زندگی‌نامه

مامند مسیح، سال ١٩٠٥ در روستای سروکانی از توابع ناحیه پیران در شهرستان میرگه سور در استان اربیل به دنیا آمد..

کارنامه مبارزاتی

 سال ١٩٤٣ و پس از بازگشت ملامصطفی بارزانی از سلیمانیه به منطقه بارزان و برافروختن شعله‌های انقلاب دوم بارزان، به صفوف لشکر انقلابی پیوست و به عنوان فرمانده در جنگ‌های تصرف پاسگاه‌های پلیس در منطقه بارزان شرکت کرد.

سال ١٩٤٥ پس از شکست انقلاب، همراه با جنگجویان و خانواده‌های بارزانی به کردستان شرقی (ایران) آواره شد و پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد در ابتدای سال ١٩٤٦، در نیروی بارزان به پیشمرگه جمهوری تبدیل شد. پس از سقوط جمهوری دموکراتیک کردستان در ماه دسامبر سال ١٩٤٦، همراه با لشکر انقلابی بارزان به فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی و پس از چندین نبرد و دلاوری در برابر ارتش شاهنشاهی ایران، از منطقه نازدارداغ در سه راهی مرزی ایران، عراق و ترکیه به کردستان جنوبی بازگشت و در صفوف لشکر در منطقه ایل مزوری مستقر شد.

در تاریخ ٦ مه سال ١٩٤٧ و پس از تصمیم تاریخی ژنرال مصطفی بارزانی در جلسه ارگوش، مبنی بر تسلیم نشدن به دولت عراق و حرکت به سوی اتحاد جماهیر شوروی، همراه با لشکر انقلابی بارزان با بیش از پانصد جنگجو و به رهبری ژنرال مصطفی بارزانی، تصمیم به رفتن گرفت و به یکی از همراهان بارزانی و فرمانده یکی از نیروهای وی برای عزیمت به اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد. پس از ٢٨ روز پیاده‌روی مداوم در میان سختی‌ها و طبیعت دشوار مسیر و رویارویی نظامی با ارتش سه کشور عراق، ترکیه و ایران و پس از پیروزی در نبرد مشهور «شوت» و عبور از پل قزل‌داغ در ماکو، سرانجام در تاریخ ١٨ ژوئن همراه با جنگجویان بارزانی از رود ارس و مرز اتحاد جماهیر شوروی عبور کرد.

پس از عبور از مرز، توسط شوروی‌ها به همراه تمامی جنگجویان بارزانی به شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان منتقل شد و به عنوان اسیر جنگی در یک اردوگاه محصور با سیم خاردار نگهداری شد. پس از آنکه مسکو تصمیم گرفت بارزانی‌ها را به عنوان پناهنده بپذیرد و پس از توافق ژنرال مصطفی بارزانی و جعفر باقروف رئیس‌جمهور آذربایجان، به همراه تمامی جنگجویان بارزانی به اردوگاهی در ساحل دریای خزر در نزدیکی باکو پایتخت آذربایجان منتقل شد و توسط افسران آذربایجانی تحت آموزش‌های فشرده نظامی قرار گرفت و همان‌جا درس‌های خواندن و نوشتن زبان کردی توسط افسران کرد به آنان آموزش داده شد.

پس از تیره شدن روابط میان ژنرال مصطفی بارزانی و جعفر باقروف و آشکار شدن نیات پلید و بدگمانی‌های باقروف نسبت به بارزانی‌ها، به همراه تمامی جنگجویان بارزانی در تاریخ ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به منطقه چرچوک در جمهوری ازبکستان منتقل شد و در آنجا نیز برای بار دوم به‌طور موقت تحت آموزش نظامی قرار گرفت.

در ماه مارس سال ١٩٤٩ پس از دسیسه‌های باقروف و بریا معاون استالین، جنگجویان بارزانی از یکدیگر جدا شده و با قطار دسته‌دسته در میان روستاها و مزارع کلخوز و تعاونی‌های جمهوری ازبکستان پخش شدند و برای تأمین معاش، همانند اسرای آلمانی به بیگاری و کارهای سخت روزانه گماشته شدند.

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال مصطفی بارزانی به کاخ کرملین و مقامات اتحاد جماهیر شوروی، سرانجام نامه‌ای از بارزانی به دست استالین رئیس اتحاد جماهیر شوروی رسید. پس از رسیدن نامه بارزانی، توسط استالین دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت بارزانی‌ها صادر شد و سرانجام برای یک بار دیگر در سال ١٩٥١ تمامی بارزانی‌ها گرد هم آمدند و در شهر وریفسکی در ساحل دریای سیاه در جنوب روسیه امروزی ساکن شدند.

پس از ١١ سال اقامت در اتحاد جماهیر شوروی، سال ١٩٥٨ رژیم پادشاهی در عراق سقوط کرد و نظام حکومتی جمهوری به ریاست عبدل‌کریم قاسم تأسیس شد و قدرت را در عراق به دست گرفتند. با روی کار آمدن جمهوری‌خواهان راه بازگشت بارزانی‌ها از اتحاد جماهیر شوروی باز شد و در تاریخ ١٦ آوریل ١٩٥٩ همراه با تمامی جنگجویان بارزانی با کشتی گروزیا و از طریق بندر شهر بصره به کردستان جنوبی بازگشت.

در سال ١٩٦٨ به شهادت رسید.

منابع:

١-مجله پیام ایلول، شماره ٢١، ژوئیه ٢٠١١، دیدار ویژه با مبارز و نستوه انقلاب‌های بارزان و جمهوری مهاباد و انقلاب بزرگ ایلول و گولان (احمد مصطفی کانی‌لنجی)، مصاحبه‌کننده: خوشاوی علی باپیر، صفحه ٣١.

٢-شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام- چاپخانه خبات - ١٩٩٦ میلادی)، صفحه ٣٢.

٣-زرار سلیمان بیگ درگلی، خاطراتم در سال‌های ١٩٤٣- ١٩٧٧، چاپخانه رهند- سلیمانیه، ٢٠٠٢.

٤-تسلیم نشدن و عبور از رود ارس، تهیه دفتر فرهنگی و تبلیغاتی شاخه ١٢، ٢٠٠٩.

٥-آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.

٦-رشید ملا علی کولکی، زندگی و پایداری در پارزینکی هه واله بارزانیه نمر (کاظم شانه دری)، چاپخانه روژهلات- اربیل، ٢٠١٩.

٧-در یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه روشنبیری- ١٩٩٧ میلادی).