زندگینامه

صالح عبدالله نجم‌الدین طه زاده دهوک است، پدربزرگش یکی از شیوخ پیرو طریقت نقشبندی مولانا خالد نقشبندی (١٧٧٩- ١٨٢٧) در شهرک زاخو وابسته به ولایت موصل بوده، صالح یوسفی سال ١٩٣٨ تحصیلات دبیرستان را در شهر بغداد به پایان رسانده، همزمان دوباره به سرودن شعر به زبان کردی و گویش کرمانجی شمالی پرداخته، سال ١٩٣٩ در دانشکده دارالعلوم بغداد پذیرفته شده، از شرکت‌کنندگان در مجله کردی‌زبان هاوار بوده که در شهر دمشق منتشر می‌شد، سال ١٩٤١ به سرودن شعر روی آورده، سال ١٩٤٢ در دارالعلوم بغداد در رشته شریعت با رتبه ممتاز فارغ‌التحصیل شده، سال ١٩٤٢ به عنوان معلم در مدرسه ابتدایی شهرک هریر وابسته به آموزش و پرورش اربیل استخدام شده، سال ١٩٤٣ به عنوان نویسنده دادگاه موصل استخدام شده، سال ١٩٤٧ به دلیل مواضع سیاسی زندانی و به مدت دو سال به شهر حله در مرکز عراق تبعید شده و بعداً مشمول عفو شده و به کردستان بازگشته، سال ١٩٤٩ به عنوان نویسنده اول دادگاه شنگال وابسته به استان موصل مشغول به کار شده، سال ١٩٥٢ بار دیگر به دلیل فعالیت سیاسی توسط مقامات پادشاهی عراق بازداشت شده، سال ١٩٥٤ به دادگاه زاخو منتقل شده است. به زبان‌های کردی و عربی مسلط بوده است.

کارنامه مبارزاتی

صالح عبدالله نجم‌الدین طه سال ١٩٣٩ از بنیان‌گذاران جمعیت بروسک در شهر موصل بوده، سپس به صفوف حزب هیوا کرد پیوسته و ابتدا در شهر بغداد با ترویج احساسات ملی‌گرایانه فعالیت کرده، سال ١٩٤٣ از حزب هیوا کرد جدا شده و به تاسیس جمعیت خورتێت وه‌لاتێ پرداخته، سال ١٩٤٥ به صفوف حزب رزگاری کرد پیوسته، سال‌های (١٩٤٣- ١٩٤٥) از انقلاب دوم بارزانی حمایت کرده، سال ١٩٤٥ نامه و دستورات حزب هیوا کرد را برای رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣- ١٩٧٩) برده، سال ١٩٤٦ در کنگره اول توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته اجرایی مرکزی (کمیته مرکزی) حزب دموکرات کرد انتخاب شد و در همان سال مسئول کمیته منطقه موصل حزب دموکرات کرد بوده، سال ١٩٥٧ عضو کمیته منطقه زاخو حزب دموکرات متحد کردستان بوده، از ١ فوریه ١٩٥٧ تا ٥ سپتامبر ١٩٥٩ مسئول کمیته منطقه زاخو وابسته به کمیته شاخه یک حزب دموکرات متحد کردستان بوده است. 

سال ١٩٥٩ پس از کنفرانس دوم بغداد و تعلیق جناح طرفدار حمزه عبدالله عمر (١٩١٥- ١٩٩٨) به عنوان مسئول کمیته منطقه زاخو وابسته به کمیته شاخه یک حزب دموکرات کردستان-عراق انتخاب شده، سال ١٩٥٩ سرپرستی امضای طومار ٦٠٢ شخصیت زاخو را با هدف درخواست تحصیل به زبان کردی در مناطق کردی استان موصل به وزارت معارف (آموزش و پرورش) جمهوری عراق تقدیم می‌کنند، در ٨ مارس ١٩٥٩ علیه شورش سرهنگ عبدالوهاب شواف (١٩١٦- ١٩٥٩) تظاهراتی را در شهرک زاخو رهبری کرده و در جمع‌آوری نیروی مسلح از هواداران حزب دموکرات متحد کردستان برای حمله به شهر موصل که مرکز این شورش بوده همکاری کرده، سال ١٩٥٩ تحت نظارت اطلاعات ارتش عراق بوده، سال ١٩٦٠ مسئول کمیته شاخه یک بوده، سال ١٩٦٠ در کنگره پنجم توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده، سال ١٩٦٠ پس از پایان کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان به عنوان مسئول کمیته شاخه یک منصوب شده، در تاریخ ١٥ اکتبر ١٩٦٠ اولین عضو رهبری حزب دموکرات کردستان بوده که توسط رژیم عبدالکریم قاسم (١٩١٤- ١٩٦٣) در موصل، بغداد و ناصریه بازداشت شده، سال ١٩٦١ به شهر ناصریه در جنوب عراق تبعید شده، سال ١٩٦٢ از زندان موصل آزاد شده، سال ١٩٦٢ پس از آزادی حکم بازداشتش صادر شده و مخفی شده است، سال‌های (١٩٦٢- ١٩٦٣) مسئول کمیته شاخه پنج بوده است.

سال ١٩٦٣ با علی صالح السعدی (١٩٢٨- ١٩٧٧) دبیرکل رهبری حزب بعث عربی سوسیالیستی در مورد کودتای ٨ فوریه ١٩٦٣ علیه فریق رکن عبدالکریم قاسم نخست‌وزیر عراق گفتگو کرده که در ازای به رسمیت شناختن حق خودمختاری برای کردستان، رهبری حزب دموکرات کردستان از آن‌ها حمایت و همکاری کند و به اتحادیه دانشجویان کردستان دستور داد تا در اعتصاب دانشجویان وابسته به حزب بعث عربی سوسیالیستی در دانشگاه بغداد علیه حکومت عبدالکریم قاسم شرکت کنند، در ٨ فوریه ١٩٦٣ و در هنگام کودتا به نام حزب دموکرات کردستان بیانیه حمایت را به ایستگاه رادیوی بغداد داده که به دست کودتاچیان بوده، در اواخر ماه فوریه سال ١٩٦٣ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته، سال ١٩٦٣ نماینده کنگره عمومی کویه بوده، در ١٨ فوریه ١٩٦٣ نایب رئیس هیئت حزب دموکرات کردستان برای گفتگو با دولت عراق بوده و در ٩ ژوئن ١٩٦٣ توسط دولت عراق در هنگام بازگشتش به کردستان در فرودگاه کرکوک بازداشت شده و به شدت شکنجه شده، سال ١٩٦٣ در زندان حله در مرکز عراق و سپس زندان مرکزی بغداد بازداشت بوده است.

در سال ١٩٦٤ از زندان آزاد شده، سال ١٩٦٤ در کنگره ششم بدون حضور خودش توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده، سال ١٩٦٤ عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق بوده، در ٣ آوریل ١٩٦٥ به عنوان مسئول تبلیغات حزب دموکرات کردستان تعیین شده، سال ١٩٦٥ سردبیر روزنامه خه‌بات ارگان حزب دموکرات کردستان بوده، سال ١٩٦٦ در کنگره هفتم توسط نمایندگان کنگره به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٦٦ مسئول کمیته شاخه پنج حزب دموکرات کردستان بوده است، در ماه نوامبر ١٩٦٦ به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان منصوب شده است، در ٢٢ ژوئن ١٩٦٦ عضو هیئت حزب دموکرات کردستان با دولت عراق بوده که منجر به صدور بیانیه ٢٩ ژوئن توسط دکتر عبدالرحمن بزاز (١٩١٤- ١٩٧٣) نخست‌وزیر عراق شده است، سال ١٩٦٦ به عنوان مسئول دفتر تبلیغات حزب دموکرات کردستان گمارده شده است، در ٢ آوریل ١٩٦٧ عضو هیئتی از حزب دموکرات کردستان بوده که با سپهبد عبدالرحمن محمد عارف (١٩١٦- ٢٠٠٧) در کاخ جمهوری در شهر بغداد دیدار کرده‌اند به منظور گفتگو برای اجرای بندهای توافق‌نامه ژوئن ١٩٦٦ برای خودمختاری کردستان توسط دولت عراق، در ١٥ آوریل ١٩٦٧ به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان نماینده کنفرانس نظامی-سیاسی کانی سماق (اربیل) بوده است، در روز شنبه ٢٩ آوریل ١٩٦٧ سردبیر روزنامه عربی‌زبان (التآخی) بوده است، روز چهارشنبه ١٨ ژانویه ١٩٦٧ با همراهی هیئتی از حزب دموکرات کردستان در کاخ سبز در شهر بغداد با سپهبد رکن عبدالرحمن محمد عارف (١٩١٦- ٢٠٠٧) دیدار کرده‌اند و محور گفتگو توافق‌نامه ژوئن بوده است، در ماه مه ١٩٦٧ صاحب‌امتیاز روزنامه برای که ضمیمه کردی روزنامه عربی‌زبان (التآخی) چاپ بغداد بوده است، در ١٠ ژانویه ١٩٧٠ عضو هیئت نه نفره حزب دموکرات کردستان برای مذاکره درباره خودمختاری برای کردستان جنوبی با مقامات حزب بعث عربی سوسیالیستی در شهر بغداد بوده است، در ٢١ مارس ١٩٧٠ در تالار خُلد شهر بغداد سخنرانی دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان را قرائت کرده است، در ٢٩ مارس ١٩٧٠ با یک فرمان جمهوری به عنوان وزیر دولت در کابینه احمد حسن بکر (١٩١٤- ١٩٨٢) منصوب شده است، در تاریخ ٢٩ مارس ١٩٧٠ در جشن نوروز صدر قناتی شهر بغداد شرکت کرده است.

سال ١٩٧٠ نایب‌رئیس انجمن دوستی عراق-شوروی بوده است، در ١٦ مه ١٩٧٠ با یک فرمان جمهوری به عنوان وزیر دادگستری با وکالت منصوب شده است، روز جمعه ١٢ ژوئن ١٩٧٠ به فرمان رئیس  مصطفی بارزانی (١٩٠٣- ١٩٧٩) عضو هیئت حزب دموکرات کردستان برای سفر به شهر نجف در غرب عراق به منظور شرکت در مراسم ترحیم آیت‌الله العظمی عبدالمحسن حکیم (١٨٨٩- ١٩٧٠) مرجع بزرگ شیعیان جهان شده است، سال ١٩٧٠ مدرس درس انقلاب خلق‌ها در دوره سوم آموزشگاه کادرسازی حزب دموکرات کردستان بوده است، در ٢٧ ژوئیه ١٩٧٠ با یک فرمان جمهوری به عنوان وزیر امور شمال با وکالت در دولت عراق منصوب شده است، سال ١٩٧٠ در کنگره هشتم توسط نمایندگان کنگره به عضویت کمیته مرکزی و سپس در اولین نشست کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، سال ١٩٧٠ مسئول کمیته شاخه پنج حزب دموکرات کردستان شده است، روز یکشنبه ١٦ اوت ١٩٧٠ در شهر بغداد سخنرانی کمیته شاخه پنج را به حضار جشن تأسیس بیست و چهارمین سالگرد حزب دموکرات کردستان ارائه کرده است، ماه سپتامبر سال ١٩٧٠ در شهر قاهره در مراسم خاکسپاری پیکر رئیس جمال عبدالناصر (١٩١٨- ١٩٧٠) شرکت کرده است، در تاریخ ٢٢ اکتبر ١٩٧٠ در کنفرانس انجمن فرهنگی کردی در شهر بغداد توسط نمایندگان با ١٦٩ رأی اولین رأی را کسب کرده و در ٣٠ اکتبر ١٩٧٠ توسط هیئت اجرایی به عنوان رئیس انتخاب شده است، عضو کمیته عالی صلح‌طلبان عراق بوده است، در ٩ نوامبر ١٩٧٠ به عنوان وزیر آموزش و پرورش با وکالت در دولت عراق منصوب شده است، سال‌های (١٩٧٠- ١٩٧٤) نایب‌رئیس انجمن دوستی جمهوری عراق-اتحاد شوروی بوده است، سال‌های (١٩٧٠- ١٩٧٤) سردبیر مجله روژی کوردستان (روز کردستان) بوده است. 

سال ١٩٧٠ عضو کمیته صلح هفت نفره میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث عربی سوسیالیستی بوده است، در ١٧ فوریه ١٩٧١ به عنوان وزیر کار و امور اجتماعی با وکالت در دولت عراق منصوب شده است، در ٨ مه ١٩٧١ به عنوان وزیر راه و ترابری و مسکن با وکالت در دولت عراق منصوب شده است، روز سه‌شنبه ٢٢ ژوئن ١٩٧١ در مقر کمیته شاخه پنج در شهر بغداد از صدام حسین (١٩٣٧- ٢٠٠٦) معروف به صدام تکریتی معاون رئیس‌جمهور عراق استقبال کرد، در ١٤ ژوئیه ١٩٧١ به عنوان نماینده احمد حسن بکر (١٩١٤- ١٩٨٢) رئیس‌جمهور عراق در افتتاحیه کنگره دوم اتحادیه نویسندگان کرد در شهر اربیل شرکت کرده است، در ١٧ ژوئیه توسط نمایندگان کنگره دوم اتحادیه نویسندگان کرد برای هیئت اجرایی انتخاب شده است، سال ١٩٧١ سردبیر مجله کردی-عربی‌زبان (شمس کردستان) بوده است که در شهر بغداد منتشر می‌شد، روز سه‌شنبه ٢٢ ژوئن ١٩٧١ در مقر شاخه پنج حزب دموکرات کردستان در شهر بغداد از هیئتی از حزب کمونیست شوروی استقبال کرده است.

از ١٤ تا ١٧ ژوئیه ١٩٧١ توسط نمایندگان دومین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد در شهر اربیل برای هیئت اجرایی و سپس به عنوان رئیس انتخاب شده است، روزهای ١١ تا ١٤ نوامبر ١٩٧٢ به عنوان وزیر دولت در حکومت عراق و عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در همایش «نفت به عنوان سلاح» که توسط (شورای ملی صلح و همبستگی) در شهر بغداد برگزار شده بود شرکت کرده است، در ٣ ژانویه ١٩٧٢ به عنوان نماینده احمد حسن بکر (١٩١٤-١٩٨٢) رئیس‌جمهور عراق در افتتاحیه نخستین جشنواره شعر کردی در شهر کرکوک شرکت کرده است، در ٦ فوریه ١٩٧٢ با فرمانی از شورای رهبری انقلاب عراق به عنوان عضو شورای برنامه‌ریزی آموزشی تعیین شده است، در ٦ فوریه ١٩٧٢ با یک فرمان جمهوری به عنوان وزیر راه و ترابری و مسکن به صورت وکالتی در حکومت عراق تعیین شده است، در اواسط سال ١٩٧٢ سردبیر مجله «استیره» (ستاره) ضمیمه مجله «روژی کوردستان» (روز کردستان) در حوزه کودکان بوده است، در ٢ ژوئیه ١٩٧٢ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر دارایی به صورت وکالتی در حکومت عراق گمارده شده است، در ١١ ژوئیه ١٩٧٢ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر کشاورزی به صورت وکالتی در حکومت عراق گمارده شده است، در ١١ سپتامبر ١٩٧٢ سرپرستی هیئت جمهوری عراق را در نشست منطقه‌ای سازمان خواربار و کشاورزی جهانی در شهر کویت بر عهده داشته است، در ١ نوامبر ١٩٧٢ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر امور شمال به صورت وکالتی در حکومت عراق تعیین شده است، در ١٨ نوامبر ١٩٧٢ توسط هیئت اجرایی اتحادیه نویسندگان کرد به عنوان رئیس انتخاب شده است، در ٥ فوریه ١٩٧٣ به نمایندگی از احمد حسن بکر (١٩١٤-١٩٨٢) رئیس‌جمهور عراق در چهارمین کنگره اتحادیه معلمان کردستان در شهر اربیل شرکت کرده است، در ماه آوریل ١٩٧٣ عضو شورای ملی صلح و همبستگی در جمهوری عراق (شورای ملی صلح و همبستگی در جمهوری عراق) بوده است، در روز سه‌شنبه ١٢ ژوئن ١٩٧٣ به عنوان وزیر بهداشت به صورت وکالتی در حکومت عراق تعیین شده است، در اواسط ماه ژوئن سال ١٩٧٣ به عنوان مسئول کمیته آماده‌سازی اقلیم کردستان برای تمام سازمان‌های توده‌ای حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است که قصد شرکت در دهمین کنگره جهانی جوانان و دانشجویان در شهر برلین شرقی را داشته است، در ٨ ژوئیه ١٩٧٣ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر شهرداری‌ها به صورت وکالتی در حکومت عراق گمارده شده است، در اواسط ماه نوامبر سال ١٩٧٣ سرپرستی هیئت پارتی را به مسکو بر عهده داشته و با بوریس پونوماریوف، عضو نامزد دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی دیدار کرده و محور گفتگوها مشکلات میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث عربی سوسیالیست و حزب کمونیست عراق بوده است، در ٣١ اکتبر ١٩٧٣ نماینده کنگره نیروهای صلح و همبستگی (کنفرانس نیروهای صلح و همبستگی) در شهر مسکو و عضو کمیته هند-چین و کمیته خاورمیانه بوده است.

سال ١٩٧٣ مدال لنین برای صلح توسط مقامات اتحاد شوروی به وی اعطا شده است، در ١٧ نوامبر ١٩٧٣ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر حمل و نقل به صورت وکالتی در حکومت عراق گمارده شده است، سال ١٩٧٤ پس از انتخابش توسط نمایندگان چهارمین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد به عنوان عضو هیئت مدیره انتخاب شد و در اولین جلسه هیئت مدیره نیز در ١٤ ژانویه ١٩٧٤ به عنوان رئیس برگزیده شده است، سال ١٩٧٤ سردبیر مجله «نوسه‌ری کورد» (نویسنده کرد) بوده است، در ٢٦ فوریه ١٩٧٤ با فرمان جمهوری به عنوان وزیر راه و ترابری و مسکن به صورت وکالتی در حکومت عراق تعیین شده است، سال ١٩٧٤ پس از تصویب قانون شورای قانون‌گذاری و شورای اجرایی اقلیم کردستان به عنوان وزیر دادگستری و اوقاف اسلامی تعیین شد، در ١٢ مارس ١٩٧٤ به دلیل عدم اجرای توافقنامه ١١ مارس استعفای خود را تقدیم احمد حسن بکر (١٩١٤-١٩٨٢) رئیس‌جمهور عراق کرد و از مقام وزارت کناره‌گیری نمود و رو به مناطق آزاد شده انقلاب سپتامبر آورد، در ٧ آوریل ١٩٧٤ با فرمان جمهوری از سمت وزیر دولت در کابینه احمد حسن بکر برکنار شد، در ٢٨ آوریل ١٩٧٤ پس از مصادره خانه‌اش توسط حکومت عراق، خانواده‌اش به سمت مناطق آزاد شده اخراج شدند، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر به جنوب کردستان بازگشت و به شهر بغداد تبعید شد، سال ١٩٧٦ از اعضای موسس جنبش سوسیالیستی کردستان بوده است، سال ١٩٧٨ رسماً کنگره اتحادیه نویسندگان کرد را که زیر سایه حزب بعث عربی سوسیالیستی برگزار شد، تحریم کرد، در ماه اکتبر سال ١٩٧٨ توسط امنیت عمومی بغداد بازداشت شد، سال ١٩٧٩ در کنفرانس اتحاد «گوره‌شیر» علیرغم عدم حضورش توسط نمایندگان کنفرانس به عنوان دبیر حزب سوسیالیست متحد کردستان انتخاب شد، در ٢٥ ژوئن ١٩٨١ با یک نامه بمب‌گذاری شده در شهر بغداد به دست دستگاه اطلاعاتی عراق (جهاز المخابرات العراقیة) به ریاست برزان تکریتی ترور شد و در قبرستان زاخو به خاک سپرده شد. در ١ ژوئیه ١٩٨١ خبر ترور او از ایستگاه صدای کردستان، رادیوی حزب دموکرات کردستان پخش شد، در ٢ ژوئیه ١٩٨١ پیام تسلیت رئیس مسعود بارزانی از طریق رادیو صدای کردستان عراق پخش شد، سال ١٩٩٣ در تصمیمات کنگره یازدهم حزب دموکرات کردستان - متحد به عنوان شهید جاویدان نامیده شده است.

منابع:
  1. اتحادیه نویسندگان کرد، روزنامه التآخی، شماره ١١٩١، بغداد، چاپخانه التایمس، دوشنبه، ٢٠ نوامبر ١٩٧٢م، ص ٤.
  2. طارق ابراهیم شریف، وقتی شاعر بزرگ جواهری در اولین جشنواره شعر کردی شرکت کرد، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٨٢٣، اربیل، جمعه، ٢ مه ١٩٩٧م، ص ١١.
  3. سخنرانی جناب کاک سامی عبدالرحمن در یادبود ١٢امین سالگرد شهید جاویدان سید صالح یوسفی، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ١٦٩١، اربیل، دوشنبه، ١٢ ژوئیه ١٩٩٣ز، ص ٣.
  4. سردار امین، در سالگرد شهادت سید صالح یوسفی ، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ٣١١٩، اربیل، یکشنبه، ٢٥ ژوئن ٢٠٠٠ز، ص ٦.
  5. کریم شارزا، وزیر انقلاب کردستان نافز جلال حویزی، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ١٩٨٩، اربیل، یکشنبه، ١٠ ژوئیه ١٩٩٤م، ص ٣.
  6. روزنامه برایی، شماره دوم شماره کردی، سال اول، بغداد، چاپخانه (الشعب)، شنبه، ١٣ مه ١٩٦٧م، صص ١، ١٢.
  7. تحت شعار الأدب الثوري عقد اتحاد الادباء الأكراد مؤتمره‌ الثاني، جریدة التآخي، العدد 788، بغداد، مطبعة دار الجاحظ، الأربعاء، 21 تموز 1971م، ص ص 3، 6.
  8. برعایة السید الرئیس أحمد حسن البكر، جریدة التآخي، العدد 785، بغداد، مطبعة دار الجاحظ، السبت، 17 تموز 1971م، ص 1.
  9. هوشیار نوری لک، نامداران کرد در یک سطر، (اربیل - چاپخانه چوارچرا - 2010م)، ص 15.
  10. شامل عبدالقادر، خفایا وأسرار اتفاقیة الجزائر عام 1975، (بغداد - دار المجلة - 2016م)، ص ص 47، 68.
  11. فلک‌الدین کاکه‌یی، کودتای روحی، ترجمه شیرزاد هینی، (اربیل - چاپخانه شهاب - 2016م)، ص 74.
  12. احمد بانیخیلانی، خاطراتم، (استکهلم - 1997م)، صص 179، 304، 306.
  13. علي سنجاري، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الأشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوك - مطبعة خاني - 2012م)، ص ص 371، 419.
  14. شكیب عقراوي، صدام حسین نهوضا ونكوسا، (أربیل - مطبعة حاجي هاشم - 2009م)، ص 381.
  15. گفتگو: آزاد عبدالواحد، درو کردن روزهای زیور خطاب، (اربیل - چاپخانه روژهلات - 2019م)، صص 98، 107.
  16. بوتان مصطفی، في ذكری الثامنة عشرة لاستشهاد الأستاذ صالح الیوسفي 1918 - 1981، مجلة گولان العربي، مؤسسة گولان للثقافة والأعلام، العدد 37، السنه‌ الرابعة، أربیل، مطبعة وزارة الثقافة، 25 حزیران 1999م، ص 103.
  17. کریس کوچرا، جنبش ملی کرد، ترجمه ابراهیم یونسی، چاپ دوم، (تهران - موسسه انتشارات نگاه - 1377ه.ش)، صص 310، 324، 327، 332، 338، 344، 349 و 384، 411.
  18. نوزاد علي احمد، صحافة الحزب الدیمقراطي الكردستاني خارج الوطن، (السلیمانیة - مؤسسة ژین لاحیاء التراث الوثائقي والصحفي الكردي - 2010م)، ص 11.
  19. مهدی محمد قادر، پیشامدهای سیاسی کردستان عراق 1945 - 1958، (سلیمانیه - مرکز پژوهش‌های استراتژیک کردستان - 2005م)، صص 122 - 124.
  20. شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل بین سال‌های (1958 - 1963) پژوهشی در وضعیت سیاسی، (اربیل - چاپخانه روژهلات - 2012م)، ص 192.
  21. شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل بین سال‌های 1963 - 1970 پژوهشی تاریخی در وضعیت سیاسی، (اربیل - چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین - 2016م)، صص 45، 87، 114، 237، 327، 331.
  22. جمال خزنه‌دار، روزنامه‌نگاری در کردستان، ترجمه احمد شریفی، (مهاباد - نشر کاک - 1357 ه.ش)، صص 36، 46.
  23. عبدالرحمان شرفکندی، چیشتی مجیور، (پاریس - 1997م)، صص 361، 374، 382، 517، 520 - 522، 548.
  24. شوان محمدامین خوشناو، اربیل بین سال‌های 1963 - 1970، (اربیل - چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین - 2016م)، صص 45 - 46.
  25. محمود شیخ سین حسو الریكاني، شنگال (سنجار) في العهد الملكي 1921 - 1958، (أربیل - الأكادیمیة الكوردیة - مطبعة الحاج هاشم - 2012م)، ص ص 118 - 119.
  26. جمال بابان، سلیمانیه شهر درخشان من، جلد سوم، چاپ دوم، (اربیل - موسسه چاپ و نشر آراس - چاپخانه آراس - 2012م)، ص 317.
  27. البارزاني یلقي السلاح اثر اندلاع ثورة رمضان المباركة، جریدة الأیام، العدد 256، السنة الأولی، بغداد، مطبعة التضآمن، السبت، 23 شباط 1963م، ص ص 1، 5.
  28. عبدالسمیع خلف عبدحبیب الجنابي، تطور المشكلة الكردیة في العراق 1958 - 1968، جمهوریة العراقة وزراة التعلیم والبحث العلمي، جامعة الأنبار، كلیة الآداب، قسم التاریخ، 2017م، (اطروحة دكتوراه‌ غیر منشور)، ص ص 54، 75.
  29. فیصل الدباغ، كشف بیبلوغرافي للجرائد والمجلات الكوردیة، القسم الأول، مجلة‌ گولان العربي، العدد 11، مؤسسة گولان الأعلامیة، أربیل، مطبعة وزارة الثقافة، 25 نیسان 1997م، ص 58.
  30. فیصل الدباغ، كشف بیبلوغرافي للجرائد والمجلات الكوردیة، القسم الثاني، مجلة‌ گولان العربي، العدد 12، مؤسسة گولان الأعلامیة، أربیل، مطبعة وزارة الثقافة، 25 آیار 1997م، ص ص 70.
  31. هاوار الكاكائي، صالح الیوسفي ... ولیلة تعارف بغدادیة لاتنسی، مجلة گولان العربي، مؤسسة گولان الأعلامیة، العدد 2، أربیل، مطبعة خه‌بات، 25 آب 1996م، ص ص 43 - 44.
  32. الیوسفي في ذاكرة الثورة ووجدان الشعب، مجلة گولان العربي، مؤسسة گولان الأعلامیة، العدد صفر، أربیل، 1 تموز 1996م، ص 28.
  33. سیدا احمد السوجي، هكذا احتفلنا بعید نوروز عام 1970، مجلة زاگروس، وزارة الثقافة - أقلیم كردستان، العدد 16، أربیل، مطبعة وزراة الثقافة، 27 آذار 1999م، ص 27.
  34. ذكریات أیام مجیدة یرویها طباع قدیم للصحف الكوردیة، مجلة زاگروس، وزارة الثقافة - أقلیم كردستان، مطبعة‌ وزارة الثقافة، العدد 11، أربیل، 27 تشرین الأول 1998، ص 32.
  35. عبداله‌ زنكي، صالح الیوسفي .. وانطباعات اللقاء الاخیر، مجلة زاگروس، وزارة الثقافة - أقلیم كردستان، مطبعة‌ وزارة الثقافة، العدد 7، أربیل، 27 حزیران 1998، ص 26.
  36. پاله باوانی، شهید سیدا صالح یوسفی و موضع او پس از 1975، مجله خازر، مرکز فرهنگی برده‌رش، شماره 12، اربیل، چاپخانه مناره، زمستان 2006م، صص 8 - 9.
  37. ساسان محمد، در یادبود 12مین سالگرد شهید جاویدان و کردپرور "صالح یوسفی"، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 1678، اربیل، شنبه، 26 ژوئیه 1993م، ص 4.
  38. سخن آقای سامی عبدالرحمن در یادبود 12مین سالگرد شهید جاویدان سیدا صالح یوسفی، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 1691، اربیل، دوشنبه، 12 ژوئیه 1993م، ص 3.
  39. توفیق ملا صدیق، خاطرات روزهای حزبی و پیشمرگایتی و تبعیدم، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه شهاب - 1996م)، ص 59.
  40. اجتماع في مجلس السلم حول مؤتمر موسكو العالمي لقوی السلم، جریدة التآخي، العدد 1317، بغداد، مطبعة التایمس، الخمیس، 26 نیسان 1973م، ص 4.
  41. احد مساعدي البرازاني : أكراد العراق سیحصلون علی حكم ذاتي خلال 4 سنوات، جریدة الأنوار، العدد 3398، السنة 11، بیروت، الجمعة، 17 نیسان 1970م، ص 8.
  42. اختتام المؤتمر الرابع لاتحاد الادباء الأكراد، جریدة التآخي، العدد 1534، بغداد، مطبعة التایمس، السبت، 12 كانون الثاني 1974م، ص ص 1 - 2.
  43. الاستاذ الیوسفي یترأس الوفد العراقي الی الاجتماع الاقلیمي لمنظمة الغذاء والزراعة الدولیة، جریدة التآخي، العدد 1133، بغداد، مطبعة التایمس، الأحد، 10 أیلول 1972م، ص 4.
  44. الاستاذ خالد محي الدین یزور مقر الفرع الخامس للحزب الدیمقراطي الكردستاني، جریدة التآخي، العدد 1279، بغداد، مطبعة التایمس، الأحد، 11 آذار 1973م، ص 4.
  45. الاستاذ صدام حسین یدعو الی تعمیق العلاقات بین الحزبین الحلیفین، جریدة التآخي، العدد 767، بغداد، مطبعة دار الجاحظ، الخمیس، 24 حزیران 1971م، ص 4.
  46. استاد صدام حسین از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان و اتحادیه زنان کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخي، شماره 766، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، چهارشنبه، 23 ژوئن 1971م، ص 1.
  47. به کوشش ممتاز الحیدري، برگزیده‌ای از خاطرات صالح الحیدري، چاپ دوم، (سلیمانیه ـ چاپخانه رنج ـ 2004م)، ص ص 27، 49.
  48. عزل پنج وزیر و انتصاب پنج وزیر جدید، روزنامه التآخي، شماره 1512، بغداد، چاپخانه تایمز، دوشنبه، 8 آوریل 1974م، ص 1.
  49. امین چاوره‌ش، صالح یوسفی.. از دیدگاه سیاسی، ادبی و روزنامه‌نگاری، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 880، اربیل، جمعه، 26 ژوئن 1998م، ص 11.
  50. انتخابات هیئت اداری جدید انجمن فرهنگ کردی، روزنامه التآخي، شماره 1015، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 22 آوریل 1972م، ص 5.
  51. انور ابراهیم عبدالرزاق نقشبندی، نگاهی به تاریخ بامرنی در دوران مشایخ طریقت نقشبندیه، (دهوک ـ چاپخانه بلند ـ 2017م)، ص 115.
  52. بارزانی هیئتی را برای عرض تسلیت به خانواده شیخ محمود حفید منصوب می‌کند، روزنامه التآخي، شماره 1033، بغداد، چاپخانه تایمز، دوشنبه، 15 مارس 1972م، ص 1.
  53. نفت به عنوان سلاحی در نبرد، (بغداد ـ دارالحریه للطباعه ـ 1974م)، ص 40.
  54. روژین چلبی منیر، زاخو 14 تیرماه 1958 تا 6 مارس 1975، (بدون ناشر ـ مرکز زاخو برای پژوهش‌های کردی ـ 2018ز)، ص ص 47، 62، 75 ـ 76، 78، 202، 204 ـ 206، 226، 228، 343.
  55. بیانیه پایانی دومین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد، روزنامه التآخي، شماره 809، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، شنبه، 7 اوت 1971م، ص ص 4 ـ 5.
  56. ملا مصطفی: جنگ کردها علیه عراق پایان یافته است، روزنامه اطلاعات، شماره 14664، تهران، دوشنبه، 4 فروردین 1354 هـ.ش، ص ص 1، 4.
  57. وزیر صنایع عراق گفت: عراق نیرومندترین سلاح‌ها را در اختیار دارد، روزنامه اطلاعات، شماره 14373، تهران، دوشنبه، 19 فروردین 1353 هـ.ش، ص ص 1 ـ 2.
  58. مذاکرات صلح کردها و دولت عراق آغاز شد، روزنامه اطلاعات، شماره 12010، تهران، شنبه، 4 تیر 1345 هـ.ش، ص 4.
  59. 5 وزیر کرد از کابینه اخراج شدند، روزنامه اطلاعات، شماره 14373، تهران، دوشنبه، 19 فروردین 1353 هـ.ش، ص 2.
  60. اتحادیه نویسندگان کرد با شعار «ادبیات انقلابی» دومین کنگره خود را برگزار کرد، روزنامه التآخي، شماره 788، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، چهارشنبه، 21 ژوئیه 1971م، ص ص 3 ـ 6.
  61. عبدالجلیل صالح موسی، جمال عبدالناصر و مسئله کردی در عراق 1952 ـ 1970، (دهوک ـ اداره کل مطبوعات، چاپ و نشر ـ چاپخانه استانداری دهوک ـ 2013م)، ص ص 154، 234.
  62. احمد شریف لک، تحلیل رویدادهای تاریخی، جلد دوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ 2019ز)، ص ص 61 ـ 64.
  63. سعدی عثمان هروتی، رابطه بین کرد و شوروی در سه سند بریتانیایی، مجله روگهه، مرکز زاخو برای پژوهش‌های کردی، شماره 6، بهار 2019ز، ص ص 34 ـ 37.
  64. گروه موسیقی شورش: عمری کوتاه و خرمنی پربرکت از سرودهای ملی، مجله خاک، مرکز چاپ و اطلاع‌رسانی خاک، شماره 62، سال ششم، سلیمانیه، چاپخانه دلیر، 10 سپتامبر 2002ز، ص 27.
  65. آسو حسن، صالح یوسفی .. جستجو برای مناسب‌ترین فاکتور سیاسی، روزنامه بارزان نیوز، شماره 170، اربیل، یکشنبه، 27 ژوئن 2010ز، ص 10.
  66. سگوان یوسفی، سیدای یوسفی آرام با ...، روزنامه بارزان نیوز، شماره 169، اربیل، یکشنبه، 20 ژوئن 2010ز، ص 6.
  67. جبار جباری، تاریخ روزنامه‌نگاری کردی در عراق، (بغداد ـ اداره کل فرهنگ کردی ـ چاپخانه الامه ـ 1975م)، ص 77.
  68. جرجیس فتح‌الله وکیل دادگستری، عراق در دوران قاسم: آراء و افکار 1958 ـ 1988، بخش دوم، (سوئد ـ انتشارات نبز ـ 1989م)، ص 861 ـ 863.
  69. روزنامه التآخي، شماره 1، سال اول، بغداد، چاپخانه الشعب، شنبه، 29 آوریل 1967م، ص 1.
  70. رادیو صدای کردستان آزاد عراق: 5 وزیر و دو استاندار عراقی استعفا دادند، روزنامه اطلاعات، شماره 14366، تهران، شنبه، 10 فروردین 1353 هـ.ش، ص ص 1، 4.
  71. جمعه نورالدین جباری، پیشگامانی که به روزنامه‌نگاری کردی ما خدمت کردند، مجله گولان العربی، شماره 47، سال چهارم، اربیل، چاپخانه وزارت فرهنگ، 30 آوریل 2000م، ص 59.
  72. جمال خزنه‌دار، دانشنامه روزنامه‌نگاری کردی 1898 ـ 2010، جلد اول، (اربیل ـ سندیکای روزنامه‌نگاران کردستان ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2011ز)، ص 99.
  73. حازم یوسفی، استاد صالح یوسفی: مبارزی واقع‌گرا و پیشگام صلح، روزنامه الاتحاد، ارگان مرکزی اتحادیه میهنی کردستان، شماره 190، سال چهارم، سلیمانیه، شنبه، 29 ژوئن 1996م، ص 3.
  74. حازم یوسفی، سازمان اطلاعات عراق عملیات ترور شهید صالح یوسفی را طراحی کرد، روزنامه الاتحاد، ارگان مرکزی اتحادیه میهنی کردستان، شماره 22، سال اول، اربیل، شنبه، 26 ژوئن 1992م، ص 7.
  75. حافظ القاضی، خاطرات، جلد اول، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ 2006م)، ص 273.
  76. حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان ـ عراق (در ایستگاه‌های اصلی) 1946 ـ 1993، (دهوک ـ چاپخانه خه‌بات ـ 1998م)، ص ص 35، 69، 85، 91، 104، 110، 117، 488، 490.
  77. حسن ارفع، کردها و یک بررسی تاریخی و سیاسی، (بدون ناشر ـ بدون تاریخ)، ص ص 138، 142.
  78. حسن لطیف الزبیدی، دانشنامه احزاب عراقی، (بیروت ـ انتشارات عارف ـ 2007م)، ص ص 338، 339، 512، 575.
  79. میانجیگری شوروی بین عراق و کردها، روزنامه اطلاعات، شماره 14361، تهران، یکشنبه، 4 فروردین 1353 هـ.ش، ص ص 1، 6.
  80. حسو هورمی، اشاراتی از زندگی امیر تحسین سعید علی بیگ، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ 2017م)، ص ص 88، 90.
  81. حمید ابوبکر بدرخان، آلبوم بدرخانی‌ها، (اربیل ـ مؤسسه چاپ و نشر بدرخان ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2013ز)، ص 49.
  82. خلف غفور، ظرف طلایی، جلد اول، (کرکوک ـ انجمن روشنفکری و اجتماعی کرکوک ـ چاپخانه کارو ـ 2011ز)، ص ص 21 ـ 22.
  83. دانا آدامز اشمیت، سفر به مردان شجاع در کردستان، ترجمه و تعلیق جرجیس فتح‌الله، (اربیل ـ انتشارات آراس ـ چاپخانه وزارت آموزش و پرورش ـ 1999م)، ص ص 353 ـ 354، 358 ـ 359، 361، 372 ـ 373، 375، 383.
  84. درک کینان، کردها و کردستان، ترجمه ابراهیم یونسی، (تهران ـ انتشارات نگاه ـ چاپخانه نوبهار ـ 1372 هـ.ش)، ص 141.
  85. اخبار و اطلاعات، مجله اربیل، شهرداری اربیل، شماره 5، سال 2، نجف، (چاپخانه الغری الحدیثه)، آوریل 1972ز، ص 53.
  86. تاریخ دوره‌های کادرهای پارتی، از کوهستان تا شهر، (اربیل ـ مرکز مطالعات، پژوهش و آکادمی پارتی ـ چاپخانه روژهلات ـ 2019ز)، ص 34.
  87. رزگار نوری شاویس، خه‌بات را پس از توقیف، مخفیانه در بغداد منتشر کردیم، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 922، اربیل، جمعه، 30 آوریل 1999م، ص 8.
  88. رفیق علی سنجاری از خاطرات و افکار خود در جنبش آزادی‌خواهی کردی در طول 30 سال مبارزه می‌گوید، روزنامه الشعلة، ارگان اتحادیه دموکرات کردستان ـ عراق، شماره 5، اواسط فوریه 1984م، ص 2.
  89. رئیس انجمن فرهنگ کردی در سوگ شهادت رفیق محمد سلیمان و همرزمانش، روزنامه التآخي، شماره 791، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، یکشنبه، 25 ژوئیه 1971م، ص 1.
  90. زوزان صالح الیوسفی، خاطراتی از حافظه‌ام، (ترکیه ـ چاپخانه Kalkan ـ 2018م)، صص 107، 133، 239، 266، 268، 283، 549، 565، 572.
  91. زوزان صالح الیوسفی، صفحاتی از زندگی مبارز صالح الیوسفی در سالگرد شهادتش، روزنامه التآخي، مؤسسه انتشاراتی و چاپ التآخي، شماره 4508، دوره سوم، بغداد، یکشنبه، 26 ژوئن 2005م، ص 4.
  92. وزرای محترم و استانداران استعفا می‌دهند، نشریه اینجا صدای کردستان عراق، دبیرخانه کل رسانه، فرهنگ و جوانان، مدیریت نشریات مدیریت رسانه، 1974م، صص 12 ـ 13.
  93. سامی شورش، تنوع کردها در عراق، (اربیل ـ مؤسسه انتشاراتی و چاپ آراس ـ چاپخانه وزارت آموزش و پرورش ـ 2000م)، ص 13.
  94. سامی شورش، کردستان و کردها، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ 2019م)، ص 125.
  95. سامی فرج، تاریخ ما را بازخواست خواهد کرد، قسمت اول، شماره 460، سال دوم، بغداد، چاپخانه دارالزمان، پنجشنبه، 2 فوریه 1967م، ص 3.
  96. سلام از حزب پارتی در بیست و چهارمین سالگردش، روزنامه التآخي، شماره 518، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، شنبه، 22 اوت 1970م، ص 5.
  97. سه‌لام عه‌بدولكه‌ریم، ژیانی سیاسیی له‌ باشووری كوردستان 1975 ـ 1991، (سلیمانیه ـ انتشارات و چاپ چوارچرا ـ 2011ز)، صص 43، 83.
  98. سه‌یدا صالح یوسفی شۆڕه‌سواری ڕیبازی كوردایه‌تی بووتنه‌وه‌ی ئاشتی و دیموكراتی بوو، روزنامه برایه‌تی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ یه‌كگرتوو، شماره 1976، اربیل، شنبه، 25 ژوئن 1994ز، ص 8.
  99. جناب بارزانی برای هیئت آلمانی مهمان آرزوی موفقیت می‌کند، روزنامه التآخي، شماره 1067، بغداد، چاپخانه تایمز، پنجشنبه، 22 ژوئن 1972م، ص 1.
  100. جناب بارزانی هیئتی را برای شرکت در مراسم عزاداری برگزار شده برای روح فقید بزرگ آیت‌الله العظمی سید محسن حکیم اعزام می‌کند، روزنامه التآخي، شماره 461، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، شنبه، 13 ژوئن 1970م، ص 5.
  101. جناب رئیس از ادریس بارزانی استقبال می‌کند، روزنامه العرب، شماره 744، سال چهارم، بغداد، پنجشنبه، 19 ژانویه 1967م، ص 1.
  102. سید علی موجانی، سولماز صدقی، الهه نعمتی، ...، فرهنگ رجال و خاندان‌های معاصر عراق، (تهران ـ نشر عظام ـ 1392 ه‍.ش)، صص 647 ـ 648.
  103. شاعران کردستان، روزنامه التآخي، شماره 864، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، دوشنبه، 18 اکتبر 1971م، ص 8.
  104. شکیب عقراوی، سال‌های رنج در کردستان مهم‌ترین حوادث سیاسی و نظامی در کردستان و عراق از 1958 تا 1980، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه مناره ـ 2007م)، صص 155، 157، 303.
  105. شکیب عقراوی، صدام حسین ظهور و سقوط، (اربیل ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2009م)، ص 381.
  106. شه‌عبان عه‌لی شه‌عبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپ سوم، (اربیل ـ چاپخانه ڕۆژهه‌ڵات ـ 2013ز)، ص 117.
  107. شهید سه‌یدا صالح یوسفی، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 632، اربیل، یکشنبه، 16 اوت 1992ز، ص 5.
  108. شهید مبارز صالح الیوسفی در سالگردش، روزنامه خه‌بات، زبان حال حزب دموکرات کردستان، شماره 680، اربیل، چهارشنبه، 23 ژوئن 1993م، ص 13.
  109. شێخ مووسێ وه‌رمێلی، شوره‌شا ئه‌یلولێ ل ده‌ڤه‌را زاخو، (دهوک ـ چاپخانه دانشکده شریعت ـ 2000ز)، ص 16.
  110. صبحی عبدالحمید، عراق در سال‌های 1960 ـ 1969، (دمشق ـ انتشارات دار بابل برای مطالعات و رسانه ـ 2009م)، ص 61.
  111. صلاح‌الدین محمد سعدالله، گاڤان و مسیره‌ی سال‌ها 1930 ـ 2007، بخش اول، (اربیل ـ چاپخانه هیڤی ـ 2009م)، ص 60.
  112. صلاح‌الدین محمد سعدالله، گاڤان و مسیره‌ی سال‌ها 1930 ـ 2007، بخش دوم، (اربیل ـ چاپخانه هیڤی ـ 2009م)، صص 80 ـ 81.
  113. طارق جامباز، حزب هیوا در تیپ اربیل، (اربیل ـ مجله یاساپارێزی ـ چاپخانه وزارت کشاورزی ـ 2005ز)، صص 95 ـ 96.
  114. عادل مه‌لا ساڵح، چه‌مكێك له‌ ژیانی سیاسی و دیبلۆماسی و فه‌رهه‌نگی سه‌یدا صالح یوسفی، (سلیمانیه ـ چاپخانه كارۆخ ـ 2011ز)، صص 7، 8، 11، 12، 55ـ 56، 57.
  115. عبدالرزاق مه‌زرنگ، صالح یوسفی در آغوش جاودانگان، روزنامه الاتحاد، روزنامه مرکزی اتحادیه میهنی کردستان، شماره 426، سال نهم، سلیمانیه، جمعه، 22 ژوئن 2001م، ص 1.
  116. عبدالسلام علی، صفحاتی از مبارزات شهید صالح الیوسفی، (بدون مکان ـ کمیته عالی جبهه کردستانی ـ 1992م)، صص 8، 13، 30، 37.
  117. عبدالفتاح علی البوتانی، منطقه بادینان 1925 ـ 1970 مطالعه‌ای در وقایع و تحولات سیاسی، بخش اول، (اربیل ـ فرهنگستان کردی ـ 2017م)، ص 478.
  118. عبدالفتاح علی البوتانی، منطقه بادینان 1925 ـ 1970 مطالعه‌ای در وقایع و تحولات سیاسی، بخش دوم، (اربیل ـ فرهنگستان کردی ـ 2017م)، صص 457، 459.
  119. عبدالوهاب عبدالرحیم هموند، از فعالیت‌های انجمن، مجله شمس کردستان، شماره شانزدهم، سال سوم، بغداد، چاپخانه الزمان، فوریه 1974م، ص 37.
  120. عصمت شریف وانلی، کردستان عراق هویت ملی (مطالعه‌ای در انقلاب 1961)، ترجمه سعاد محمد خضر، (سلیمانیه ـ مؤسسه ژین ـ چاپخانه شڤان ـ 2012م)، صص 316، 328.
  121. عومه‌ر عوسمان، ژیانی كوردێك، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2005ز)، ص 57.
  122. عیزه‌دین مسته‌فا ڕه‌سوڵ، به‌شێك له‌ یاداشته‌كانم، جلد اول، (سلیمانیه ـ مؤسسه انتشارات و پخش سه‌رده‌م ـ چاپخانه مؤسسه حه‌مدی ـ 2006ز)، صص 218 ـ 219.
  123. فازیل كه‌ریم ئه‌حمه‌د، به‌ خه‌ونی گه‌وره‌وه‌ كه‌وتینه‌ ڕێ، جلد اول، (سلیمانیه ـ چاپخانه تاران ـ 2019ز)، صص 40، 42.
  124. فایز الخفاجی، گلوله سیاسی در عراق، بخش دوم، (بغداد ـ انتشارات دار قنادیل برای نشر و توزیع ـ 2018م)، صص 54 ـ 55، 59 ـ 100، 234 ـ 240.
  125. شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان جشنی برگزار می‌کند، روزنامه التآخي، شماره 1285، بغداد، چاپخانه تایمز، یکشنبه، 18 مارس 1973م، ص 5.
  126. شاخه پنجم و سازمان‌های کردستانی روز شهید را گرامی می‌دارند، روزنامه التآخي، شماره 1364، بغداد، چاپخانه تایمز، پنجشنبه، 21 ژوئن 1973م، ص 4.
  127. شاخه پنجم بیست و پنجمین سالگرد تأسیس حزب دموکرات کردستان را جشن می‌گیرد، روزنامه التآخي، شماره 811، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، سه‌شنبه، 17 اوت 1971م، ص 1.
  128. فرهاد عونی، در صفحه‌ای دیگر از انقلاب بزرگ سپتامبر، مجله گولان العربي، شماره 28، اربیل، چاپخانه وزارت فرهنگ، 22 سپتامبر 1998م، ص 39.
  129. فرهاد عونی، چگونه اوضاع به ازسرگیری نبرد در کردستان در بهار سال 1974 انجامید؟، مجله گولان العربي، مؤسسه رسانه‌ای گولان، شماره 28، اربیل، 25 سپتامبر 1998م، ص 40.
  130. فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد، دایرة‌المعارف اتحادیه میهنی کردستان، جلد اول، چاپ سوم، (سلیمانیه ـ فرهنگستان هشیاری و توانمندسازی کادرها ـ چاپخانه حه‌مدی ـ 2016ز)، صص 584 ـ 586.
  131. فوئاد سدیق، گردباد سیاست، (اربیل ـ وزارت فرهنگ ـ مدیریت کل چاپ و نشر ـ چاپخانه روشنبیری ـ 2006ز)، صص 149، 150 ـ 151. 
  132. تصمیم شورای فرماندهی انقلاب شماره 192، روزنامه وقایع عراق، وزارت اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2003 آ، بغداد، چهارشنبه، 26 مه 1971م، ص 5.
  133. مصوبه شورای فرماندهی انقلاب شماره 55، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2099 الف، بغداد، دوشنبه، 21 فوریه 1972 م، ص 2.
  134. مصوبه شورای فرماندهی انقلاب شماره 85، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1973 الف، بغداد، شنبه، 13 مارس 1971 م، ص 7.
  135. کریم شارزا، مبارز و ادیب و روزنامه‌نگار صالح یوسفی 1918 ـ 1981، روزنامه خه‌بات (نبرد)، ارگان رسمی حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 907، اربیل، جمعه، 8 ژانویه 1999 م، ص 11.
  136. کریم شارزا، وزیر انقلاب کردستان نافذ جلال حویزی، روزنامه برایه‌تی (برادری)، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 1989، اربیل، یکشنبه، 19 ژوئیه 1994 ز، ص 3.
  137. پنجمین کنگره حزب دموکرات کردستان، مجله روژی نوێ (روز نو)، شماره سه، سال اول، سلیمانیه، ژوئن 1960 ز، ص 56.
  138. چهارمین کنگره اتحادیه معلمان کردستان ـ عراق، مجله ده‌نگی مامۆستا (صدای معلم)، ارگان شعبه سلیمانیه اتحادیه معلمان کردستان، شماره 8، سال دوم، سلیمانیه، چاپخانه راپه‌رین، فوریه 1973 ز، ص 55.
  139. دومین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد، مجله هه‌ولێر (اربیل)، شهرداری اربیل، شماره 2، سال 2، اربیل، چاپخانه کردستان، سپتامبر 1971 ز، ص ص 39، 41.
  140. کمیته تدارکاتی اقلیم کردستان برای جشنواره جهانی جوانان و دانشجویان، روزنامه التآخی (برادری)، شماره 1359، بغداد، چاپخانه تایمز، جمعه، 15 ژوئن 1973 م، ص 2.
  141. دیدار بین هیئت حزب کمونیست لبنان و هیئتی از حزب دموکرات کردستان، روزنامه التآخی (برادری)، بغداد، چاپخانه تایمز، شماره 1321، سه‌شنبه، 1 مه 1973 م، ص 4.
  142. دیدار دوستانه بین هیئت‌های حزب دموکرات کردستان و حزب کمونیست شوروی، روزنامه التآخی (برادری)، شماره 1489، بغداد، چاپخانه تایمز، یکشنبه، 18 نوامبر 1973 م، ص 1.
  143. وب‌سایت شعبه یک حزب دموکرات کردستان :
  144. مجله شمس کردستان، شماره اول، بغداد، چاپخانه الزمان، 1971 م، ص 1.
  145. محمد بدری، افتتاحیه چهارمین کنفرانس دوره دوم اتحادیه معلمان کردستان، روزنامه التآخی (برادری)، شماره 1252، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 6 فوریه 1973 م، ص 4.
  146. محمد شاکلی، پرتوئی بر خورشید مبارزات یک سرور، روزنامه کوردستانی نوێ (کردستان جدید)، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 660، سال سوم، اربیل، پنجشنبه، 14 آوریل 1994 ز، ص 6.
  147. محمد عامر دیرشوی، ساختار دینی ـ سیاسی در کردستان، (اربیل ـ چاپخانه هیوی ـ 2016 م)، ص 316.
  148. محمود الدره، مسئله کردی و ملی‌گرایی عربی در نبرد عراق، (بیروت ـ انتشارات دارالطلیعه ـ 1963 م)، ص 181.
  149. محمدعلی اسماعیل، خاطراتم هفتاد سال عمر و بیش از نیم قرن مبارزه، (بدون مکان ـ 2019 ز)، ص 132.
  150. محمد ملا قادر، خه‌باتنامه (نامه نبرد) تاریخ مختصر حزب و فرهنگ بارزانی نمیر، چاپ دوم، (اربیل ـ انتشارات و چاپخانه آراس ـ 2007 ز)، ص ص 20، 45، 55، 65، 68.
  151. فرمان جمهوری شماره 180، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1867، سال دوازدهم، بغداد، سه‌شنبه، 14 آوریل 1970 م، ص 11.
  152. فرمان جمهوری شماره 183، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1867، سال دوازدهم، بغداد، سه‌شنبه، 14 آوریل 1970 م، ص 12.
  153. فرمان جمهوری شماره 233، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2256، سال پانزدهم، بغداد، سه‌شنبه، 19 ژوئن 1973 م، ص 3.
  154. فرمان جمهوری شماره 246، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2155 الف، بغداد، دوشنبه، 19 ژوئن 1972 م، ص 6.
  155. فرمان جمهوری شماره 278، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1887، سال دوازدهم، بغداد، دوشنبه، 8 ژوئن 1970 م، ص 1.
  156. فرمان جمهوری شماره 278، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1887، سال دوازدهم، بغداد، دوشنبه، 8 ژوئن 1970 م، ص 1.
  157. فرمان جمهوری شماره 280، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2261، سال پانزدهم، بغداد، چهارشنبه، 11 ژوئیه 1973 م، ص 9.
  158. فرمان جمهوری شماره 286، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2161، بغداد، دوشنبه، 10 ژوئیه 1972 م، ص 5.
  159. فرمان جمهوری شماره 305، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2164، بغداد، شنبه، 22 ژوئیه 1972 م، ص 9.
  160. فرمان جمهوری شماره 424، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1913 الف، بغداد، چهارشنبه، 26 اوت 1970 م، ص 16.
  161. فرمان جمهوری شماره 437، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2297، سال شانزدهم، بغداد، سه‌شنبه، 20 نوامبر 1973 م، ص 8.
  162. فرمان جمهوری شماره 477، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2198، سال پانزدهم، بغداد، دوشنبه، 13 نوامبر 1972 م، ص 3.
  163. فرمان جمهوری شماره 487، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 2308، سال پانزدهم، بغداد، شنبه، 29 دسامبر 1973 م، ص 7.
  164. فرمان جمهوری شماره 630، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1945، بغداد، سه‌شنبه، 15 دسامبر 1970 م، ص 5.
  165. فرمان جمهوری شماره 650، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در عراق، شماره 1945، بغداد، سه‌شنبه، 15 دسامبر 1970 م، ص 7.
  166. فرمان جمهوری شماره 79، روزنامه وقایع عراق، وزارت فرهنگ و اطلاع‌رسانی در بغداد، شماره 2326، سال شانزدهم، بغداد، شنبه، 9 مارس 1974 م، ص 7.
  167. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌بخش کرد، جلد سوم، (اربیل ـ چاپخانه وزارت آموزش و پرورش ـ 2002 م)، ص ص 188، 217، 253.
  168. مصلح عبدالقادر، یکی از اعضای قدیمی حزب برای برایه‌تی (برادری) سخن می‌گوید، روزنامه برایه‌تی (برادری)، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 2022، اربیل، جمعه، 19 اوت 1994 ز، ص ص 4، 7.
  169. ملا مصطفی بارزانی و همراهانش به جناب وزیر کشور در مورد تأسیس حزب گزارش می‌دهند، روزنامه خه‌بات (نبرد)، شماره 141، چاپخانه الرای العام، بغداد، یکشنبه، 9 ژانویه 1960 م، ص ص 1، 8.
  170. محمود عثمان، انقلاب کردستان، (مکان نامشخص ـ حزب دموکرات کردستان ـ دفتر سیاسی ـ 1970 ز)، ص 112.
  171. جشن‌های بزرگ به مناسبت عید نوروز، روزنامه التآخی (برادری)، ضمیمه التآخی، شماره 1289، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 24 مارس 1973 م، ص 8.
  172. ملا فاروق شوانی، همه کرد، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه روشنبری ـ 1997 ز)، ص ص 70، 90، 117.
  173. دومین کنگره اتحادیه کردها، مجله شمس کردستان، شماره 3 و 4، بغداد، چاپخانه دارالسلام، اوت و سپتامبر 1971 م، ص 31.
  174. محسن عثمان، سیدا صالح یوسفی روشنفکر، دیپلمات و سیاستمدار، (اربیل ـ چاپخانه هیوی ـ 2012 ز)، ص ص 2، 4.
  175. نتایج انتخابات هیئت اداری جدید انجمن فرهنگ کردی، روزنامه التآخی (برادری)، شماره 572، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، شنبه، 24 اکتبر 1970 م، ص 5.
  176. نجم‌الدین یوسفی، انقلاب شکوهمند سپتامبر، (دهوک ـ شاخه اول حزب دموکرات کردستان ـ متحد ـ چاپخانه دانشکده شریعت ـ 1995 م)، ص ص 20، 26، 32.
  177. نوری شاويس، خاطرات من، (بدون مکان ـ انتشارات حزب دموکرات کردستان ـ 1985م)، ص ص 22، 81.
  178. به نمایندگی از آقای رئیس، استاد یوسفی سومین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد را افتتاح کرد، روزنامه التآخی، شماره 1189، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 18 نوامبر 1972م، ص 4.
  179. هیئت مدیره جدید جمعیت فرهنگ کردی اولین جلسه خود را دیروز برگزار کرد، روزنامه التآخی، شماره 1018، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 25 آوریل 1972م،
  180. هیئت جبهه مردمی برای آزادی فلسطین از مقر شاخه پنجم بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، بغداد، چاپخانه تایمز، شماره 1321، سه‌شنبه، 1 مه 1973م، ص 4.
  181. هیئت جبهه مردمی برای آزادی فلسطین از مقر شاخه پنجم بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، بغداد، چاپخانه تایمز، شماره 1321، سه‌شنبه، 1 مه 1973م، ص 4.
  182. هیئت جبهه عربی مشارکت‌کننده در انقلاب فلسطین با هیئت حزب دموکرات کردستان دیدار می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1356، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 12 ژوئن 1973م، ص 4.
  183. هیئت جبهه عربی مشارکت‌کننده در انقلاب فلسطین با هیئتی از حزب دموکرات کردستان دیدار می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1356، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 12 ژوئن 1973م، ص 4.
  184. هیئت جبهه ملی جمهوری خلق بلغارستان دیروز به دعوت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان وارد شد، روزنامه التآخی، شماره 747، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، دوشنبه، 31 مه 1971م، ص 1.
  185. هیئت حزب کمونیست ایتالیا از مقر حزب دموکرات کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 918، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، چهارشنبه، 22 دسامبر 1971م، ص 1.
  186. هیئت میهمان حزب کمونیست شوروی از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1053، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 6 ژوئن 1972م، ص 4.
  187. هیئت حزب کمونیست فرانسه با هیئتی از حزب دموکرات کردستان دیدار می‌کند، روزنامه التآخی، بغداد، چاپخانه تایمز، شماره 1321، سه‌شنبه، 1 مه 1973م، ص 4.
  188. هیئت حزب کمونیست فرانسه با هیئتی از حزب دموکرات کردستان دیدار می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1321، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 1 مه 1973م، ص 4.
  189. هیئت حزبی و رسمی شوروی دیروز از شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید کرد، روزنامه التآخی، شماره 766، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، چهارشنبه، 23 ژوئن 1971م، ص 1.
  190. هیئت جوانان شوروی از مقر انجمن دوستی عراق و شوروی بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 726، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، چهارشنبه، 5 مه 1970م، ص 4.
  191. هیئت انقلابی ویتنام از مقر شاخه پنجم بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 978، بغداد، چاپخانه تایمز، چهارشنبه، 8 مارس 1972م، ص 4.
  192. هیئت کنفرانس ملی حمایت از جنوب لبنان صبح دیروز از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید کرد، روزنامه التآخی، شماره 1284، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 17 مارس 1973م، ص 1.
  193. هیئت کنفرانس ملی حمایت از جنوب لبنان صبح دیروز از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید کرد، روزنامه التآخی، شماره 1284، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 17 مارس 1973م، ص 1.
  194. هیئت زیمبابوه از مقر شاخه پنجم بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1365، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 23 ژوئن 1973م، ص 4.
  195. هیئت کمیته صلح شوروی از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1025، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 6 مه 1972م، ص 5.
  196. هیئت شورای صلح فنلاند از شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1301، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 7 آوریل 1979م، ص 4.
  197. هیئتی از کمیته سیاسی جنبش مقاومت از شاخه پنجم بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، بغداد، چاپخانه تایمز، شماره 1328، پنجشنبه، 10 مه 1973م، ص 4.
  198. هیئتی از جنبش آزادی‌بخش فلسطین (فتح) از مقر شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بازدید می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 1062، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 17 ژوئن 1972م، ص 4.
  199. آرشیو هیئت دانشنامه پارتی دموکرات کردستان.
  200. آکو عبدالله، برای یادبود صالح یوسفی شاعر و مبارز، سفر یوسف میرخان، مادربزرگ زلفیا.. گنجینه‌ای از خاطرات، روزنامه خبات، ارگان پارتی دموکرات کردستان، شماره 2536، اربیل، دوشنبه، 25 ژوئن 2007ز، ص 8.
  201. احمد باور، تاریخ معاصر عراق 1914 ـ 1968، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ 2018ز)، ص 382.
  202. اولین نشست هیئت مدیره جدید نویسندگان کرد، روزنامه برایه‌تی، شماره 7، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، سه‌شنبه، 15 ژانویه 1974ز، ص 5.
  203. یوسفی دو گفت‌وگو انجام می‌دهد، روزنامه التآخی، شماره 1497، بغداد، چاپخانه تایمز، سه‌شنبه، 27 نوامبر 1973م، ص 2.
  204. یوسفی نماینده کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی و هیئتی از سازمان اسپارتاکوس را به حضور می‌پذیرد، روزنامه التآخی، شماره 1009، بغداد، چاپخانه تایمز، شنبه، 15 آوریل 1972م، ص 4.
  205. یوسفی هرگونه دعوت یا حرکت جدایی‌طلبانه را محکوم می‌کند و بر پایبندی بارزانی به اجرای بیانیه ژوئن تأکید می‌ورزد، روزنامه المنار، شماره 3658، سال دوازدهم، بغداد، شنبه، 25 فوریه 1967م، ص 4.
  206. یوسفی مقر اتحادیه زنان کردستان را در خیابان الکفاح افتتاح می‌کند، روزنامه التآخی، شماره 608، بغداد، سه‌شنبه، 8 دسامبر 1970م، ص 5.
  207. امید آشنا، سیدا صالح یوسفی ادیب و مبارز، (بدون مکان ـ 1996ز)، ص ص 2 ـ 6، 10 ـ 11.
  208. www.pdk ـ leqa1.com