Biyografi

Teymez Silki, 1924 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Silki köyünde dünyaya gelmiştir. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce evliydi ve eşinin adı Ruhan'dı, bir çocukları vardı. Ayrıca Sovyetler Birliği'nde ikinci kez Valentina Daçichka ile hayatını birleştirmiştir, ancak Sovyetler Birliği'nden döndüğünde onu beraberinde getirmemiştir. Döndükten sonra Mısrixan Şit Muhammed ile evlenmiştir ve üç erkek, beş kız çocuk sahibidir. 1960 yılında Rewanduz'da memur olarak atanmıştır. Kürtçe, Rusça, Türkçe ve Farsça dillerini bilmiştir. 2014 yılının Ağustos ayının 5 gününde hayatını kaybetmiş ve Silki köyünde toprağa verilmiştir..

Mücadele Hayatı

1942 yılında Teymez Silki Kerkük kışlasında asker olur, ikinci Barzan devriminin patlak vermesinden sonra 1943 yılında devrim saflarına katılır ve 1943 yılının Ekim ayının 2 gününde Şaneder polis merkezinin ele geçirilmesine katılmıştır. 1943 yılının Ekim ayının 12 gününde Xirezok polis merkezinin ele geçirilmesine katılmıştır ve bu nedenle 1945 yılının Ağustos ayının 19 gününde askeri örfi mahkeme kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur.

1945 yılının Eylül ayının 5 gününde Meydan Morik polis merkezinin ele geçirilmesine katılmıştır ve Eylül ayının 14 gününde Piris Dağı savaşında yaralanmıştır. Babası Areb Qetran 1945 yılında Biaw Vadisi savaşında şehit düşmüştür.

1945 yılının Ekim ayının 11 gününde ve ikinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra, beraberindekilerle Mustafa Barzani ve yoldaşları Doğu Kürdistan'a geçerler. Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılının Mart ayının 31 gününde Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savunmuştur ve aktif bir rol oynamıştır.

Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra, 1947 yılının Mart ayının 3 gününde Nelos savaşına ve 1947 yılının Mart ayının 19 gününde Neqede ve Şino savaşına katılmıştır, ayrıca Doğu Kürdistan'ın Seqiz bölgesindeki Qarawa savaşına katılmıştır ve bu savaşta yaralanmıştır.

1947 yılının Nisan ayının 19 gününde (Xwakurk ve Berazgir ovası yolu üzerinden) Kuzey Kürdistan topraklarından Şirvan ve Mizuri bölgesine geri dönen peşmergelerdendi.

Döndükten sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6 gününde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve kalma ya da Sovyetler Birliği'ne doğru gitme konusunda onları özgür bırakır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı alırlar, 1947 yılının Mayıs ayının 23 gününde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış ve Qutur halkı savaşı ile Mako köprüsü savaşında yer almış, uzun zorluklar ve yorgunluktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18 gününde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras nehrinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19 gününde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili açık bir topluluk merkezine yerleştirildiler ve bir grup asker tarafından korundular, gıda, giyim ve hareket açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayılax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılının Aralık ayının 10 gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya taşındılar ve aynı ayın 23 gününde askeri kıyafetleri verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından Kürtçe öğrenme dersleri verildi.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampı 1948 yılının Ağustos ayının 29 gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşımaya karar verilir ve orada askeri eğitime devam ederler.

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kooperatif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri topraklar) çalışıyorlardı.

Uzun çabalar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir heyet oluşturulmasına karar verir. Sonuç olarak heyetin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur, bu nedenle adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.

Irak'taki 14 yılının Temmuz ayının 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25 gününde, üçüncü ve yedinci maddeler ve onuncu maddenin (A) fıkrası ile 11 maddesinin uygulanması uyarınca, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, adı geçen kişi 1959 yılının Nisan ayının 16 gününde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür. 

Patlak verdikten sonra Büyük Eylül Devrimi in 1961 yılında devrime katılmıştır ve 1963 yılında Soran bölgesinde tabur komutanı olmuştur ve 1967 yılında Badinan bölgesinde tabur komutanı olmuştur. Deştebil, Neliwan, Şeranş, Kani Masi, Geli Zenta, Lomana, Meydanka Rovia, Geli Duhok, Seri Amedi, Metin Dağı, Bradost Dağı, Hawdiyan, Tahire, Miraw, Kani Spi, Kewper savaşlarına katılmıştır. 1968 yılında tabur komutanı ve Amedi bölgesi sorumlusu olmuştur.

 1975 yılında Eylül devriminin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran'a gider ve Zewe topluluğuna yerleşir, daha sonra Mazenderan ilindeki Feridunşehir şehrine ve ardından Cehrom şehrine, daha sonra Meşhed ilindeki Kuhseng'e taşınır ve 1977 yılında Sawe kampına gider.

1979 yılında katılım Gulan Devrimidir ve üyesidir Kürdistan Demokrat Partisi'nin dokuzuncu kongresi olmuştur ve Hebat güçlerinde komutanlık yapmıştır. 1986 yılında Peşmerge güçlerinin yeniden düzenlenmesiyle birlikte, partinin yaşlılar gücünün komutanlığına atanmış ve Helej köyündeki Barzani mezarını koruma görevi kendisine verilmiştir.

 1993 yılında Güney Kürdistan'a dönmüş ve Pirmam kasabasına yerleşmiştir, 1996 yılında emekli edilmiştir. 1996 yılının Ağustos ayının 16 tarihinde, altın jübile kutlamaları çerçevesinde, İkinci Barzan Devrimi, Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti, Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne yürüyüşü, Eylül Devrimi ve Gulan Devrimi gibi mücadele ve direnişlerindeki rolünden ötürü Başkan Mesud Barzani tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük Madalyası verilmiştir. 2014 yılının Ağustos ayının 5 tarihinde hayatını kaybetmiş ve Silke köyünde toprağa verilmiştir.

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi

  2. Hamid Geveri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, birinci cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
  3. Hamid Gerdi, Tarih Özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Yayıncılık - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
  4. Haydar Faruk el-Samarrai, Ziya Cafer ve Onun Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darü'l-Hikme - 2016).
  5. Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin anılarından, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişinde Barzani ile geçirilen 62 gün, birinci baskı, (Erbil – Basım yeri belirtilmemiş – 1997).
  6. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Hebat Matbaası - 1998).
  7. Barzan devrimi şehitlerinin itibarının iadesine ilişkin genel af komitesi kararı metni, Rizgari dergisi, sayı 3،2, er-Rabıta Matbaası, Bağdat, 1 Nisan 1959.