bo Sovyet (Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler), Birinci Baskı, (Süleymaniye- Peywend Matbaası- 2011).
6- Hetaw Dergisi, Sayı 154, Altıncı yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.
7- Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin anılarından, Barzani ile 62 gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, Birinci Baskı (Kültür Matbaası- Erbil- 1997Z).
8- Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zubeydi, Sewreyi (Temmuz Devrimi) 14 Temmuz 1958 fi El-Irak, (Bağdat- Dar El-Reşid li El-Neşr- 1979M).
9- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası- 1998).
10- Necef Kulu Pesyan, Le Mehabadi Xwinawiwe heta Liwarekani Aras (Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına), Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam- 1996).
11- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.