Hecî Şêxomar Beroxî di zivistana sala 1916an de li gundê Beroxî yê navçeya Şêrwanê Mezin a bajarokê Mêrgesorê yê parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Wî li mizgeftekê xwendiye.
Di sala 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew ji aliyê hikûmeta Îraqê ve çar salan hat girtin. Piştî azadkirina xwe, ew vedigere gundê xwe û li wir bi cih dibe. Di sala 1959an de, piştî vegera Mela Mistefa Barzanî, ew vegeriya Başûrê Kurdistanê. Wekî din, di sala 1975an de, piştî têkçûna Şoreşa Eylûlê, ew reviya Îranê û li gundê Caldiyan ê bajarokê Şino bi cih bû. Piştî wê, rayedarên Îranê ew sirgûnî bajarê Yezdê kirin. Dûre, malbata wî di tîrmeha 1976an de çûn Yezdê, li wir paşê bi wî re bûn yek. Hecî Şêxomar di sala 1989an de koça dawî kir.
Di sala 1943an de, ew tevlî hêzên Pêşmerge yên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû û bû fermande. Di 20ê çiriya pêşîn a 1943an de, dema ku Mela Mistefa Barzanî ji Silêmaniyê vegeriya Barzan, di bin fermandariya Barzanî de, Hêzên Şoreşger çend çalakî pêk anîn. Yek ji wan çalakiyan avakirina keleha gundê Zet li herêma Gardiyan bû. Di vê çalakiyê de, Hecî Beroxî serkeftî dibe. Wekî din, ji bo têkbirina hêzên şoreşger ên Barzanî, artêşa Îraqê di 28ê çiriya pêşîn a 1943an de ji Rewandizê êrîşî Goratu kir. Hecî Beroxî di dema berevaniyê de wekî fermande xebitî. Wekî din, di 10ê çiriya paşîn a 1943an de, ew beşdarî Şerê Mazne bû. Di 28ê tebaxa 1945an de, ew beşdarî Şerê Badliyan-Kawnagund bû. Di 5ê îlona 1945an de, ew beşdarî Şerê Meydan Morik bû. Ew di Şerê Meydan Morik de bi giranî birîndar bû.
Di sala 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, Hecî Beroxî ji ber birînên xwe yên giran nekarî bi Mela Mistefa Barzanî re biçe Rojhilatê Kurdistanê. Ew ji aliyê hikûmeta Îraqê ve hat girtin û piştî çar salan di girtîgehê de radestî hikûmeta Tirkiyeyê hat kirin. Dûre, Hecî Beroxî serdana Mela Mistefa Barzanî kir di sala 1959an de piştî vegera wî ji Yekîtiya Sovyetê. Ev destpêka hevdîtina Hecî Beroxî û Mela Mistefa Barzanî e.
Di sala 1961ê de, Hecî Beroxî û çend endamên eşîra xwe tevlî hêzên Pêşmerge yên Şoreşa Eylûlê bûn. Di 16ê îlona 1961ê de, ew beşdarî Şerê Çiyayê Pîrs li Akrê bû li dijî êrîşa artêşê ya li ser deverên hêzên şoreşger. Di heman salê de, ew beşdarî Şerê Lomana li Badînan bû. Di sala 1962an de, ew beşdarî şerên li Ba'adre û Atrûş bû.
Di 28ê gulana 1962an de, ew bi Mela Mistefa Barzanî re vegeriya Rewandiz û Balekayetiyê. Di 4ê nîsana 1962an de, wî û çend fermandeyên din ên Pêşmerge Keleha Rayatê li Hacî Omeran dorpêç kirin. Dûre, di tebaxa 1962an de, piştî gihîştina herêma Xoşnawetiyê bi Mela Mistefa Barzanî re, ew beşdarî rizgarkirina kelehên Hîran û Nazenînê bû. Wî her wiha li her du cihan ofîs birêve dibirin. Wekî din, wî di 25ê îlona 1962an de çavdêriya rizgarkirina herêma Xawkûrkê ya Sîdekanê ji aliyê hêzên Pêşmerge ve kir.
Di 4ê sibata 1963an de, ew bi Mela Mistefa Barzanî re çû herêmên Ranya û Qeladizê ji bo lêdana xayînan. Di 29ê hezîrana 1963an de, ew wekî fermande beşdarî Şerê Derbendê Korê bû. Her wiha, di 13ê tîrmeha 1963an de, ew beşdarî Şerê Spilki yê nêzîkî gundê Kalakîn bû. Wekî din, di 24ê tebaxa 1963an de, ew beşdarî Şerê Kuranî bû û wekî fermande rolek mezin lîst. Wekî din, wî di 30ê tebaxa 1963an de li dijî êrîşeke mezin a artêşa Îraqê ya li ser Çiyayê Pîran li Kolanadere şer kir. Dûre, di bin serokatiya Luqman Mistefa Barzanî de, wan di 17ê îlona 1963an de li gundê Şîwe xetek berevaniyê ava kirin. Li wê herêmê gelek pevçûnên di navbera artêş û hêzên Pêşmerge de hebûn.
Di kanûna pêşîn a 1964an de, ew bi Mela Mistefa Barzanî re çû Pişder û Ranyayê. Ji sala 1965an heta 1970yî, Hecî Beroxî di êrîşên artêşa Îraqê yên li ser Çiyayê Zozik, Geliyê Omer Axa, Sartîz û Geliyê Beşa de rola fermandeyekî wêrek û zana lîst.
Di 6ê nîsana 1966an de, wî fermandariya hêzên Pêşmerge kir ji bo bersivdana êrîşa artêşa Îraqê ya li ser Geliyê Omer Axa. Wekî din, di sala 1967an de, piştî avakirina hêzên Balek, ew bû fermandeyê fujê yekem ê hêzê. Wekî din, di sala 1968an de, herêma ji Çemê Mûsaka heta Geliyê Omer Axa, Çiyayê Zozik, Geliyê Beşa, Çiyayê Sartîz û Rêya Hemîlton hat xistin bin çavdêriya Hecî Beroxî.
Di sala 1974an de, piştî destpêkirina şerê di navbera hêzên Pêşmerge û artêşa Îraqê de, ew berpirsiyarê bingehên Çiyayê Zozik, Deşta Diyana, Geliyê Omer Axa û Çiyayê Sartîzî bû. Wî piraniya êrîşên artêşa Îraqê têk bir, û heta sala 1975an Pêşmergeyên wî li wir bûn da ku rê li ber pêşveçûna artêşa Îraqê bigirin.
Di sala 1980yî de, ew tevlî hêzên Pêşmerge yên Şoreşa Gulanê bû. Her wiha, wî hêzek ji 90 Pêşmergeyan ava kir. Ji bo çalakiyan li herêma Xane bikin, ew çûn herêma Kawpar û ji wir çûn geliyê Tûyê. Wekî din, wan li Hacî Omeran çend derbên giran li artêşa Îraqê xistin. Wan şerê xwe yê ji bo azadiyê berdewam kir heta ku ew nexweş ket.
Çavkanî:arşîva ensîklopediya kdp