شرایط و عوامل

در ماه فوریه ١٩٦٥ جنگ میان کردها و حکومت عراق دوباره آغاز شد و پس از از سرگیری جنگ، رهبری انقلاب مقر فرماندهی را از منطقه پشدر به منطقه بالک منتقل کرد. حکومت ایران که کاملاً از ابراهیم احمد و دار و دسته‌اش ناامید شده بود، تلاش کرد با رهبری انقلاب ارتباط برقرار کند و با آن به توافق برسد، نتیجه آن تلاش‌ها کمک گسترده حکومت شاهنشاهی ایران به انقلاب علیه رژیم حاکم در عراق بود. در بحبوحه جنگ رژیم، تعدادی از شخصیت‌ها و روشنفکران کرد‌دوست در داخل و خارج از کردستان میان رئیس مصطفی بارزانی و گروه دفتر سیاسی قدیمی که در ایران آواره بودند میانجی‌گری کردند و از رئیس بارزانی خواستند آن‌ها را عفو کند، بدین ترتیب بارزانی بدون قید و شرط آن‌ها را عفو کرد و در ٦ ژوئیه ١٩٦٥ همگی به کردستان بازگشتند، به جز ابراهیم احمد که درخواست کرد در تهران بماند. پس از بازگشت گروه ابراهیم احمد، با تصمیم رئیس مصطفی بارزانی، پیشمرگه‌ها به صفوف انقلاب پیوستند و رهبرانشان نیز تحت سرپرستی جلال طالبانی در دوله‌رقه اسکان داده شدند. پس از مدتی از دوله‌رقه به‌طور مخفیانه با حکومت عراق ارتباط برقرار کردند.

پس از کشته شدن عبدالسلام عارف رئیس‌جمهور عراق، عبدالرحمن عارف برادرش جای او را گرفت، او نیز مستقیماً با رهبری انقلاب تماس گرفت و درخواست مذاکره کرد تا به جنگ پایان داده شود، برای این منظور حکومت هیئتی را به گلاله فرستاد و با رهبری انقلاب دیدار کردند، اما رفتن اعضای گروه دفتر سیاسی قدیمی به سمت حکومت مذاکرات را به بن‌بست کشاند، بدین ترتیب جنگ دوباره آغاز شد و حکومت با کمک گروه دفتر سیاسی قدیمی نقشه حمله گسترده‌ای را طراحی کرد و در ٢ مه ١٩٦٦ حملات حکومت آغاز شد، اما حکومت در این دور از جنگ نیز شکست خورد و در نهایت هیچ امیدی به پیروزی نداشت، در ١٥ ژوئن ١٩٦٦ به منظور آتش‌بس هیئت خود را به گلاله که مقر رئیس بارزانی بود فرستاد و در ١٨ همان ماه با رئیس بارزانی دیدار کردند، توافق کردند که رهبری انقلاب به منظور مذاکره و توافق هیئتی را به بغداد بفرستد، در تاریخ ٢٢ ژوئن هیئت رهبری انقلاب به بغداد رسید و در ٢٩ ژوئن بیانیه توافق امضا و اعلام شد، در ٢٨ اکتبر ١٩٦٦ عبدالرحمن عارف رئیس‌جمهور به برزیو آمد و با رئیس مصطفی بارزانی دیدار کرد.

پس از توافقنامه ٢٩ ژوئن و عادی شدن وضعیت در کردستان، به منظور سازماندهی مجدد صفوف حزب توسط رهبری حزب، تصمیم برای آمادگی جهت برگزاری کنگره جدید حزب گرفته شد.

برگزاری کنگره

کنگره هفتم در فاصله بین ١٥ تا ٢١ نوامبر ١٩٦٦، با حضور ٤٢٥ نماینده که نمایندگی سی هزار عضو حزب دموکرات کردستان را بر عهده داشتند، در مدرسه مرکزی شهرک گلاله وابسته به استان اربیل برگزار شد. دفتر سیاسی گزارش سیاسی خود را به نمایندگان کنگره ارائه کرد و بر تمام رویدادهای کردستان، عراق و منطقه به‌ویژه اصلاحات کشاورزی و بیمه شرکت‌ها توسط حکومت بغداد و فروپاشی اقتصادی عراق تمرکز کرد.

در این کنگره تعدادی تصمیم مهم درباره سازماندهی و اداره مناطق آزادشده گرفته شد و دستوری نیز برای شورای رهبری انقلاب تدوین گردید، همچنین کنگره تصمیم گرفت رئیس مصطفی بارزانی یادداشتی در راستای اجرای بیانیه ٢٩ ژوئن به ریاست‌جمهوری و ریاست شورای وزیران بفرستد.

در کنگره، هر یک از علی عبدالله و نوری شاویس به‌عنوان دو تن از اعضای دفتر سیاسی کنگره پنجم، که به صف هواداران نشست ماوه‌تان پیوسته بودند و به‌دلیل عدم حمایتشان از گروه جلال طالبانی - ابراهیم احمد، دوباره به عضویت دفتر سیاسی درآمدند. همچنین نام حزب همان‌طور باقی ماند و رئیس مصطفی بارزانی به‌عنوان رئیس حزب انتخاب شد و برای نخستین بار هر یک از ادریس بارزانی و مسعود بارزانی در افتتاحیه کنگره شرکت کردند.

اعضای منتخب رهبری در کنگره هفتم:

  1. مصطفی بارزانی، رئیس
  2. حبیب محمد کریم
  3. دکتر محمود عثمان
  4. صالح یوسفی
  5. نوری شاویس
  6. علی عبدالله
  7. سامی عبدالرحمن
  8. شوکت آکره‌ای
  9. احمد اتروشی
  10. یدالله فیلی
  11. مجید اتروشی
  12. عزیز آکره‌ای
  13. اسماعیل ملا عزیز
  14. علی شنگالی
  15. نعمان عیسی.

اعضای علی‌البدل کمیته مرکزی:

  1. هاشم آکره‌ای
  2. شفیق آغا  
  3. فاتیح محمد امین .

اعضای دفتر سیاسی از پنج عضو به هفت عضو افزایش یافتند و توسط اعضای کمیته مرکزی به این شرح انتخاب شدند:

  1. حبیب محمد کریم، دبیر
  2. دکتر محمود عثمان، عضو
  3. صالح یوسفی، عضو
  4. نوری شا‌ویس، عضو
  5. علی عبدالله، عضو
  6. سامی عبدالرحمان، عضو
  7. عزیز آکریی، عضو.

توسط نمایندگان کنگره هفت عضو و دو عضو علی‌البدل برای هیئت نظارت و پیگیری انتخاب شدند:

  1. رشید عارف، رئیس
  2.  نجم‌الدین یوسفی، عضو
  3. ملا حیدر محمد حسین، عضو
  4. صبری بوتانی، عضو
  5. ملا صالح حاجی حسن، عضو.

پس از پایان کنگره، وظایف مهم از سوی رئیس مصطفی بارزانی به تعدادی از اعضای رهبری سپرده شد، از جمله محمود عثمان مسئولیت روابط خارجی به او محول شد، سامی عبدالرحمان چند وظیفه سیاسی و امنیتی به او سپرده شد، ادریس بارزانی به سرپرستی دفتر نظامی شورای رهبری انقلاب گماشته شد، مسعود بارزانی مدیریت دفتر محافظت (پاراستن) به او سپرده شد.

یکی دیگر از دستاوردهای مهم کنگره، انتشار دوباره روزنامه خبات، ارگان رسمی حزب بود، پس از آنکه مسعود بارزانی به بغداد سفر کرد، از فرصت استفاده کرد و توانست فرمانی برای آزادی زندانیان سال ١٩٦٥ و بازپس‌گیری مجوز فعالیت روزنامه خبات دریافت کند، به این ترتیب شماره جدید روزنامه خبات در ١٦ آوریل ١٩٦٧ به سرپرستی صالح یوسفی منتشر شد.

منابع:
  1.  مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد ١٩٦١ - ١٩٧٥، جلد سوم، بخش اول، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
  2.  تاریخ حزب دموکرات کردستان، کنگره و کنفرانس (برنامه و اساسنامه)، هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان، جلد اول، (اربیل - چاپخانه روکسانا - ٢٠٢١).
  3.  صلاح الخرسان، التیارات السیاسیة في كردستان العراق، قراءة في ملفات الحركات و الأحزاب الكردیة في العراق ١٩٤٦-٢٠٠١، (بیروت – مطبعة البلاغ – ٢٠٠١م).
  4.  حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م).
  5.  پارتی دیموكراتی كوردستان، كومیته‌ی ناوه‌ندی، به‌یانی كوتایی هاتنی كونگره‌ی حه‌وته‌مینی پارتی دیموكراتی كوردستان، ٢٥ نوامبر ١٩٦٦م.
  6.  شیركو فتح الله‌ عمر، الحزب الدیمقراطي الكوردستاني و حركة التحرر القومي الكوردیة في العراق ١٩٤٦ ـ ١٩٧٥، (السلیمانیة ـ وزارة الثقافة في حكومة اقلیم كوردستان ـ مطبعة رون ـ ٢٠٠٤م).
  7.  الحزب الدیمقراطي الكردستاني، المكتب السیاسي، التقریر السیاسي الی المؤتمر السابع للحزب الدیمقراطي الكردستاني، ١٩٦٦م.
  8.  تنویه‌، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكردستاني، العدد ٦٧١، أربیل، الأربعاء، ١٤ نیسان ١٩٩٣م.
  9.  المنهاج والنظام الداخلي للحزب الدیموقراطي الكردستاني وتعدیلاته، أقره المؤتمر السابع للحزب سنة ١٩٦٦، (بدون مكان ـ مطبعة خبات ـ ١٩٦٦م).
  10.  حامد گوهری، ادریس بارزانی و بارزانی‌ها را بهتر بشناسیم، (اربیل - چاپخانه شهاب - ٢٠١٤م).