
Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi
Loading

Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne yoldaşı Kazım Şandiri ile röportaj ikinci bölüm

Barzanilerin Soykırımı Harir Zorunlu Toplanma Alanı

Kazım Şandiri ile röportaj dördüncü ve son bölüm Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne yoldaşlığı

Barzanilerin Soykırımı - Kuştepe Zorunlu Toplanma Kampı

Kazım Şandiri ile Röportaj Birinci Bölüm, Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne yolculuğu

Harkuk Muharebesi- Gulan Devrimi 1988

Barzanilerin Diyana Zorunlu İskân Kompleksi Soykırımı

Barzanilerin soykırımı: Toplu mezarların bulunması ve kurbanların cenazelerinin geri getirilmesi

Barzan devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, müzakerelerin başarısız olması, savaşın patlak vermesi ve İkinci Barzan Devrimi'nin bozgunu sonrasında 1945 yılındaki olaylar tartışılmaktadır. Bu bölümün en önemli konuları şunlardır: Badlyan Muharebesi, Nehli Muharebesi, Meydan-ı Morik Muharebesi, aşiret reislerinin ihaneti ve Bires Muharebesi, devrimin bozgunu ve devrimcilerin binlerce Barzanili aile ile birlikte İran topraklarına ve Doğu Kürdistan'a çekilmesi.

Barzan devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, devrimin siyasi ilişkileri konuları kısaca ele alınmaktadır ve en önemli konuları şunlardır: 1944 yılında hükümet ile devrim liderliği arasındaki müzakereler, her iki tarafın anlaşması ve bir ilişkiler komitesinin kurulması, Hiwa Partisi'nin etkisi ve faaliyetleri, devrimin (J.K) cemiyeti ve Sovyetler Birliği'nin Doğu'daki temsilcileriyle ilişkileri, Özgürlük Komitesi'nin (Azadi) kurulması ve devrim lideri Başkan Mustafa Barzani'nin aşiretlerin desteğini kazanmak için Kürt bölgelerine yaptığı ziyaretler.

Bu bölüm, Barzan'ın cesareti ve kahramanlıkları üzerine hazırlanan bir belgesel serisinden oluşmaktadır. Konuları arasında; Birinci Barzan İsyanı'nın sona ermesi, isyan liderlerinin Türkiye'ye sürgünü, Irak'a geri dönüşleri ve Irak makamlarının onlara karşı verdiği sözleri tutmamaları, Irak'ın güney ve orta kesimlerindeki şehirlere, ardından Süleymaniye şehrine nakledilmeleri ve son olarak Süleymaniye'de yaşadıkları yıllar ile Başkan Mustafa Barzani'nin yeniden örgütlenme ve Doğu Kürdistan'a yönelme çabaları kısaca anlatılmaktadır.

Kazım Şandiri ile Röportaj Üçüncü Bölüm Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne yolculuğu

Barzan devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde. Savaşın patlak vermesinden önce 1945 yılının olayları, ardından devrim ile hükümet arasındaki müzakerelerin başarısız olmasından sonra tarafların birbirleriyle yüzleşmek için yaptıkları hazırlıklar ve İngiltere devletinin müzakerelerin başarısızlığı üzerindeki etkisi anlatılmaktadır.

Duhok'ta Eylül Devrimi'nin (60) yıl dönümü konferansı – 2021

10 Ağustos 1983 yılında

Barzan devrimcilerinin 1930 – 1932 yılları arasında Irak ve İngiliz devletlerinin ordularına karşı gösterdikleri kahramanlıklar; (Zeyt) savaş meydanı, Barzan devrim güçlerinin zaferi, Şirvan bölgesinde bir İngiliz savaş uçağının düşürülmesi ve Barzanilerin Türkiye sınırına göçü bu belgesel filmin en önemli konularıdır.

Dola Fazî Savaşı, Birinci Barzan Devrimi'ndeki en önemli savaş kabul edilir ve 3 Nisan 1932 tarihinde Barzan güçleri ile Irak Hükümet güçleri arasında Mergasor tarafında meydana gelmiştir. Hükümet güçlerinin yenilgisi ve Barzan güçlerinin zaferiyle sonuçlanmıştır.

Sutkê Tabur Karargahına El Konulması Eylem yılı: Mayıs 1987 Eylem bölgesi: Berwari Bala bölgesindeki Kişiş köyü Katılımcı güç: Amediye Bölge Komitesi Düşman kayıpları: İşgalci tabur ve 111 nolu Cehş taburuna ait üç karargah ile çevrelerindeki nöbet noktalarına el konulması Peşmerge güçlerinin kazanımları: 43 asker ve cehşin esir alınması, çeşitli silahlar, bir greyder, bir zırhlı araç ve bir askeri İva kamyonunun ele geçirilmesi

6 Mart 1975 günü, Irak Başkan Yardımcısı Saddam Hüseyin ve İran Şahı Muhammed Rıza'nın Cezayir'deki Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) zirvesinin oturum aralarında anlaşmasından, daha doğrusu Eylül Devrimi'ni vurmak ve kuşatmak karşılığında Saddam'ın Irak'ın bir kısım toprak ve sularını ticaret pazarına sürmesinden sonra. Sonuç olarak Büyük Eylül Devrimi, komplolar nedeniyle Peşmerge güçlerini çatışma cephelerinden çekti ve Kürdistan halkını korumak için devrim liderliği geçici olarak silahlı mücadeleyi durdurma kararı aldı. Rejimin arka arkaya çıkardığı genel aflara ve Şah rejiminin devrimci liderliğin direnişine sırt çevirmesi ve geri dönmeleri amacıyla devrimcilere yönelik tehdit ve baskılarına rağmen, çok sayıda devrimci, halkın haklarına karşı onurunu satmaya hazır bir hükümetin otoritesi altına girmeyi reddetti. Uluslararası baskılarla, devrimci liderliğe sırtını dönmeyen o devrimci mülteciler, önce Doğu Kürdistan'ın Zive bölgesinde çadırlarda yerleştirildi, ardından devrim ve uluslararası örgütlerin yardımıyla onlar için evler yapıldı. Zive kampı askeri bir alan olmamasına rağmen, Baas Partisi rejimi, Kürdistan'ın devrimci halkının iradesini kırmak amacıyla 9 Haziran 1985 sabahı, mübarek Ramazan ayında, 8 adet MiG 32 uçağı ile 15 dakika boyunca şovenist vahşetini, çoğu oruçlu olan Zive kampı mültecilerinin masum canları üzerine yağdırdı. Bu nedenle yaklaşık 150 masum kadın ve çocuk mülteci ile sığınmacıyı şehit etti ve çoğu çocuk ve yıl sonu sonuçlarını almak için okullarına yönelen öğrenciler olan 400'den fazla kişiyi de yaraladı. Bir gerçek olarak, düşman ne zaman savaş meydanında Peşmerge gücü karşısında bozguna uğrasa, intikam olarak kamplardaki çaresiz vatandaşlara saldırıyor ve mültecileri ve savaştan uzak insanları hedef alıyordu; tıpkı daha önce 1983 yazında vatanın içindeki zorunlu kamplarda yaşayan Barzanilere yaptığı gibi. Bu suç, Kürdistan halkının var olma, mücadele ve direniş iradesinin, düşmanın şiddetinden, uçaklarından, ateşinden ve işk…

Bêgova Pusu Eylem bölgesi: Bêgova - Bamerne arasındaki ana yol Eylem yılı: 1986 Katılımcı güç: Amediye bölge komitesi ve Irak Komünist Partisi'nden bir güç İşgalci ordunun kayıpları: Dört askerin esir alınması ve bir askeri aracın imha edilmesi Kazanımlar: Bir telsiz cihazı, 24 şarjör, 10 kalaşnikof ve bir RPG

Bamerni Askeri Havaalanı Vurma Destanı Bölge: Duhok-Amediye karayolu- Eylem yılı: 1987 Katılan güç: Şeyhan bölgesi, Irak Komünist Partisi'nden bir güç, Duhok ve Şeyhan bölgelerinden başka birçok güç ve bir halk savunma gücü İşgalci ordunun kayıpları: Bamerni havaalanının on üç askeri üssü, sınır taburu ve 140 tabur karargahının ele geçirilmesi, 158 askerin öldürülmesi ve yaralanması ile 215'ten fazla çeşitli silah ve 20 bin merminin ele geçirilmesi

Barzan Devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, devrimin siyasi ilişkileri konusu kısaca ele alınmıştır. En önemli konulardan bazıları şunlardır: Hükümetin 1944 yılındaki devrim liderliği ile müzakereleri, her iki tarafın anlaşması ve irtibat komitesinin oluşturulması, Hêvî Partisi'nin etkisi ve faaliyetleri, devrimin J.K. (Jiyanewe) topluluğu ile ilişkisi ve Doğu'daki Sovyet temsilcisi, Özgürlük Komitesi'nin kurulması ve Mustafa Barzani devrim liderinin aşiretlerin desteğini kazanmak için Kürt bölgelerinde devrim adına yaptığı ziyaretler

İçinde Gulan Devrimi 1981 yılında bir grup Kürdistan Demokrat Partisi peşmergesi, Çoman yakınlarında Qubeyê Gelale denilen bir yerde, Irak ordusu askerlerinin bulunduğu bir noktada pusu kurdular ve bu saldırı sonucunda bazı kazanımlar elde ettiler

Ölümsüz Barzani ve yoldaşlarının Irak, İran ve Türkiye sınır üçgeni bölgesindeki tarihi yürüyüşü; Mam Kazım Şanederi bu güzergahta yaşanan olayları ve çatışmaları anlatıyor, ayrıca şehit ve yaralılardan bahsediyor

Mele Mustafa Barzani ve arkadaşlarının Güney Kürdistan'dan Doğu Kürdistan'a çıkışları ve Kürdistan Cumhuriyeti'ne katılımları

12 Eylül 2021 tarihinde, Eylül Devrimi'nin başlangıcının altmışıncı yıl dönümü vesilesiyle Duhok'ta bir konferans düzenlendi

Barzan Devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, Kürdistan Cumhuriyeti'nin düşüş sürecindeki olaylar, Barzanilerin onu korumaya yönelik çabaları ve cumhuriyetin yıkılışı, sonrasında İran hükümetinin Barzanileri uzaklaştırma veya İran'dan çıkarma çabaları ele alınmıştır. Bu bölümdeki en önemli konular şunlardır: Cumhuriyetin düşüşü ve General Mustafa Barzani ile Peşewa Kadı Muhammed'in görüşmesi, Barzanilerin Barzanilerin kaderi hakkında İran hükümetiyle yaptıkları müzakereler, General Mustafa Barzani'nin Tahran'a gidişi, Barzan güçlerinin Irak'a çekilmeleri sırasında İran ordusuyla yaptıkları savaşlar ve mülteci Barzanilerin Irak'a dönüşü.

Barzan Muharebeleri belgesel dizisinin bu bölümünde, Birinci Barzan Devrimi'nin sona ermesi ve devrim liderlerinin Türkiye'ye sürgünü, Irak'a geri dönüşleri ve Irak yetkililerinin onlara karşı verdikleri sözleri tutmamaları, Irak'ın güney ve orta şehirlerine, ardından Süleymaniye şehrine sürgün edilmeleri ve son olarak, Süleymaniye şehrinde kaldıkları yıllar ile Serok Mustafa Barzani'nin yeniden örgütlenme çabaları ve Doğu Kürdistan'a kaçış girişimleri özetle ele alınmıştır.

Barzan Devrimleri belgesel dizisinin bu bölümünde, Barzani ailelerinin ve savaşçılarının Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönüşü, Barzani ailelerinin yerleştirilmesi ve ardından General Mustafa Barzani'nin 500'den fazla savaşçıyla üç ülkenin sınırlarından Sovyetler Birliği topraklarına doğru gerçekleştirdiği tarihi yürüyüş ile Barzani devrimci ordusu ve İran ordusu arasında yol boyunca yaşanan çatışmalar ele alınmaktadır.

Yönetim panelini test etmek için sahte bir video.

Barzani'nin eski Sovyetler Birliği'ne yoldaşı olan Mam Kazım Şanederi, Cumhuriyet'in yıkılışını anlatıyor - İran ve İngiltere'nin Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'ne yönelik çok yönlü saldırısı ve Cumhuriyet ordusu tarafından sergilenen eşsiz direnişin ardından, General Molla Mustafa Barzani yanlarında çok sayıda kadın ve çocuk bulunduğu için geri çekilmek zorunda kaldı ve oradan tarihi yolculuğu başladı

Kazım Şanaderi, Aras Nehri'ni geçiş hikayelerini anlatıyor

Barzan Devrimleri belgesel dizisinin bu bölümünde, Barzanilerin Doğu Kürdistan'a sürgün edilmelerinin ardından yaşadıkları durum, Kürdistan Cumhuriyeti'nin ilanı ve Kürdistan Cumhuriyeti'ni korumak için Barzan silahlı gücünün oluşturulması ele alınmaktadır. Bu bölümdeki en önemli konular şunlardır: Barzan gücünün oluşturulması, İran ordusunun cumhuriyete saldırısı, Karava Savaşı, Mile Qerenî Savaşı, Barzaniler arasında ölümcül veba salgınının yayılması ve Irak Kürdistan Demokrat Partisi'nin kurulması.

Barzan Devrimleri belgesel dizisinin bu bölümünde, Aras Nehri'ni geçme olayları, Barzan devrimci ordusunun Sovyetler Birliği topraklarına ulaşması ve Barzanilerin Sovyetler Birliği'ndeki sığınmacılık yaşamı ve çilesinin başlangıcı anlatılmaktadır. Bu bölümdeki en önemli olaylardan bazıları şunlardır: Barzanilerin Azerbaycan'a yerleştirilmesi ve eğitilmesi, Bakü Konferansı, Bakırov ile ilişkilerin bozulması ve Barzanilerin Özbekistan Cumhuriyeti'ne nakledilmesi. Üçüncü bölümde ise Barzanilerin Özbekistan Cumhuriyeti'ndeki yaşam ve geçim olayları, Stalin döneminde Barzanilerin yaşadığı çileli hayat ve sonrasında Stalin'in ölümünün ardından durumlarındaki değişim, Barzanilerin Sovyetler Birliği'nde yeniden canlanması ve Irak'a dönüşleri anlatılmaktadır.

Barzan Devrimleri belgesel dizisinin bu bölümünde, 14 Temmuz Devrimi ve Cumhuriyet devleti gölgesinde Kürtlerin durumu, Kürt liderliği ile Abdülkerim Kasım'ın Irak'taki Kürt sorununu çözme çabaları, sonrasında ilişkilerin bozulması ve her iki taraf arasındaki anlaşmazlıkların ortaya çıkması ile Eylül ulusal devriminin patlak vermesi konu edilmiştir.

Barzan devrimcilerinin 1930-1932 yılları arasında Irak ve İngiliz devletlerinin güçlerine karşı verdikleri mücadele, Zêt meydan muharebesi ve Barzan devrimci güçlerinin zaferi, Şirvan bölgesinde bir İngiliz savaş uçağının düşürülmesi ve Barzanilerin Türkiye sınırı bölgesine göç etmesi bu belgeselin en önemli konularıdır.

Barzani soykırımı kurbanlarının toplu mezarlarının bulunması ve naaşlarının geri getirilmesi

Barzan Devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, Baas Partisi'nin iktidara gelişi, devrim liderliği ile yapılan barış görüşmeleri, devrim ile hükümet arasındaki ilişkilerin yeniden bozulması, savaşın tekrar başlaması ve devrimin Peşmerge güçlerinin 1963 yılındaki başarıları kısaca ele alınmıştır. Bu bölümün en önemli konularından bazıları şunlardır: 1963 yılındaki Köysancak Ulusal Kongresi, Baasçılar tarafından Ulusal Muhafızların (Hares el-Qawmi) kurulması, Akre Tepesi, Pires, Barzan ve Metin'deki savaş ve destanlar.

Barzan devrimleri belgesel serisinin bu bölümünde, Eylül ulusal devriminin patlak vermesiyle ilgili olaylar, hükümet yanlısı milislerin ve ordu güçlerinin Güney Kürdistan'a yönelik çok yönlü saldırıları, devrimci peşmerge güçlerinin kendilerini yeniden örgütlemeleri, 1962 yılındaki zaferler ve Badinan ile Soran bölgelerinin çoğunun hükümetin elinden kurtarılması konuları ele alınmıştır. Bu bölümdeki en önemli konular arasında; 1962 yılı savaşları, Awdelan toplantısı ve Ayn Zala petrol kuyularının vurulması yer almaktadır. 1963 yılında Baasçıların darbesi ve Abdülkerim Kasım'ın öldürülmesi de işlenmiştir.

Barzani Devrimleri belgesel dizisinin bu bölümünde, savaşın yeniden patlak vermesinden önceki 1945 yılı olayları, devrim liderliğinin savaşı önleme çabaları, ardından devrim ile hükümet arasındaki görüşmelerin başarısızlığının ve İngiltere'nin müzakerelerin başarısızlığındaki etkisinin sonrasında her iki tarafın birbirine karşı hazırlıkları ele alınmıştır.

31 Temmuz 1983 tarihinde Barzani Enfal operasyonunun ikinci aşamasında, Kuştepe zorunlu iskan kampındaki Barzanili erkekler ve erkek çocukları Baas rejimi güçleri tarafından toplu halde tutuklandı ve kaybedildi

Barzan devrimleri belgesel serisinin bu bölümü, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve savaşın yeniden başlamasının ardından 1945 yılındaki olayları ve İkinci Barzan Devrimi'nin çöküşünü anlatmaktadır. Bu bölümün en önemli konuları şunlardır: Badlıyan Savaşı, Nehli Savaşı, Meydan Morik Savaşı, aşiret reislerinin ihaneti ve Pers Savaşı, devrimin çöküşü ve devrimcilerin binlerce Barzanlı aile ile birlikte İran topraklarına ve Doğu Kürdistan'a geri çekilişi.

10 Ağustos 1983 tarihinde, Barzanilerin yerleştirildiği Diana kampı gibi birçok zorunlu iskan topluluğu kuşatıldı ve ardından toplu bir şekilde, Barzanilerin erkekleri ve genç çocukları tutuklanarak Irak'ın güneyindeki çöllere gönderildi ve orada kaybettirildiler.

10 Ağustos 1983 tarihinde, Harir kampı gibi Barzanilerin yerleştirildiği birçok zorunlu topluluk kuşatıldı; Barzani erkeklerinin ve gençlerinin peşine düşüldü, bazıları tutuklanarak Irak'ın güneyindeki çöllere gönderildi ve orada kaybettirildiler. Daha önce Baas rejimi güçlerinin bu topluluğa da saldıracağına dair bir haber olduğu için, neyse ki bazı insanlar kendilerini kurtarmayı başardı.

10 Ağustos 1983 tarihinde Bahırka zorunlu iskân kampında, Baas rejimi güçleri tarafından toplu halde Barzani erkekleri ve gençleri tutuklandı ve ardından kaybedildiler.

Kürdistan Demokrat Partisi'nin kongre ve devrimlerinin tarihi

Dola Vaje Savaşı, 3 Nisan 1932 tarihinde Barzan güçleri ile Irak hükümetinin Mergesor cephesindeki güçleri arasında gerçekleşen, Birinci Barzan Devrimi'nin en önemli savaşı olarak kabul edilir. Hükümet güçlerinin yenilgisi ve Barzan güçlerinin zaferi ile sonuçlanmıştır.

Kazım Şanadari ile Röportaj- Son Bölüm