حقوقدان و سیاستمدار رشید اسماعیل آغا، معروف به رشید باجلان، در سالهای پایانی دهه سی و چهل به عنوان عضو و مؤسس و رهبر در چندین انجمن و حزب از جمله انجمن برادری و انجمن جوانان در شهر بغداد و انجمن دارکر در خانقین و حزب هیوا کرد در شهر کرکوک و حزب رزگاری کرد فعالیت داشته است، در سال ١٩٤٦ در کنگره دوم حزب رزگاری کرد در شهر بغداد شرکت کرده و رأی به انحلال آن داده است تا حزب رزگاری کرد به صفوف حزب دموکرات کرد، در سال ١٩٤٦ و در کنگره اول به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کرد انتخاب شده است. در ١٦ فوریه ٢٠٠١ در شهر بغداد درگذشته است.
زندگینامهرشید اسماعیل آغا در سال ١٩٢٠ در شهر دیاله به دنیا آمده است. سال ١٩٤٠ در رشته حقوق در دانشکده حقوق بغداد شروع به تحصیل کرده و سال ١٩٤٤ مدرک کارشناسی خود را دریافت کرده و به کار وکالت و قضاوت پرداخته و عضو کانون وکلای عراق شده است. سال ١٩٥٨ در وزارت اصلاحات کشاورزی عراق استخدام شده و سپس در ١٤ فوریه ١٩٦٠ به عنوان قاضی منصوب شده است. در ٣٠ ژوئن ١٩٨٣ بازنشسته شده و آخرین فعالیت وی عضویت در کمیته تاریخ و میراث در بخش کردی مجمع علمی عراق بوده است.
در ١٦ فوریه ٢٠٠١ در شهر بغداد درگذشته و در همان‌جا در گورستان کرخ به خاک سپرده شده است. به زبان‌های کردی، ترکی، عربی، فارسی و انگلیسی تسلط داشته است.
کارنامه مبارزاتیدر سالهای پایانی دهه سی و چهل به عنوان عضو و مؤسس و رهبر در چندین انجمن و حزب از جمله انجمن برادری و انجمن جوانان در شهر بغداد و انجمن دارکر در خانقین و حزب هیوا کرد در شهر کرکوک و حزب رزگاری کرد فعالیت داشته است، سال ١٩٤٤ در کنگره کلار حزب هیوا کرد برای حمایت از شورش دوم بارزان (١٩٤٣-١٩٤٥) شرکت کرده است.
سال ١٩٤٦ به همراه میرحاج احمد طاهر (١٩١١-١٩٨٨) معروف به میرحاج آکره‌ای دیداری با قاضی محمد رئیس‌جمهور جمهوری دموکراتیک کردستان در شهر مهاباد داشته است. سال ١٩٤٨ سازمان‌دهنده تظاهرکنندگان نان در شهرک خانقین بوده و در این تظاهرات از زندانیان بارزانی حمایت کرده‌اند و به همین دلیل توسط مقامات عراقی به اتهام تحریک مردم به تظاهرات زندانی شده است.
سال ١٩٤٦ نماینده کنگره دوم حزب رزگاری کرد در شهر بغداد بوده و رأی به انحلال آن داده تا حزب رزگاری کرد به صفوف حزب دموکرات کرد بپیوندد و همان سال و در اولین کنگره حزب به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کرد انتخاب شده است، در کنگره‌های چهارم ١٩٥٩ و پنجم ١٩٦٠ شرکت کرده است، سال ١٩٦٣ توسط نیروی گارد ملی (الحرس القومي) به اتهام فعالیت کردی زندانی و شکنجه شده است.
از آثار وی:
- جامع الطوابع ـ ٢٠١٤.
- اعداد: کاروان عثمان خیاط، رشید اسماعیل باجلان، جامع الطوابع، (سلیمانیه ـ اداره کل فرهنگ و هنر گرمیان ـ چاپخانه گونج ـ ٢٠١٤م).
- تاریخ حزب دموکرات کردستان، کنگره و کنفرانس (برنامه و اساسنامه)، هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان، جلد اول، (اربیل- چاپخانه روکسانا- ٢٠٢١).
- شابان خانقینی، شخصیت‌های نامدار خانقین رشید باجلان، مجله سیروان، شاخه ١٥ خانقین حزب دموکرات کردستان، شماره ٤، پاییز ٢٠٠٨ز.
- مهدی محمد قادر، پیش‌آمدهای سیاسی کردستان عراق ١٩٤٥ ـ ١٩٥٨، (سلیمانیه ـ مرکز پژوهش‌های استراتژیک کردستان ـ ٢٠٠٥ز).
- عمر علی شریف، رشید باجلان ١٩٢٠ ـ ٢٠٠١، ١٠٠ نامدار کرکوک و گرمیان، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ ٢٠١٩ز).
- شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل در میان سالهای ١٩٦٣ ـ ١٩٧٠ پژوهشی تاریخی در وضعیت سیاسی، (اربیل ـ چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین ـ ٢٠١٦ز).
- بهار رشید باجلان، رشید باجلان ١٩٢٠ ـ ٢٠٠١ مبارز دیرین کردایتی، (سلیمانیه ـ مرکز ژین ـ چاپخانه شوان ـ ٢٠٠٧ز).
- حبیب محمد کریم، تاریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ چاپخانه خبات ـ ١٩٩٨م).
- عبدالرزاق مطلق الفهد، الأحزاب السیاسیة في العراق ودورها في الحركة الوطنیة والقومیة ١٩٣٤ ـ ١٩٥٨، (بیروت ـ شرکت انتشارات و توزیع مطبوعات ـ ٢٠١١م).
- علی عبدالله، تاریخ حزب دموکرات کردستان ـ عراق تا برگزاری کنگره سوم، (بدون مکان ـ سپتامبر ١٩٦٨ز).
- عثمان سنگه‌سری، بخشی از زندگی رهبران جاویدان کردستان، (سلیمانیه ـ چاپخانه سیما ـ ٢٠١٤ز).
- مسعود بارزانی، البارزاني والحركة التحرریة الكردیة، جلد اول، چاپ دوم، (بیروت ـ کاوا برای فرهنگ کردی ـ ١٩٩٧م).