Mahmud Wesman Nebi, 1930 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Lirebiri köyünde doğmuştur. Evliydi, 1983 yılında Baas rejimi tarafından Erbil ilindeki Kuştepe zorunlu yerleşim kompleksinde Enfal edilmiştir.
Mücadele Tarihi1943 yılında, Molla Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönmesi ve İkinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) patlak vermesinin ardından, devrimci ordunun saflarına katılmış ve Barzan bölgesindeki polis karakollarının ele geçirilmesi savaşlarında yer almıştır. 1945 yılında, devrimin başarısızlığından sonra, Barzani savaşçıları ve aileleriyle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) göç etmiş ve 1946 yılının başında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Barzan güçleri bünyesinde Cumhuriyet'in peşmergesi olmuştur. 1946 yılının Aralık ayında Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusuyla birlikte, İran Şahlık ordusuna karşı birçok savaş ve kahramanlıktan sonra, İran-Irak-Türkiye sınırının kesişim noktasındaki Nazdardağ bölgesinden Güney Kürdistan'a geri dönmüş ve ordu saflarında Mizuri aşireti bölgesine yerleşmiştir.
22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Kotol (Katur) ve Mako Köprüsü savaşlarına katılmış, büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaşmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Nahçıvan" şehrinde dikenli tellerle çevrili, üstü açık bir komplekste kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyecek ve hareket serbestisi açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayolax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, günün dört saati boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşlarından Kürtçe dili öğrenme dersleri almışlardır.
Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti "Taşkent" yakınlarındaki Çırçık kompleksine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümete payını verdiği topraklar) dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını verir. Komisyonun kararı hepsinin Vrevsky şehrinde toplanması yönünde olur; bu nedenle Mahmud Wesman, 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vrevsky şehrine gider.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulduğunda, Mahmud Wesman 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Gruzya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra Limanı yoluyla Kürdistan'a geri dönmüştür.
1961 yılında Peşmerge güçlerine Eylül Devrimi katılmış, peşmerge olmuş ve savaşlarda yer almıştır.
Kaynaklar:1- Hamid Gevheri, Madalyaya Barzani En Yüksek Onur Ödülü, Birinci Cilt, (Erbil - Haci Haşim Matbaası - 2015).
2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayım Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü baskı, (Erbil - Rojehelat Matbaası - 2013).
4- Ömer Faruki, Serdar Dana, Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
5- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Kürdistan Akademisi Yayınları - Haci Haşim Matbaası - 2015).
7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
8- Şehit komutan Heso Mirxan Jajoki'nin anılarından, Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, Birinci baskı, (Erbil - Kültür Matbaası - 1997).
9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Dar El-Reşid Yayınları - 1979).
10- Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
11- Necef Guli Pessiyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, Birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).